LIVE UPDATES
Bota

Pse koronavirusi po vret më shumë meshkujt, ja çfarë thonë shkencëtarët për këtë fakt

8 Prill 2020, 16:31 Nga DOSJA
Pse koronavirusi po vret më shumë meshkujt, ja çfarë

TIRANË– Përhapja e koronavirusit në mbarë botën ka shkaktuar dëme të mëdha në njerëz ku kanë humbur jetën mbi 83 mijë  persona dhe janë infektuar mbi 1.4 milionë të tjerë.

Gjithashtu Covid-19 ka shkaktuar pabarazinë ekonomike, dobësitë e sistemeve të kujdesit shëndetësor, brishtësinë e globalizmit dhe sfidat e trajtimit të pasigurisë shkencore. Gjithashtu në këtë listë  përfshihet edhe një çështje: Shëndeti i burrave.

Pse mes vitkimave të COVID-19 ka më shumë burra sesa gra?

Të gjithë e dinë dhe nuk mbahet aspak e fshehtë që meshkujt janë në shumë aspekte seksi i dobët. Mesatarisht, burrat vdesin më të rinj dhe janë më të rrezikuar nga sëmundje të rrezikshme për jetën, sidomos nga sëmundjet e zemrës dhe nga çdo lloj tjetër kanceri.

Covid-19 duket se ndjek të njëjtin model, pasi në të gjashtë vendet që deri në 20 mars, kishin të dhëna seksuale të vdekjeve nga koronavirusi  përqindja e burrave ishte më e lartë se gratë. Në katër vendet si: Kina, Franca, Italia dhe Koreja e Jugut, shkalla e vdekshmërisë së burrave ishte mbi 50% se norma vdekshmërisë së femrave.

Ndonjëherë është më mirë të mos i besojmë verbërisht shifrat, sepse të mund të zvogëlohen nga ndryshimet në shtrirjen e testimit, dhe sesi regjistrohen dhe raportohen vdekjet. Por duket se ka arsye të mira për t’i besuar faktit se: Koronavirusi godet më shumë burrat.

Këtë ende nuk mund ta themi për çfarë arsye ndodh, por kjo nuk pasqyron domosdoshmërisht ndryshimet në biologji. Covid-19 është më i rrezikshëm për njerëzit me probleme ekzistuese shëndetësore, veçanërisht probleme kardiovaskulare ose pulmonare, problemet me mushkëritë ose hipertensionin dhe këto janë të gjitha kushtet që prekin në mënyrë disproporcionale burrat.

Ndërkohë një arsye mund të jetë sjellja. Sepse mesatarisht, burrat kënaqen me më shumë vese që dëmtojnë shëndetin e tyre siç është pirja e duhanit ose pijet alkoolike. Pirja e duhanit dyshohet se shkakton rrezik më të lartë te burrat. Në Korenë e Jugut, ku raporti i vdekjeve mes meshkujve  dhe femrave nga Covid-19 është afër 2:1,  ndërsa shkalla e pirjes së duhanit tek meshkujt është më e larta nga të gjitha vendet e OECD, për femrat shkalla është e ulët. Gjithashtu tek burrat ndikon edhe rregulli i larjes së durave, sepse janë më dembelë se gratë ose e neglizhojnë si masë mbrojtëse.

Pavarësisht kësaj, diferencat biologjike mund të përfshihen, sepse burrat kanë sistem më të dobët të imunitetit dhe kështu janë më të ndjeshëm ndaj një sërë sëmundjesh infektive.

Duke riparë të dhënat e pandemive të kaluara në botë,  do të prisnim që SARS-CoV-2 të paraqiste një rrezik më të madh për burrat. Ky koronavirus është i lidhur ngushtë me virusin që shkaktoi shpërthimin e Sars në 2003, ku shkalla e vdekshmërisë për burrat ishte shumë herë më e lartë se ajo e femrave.

Nga njëra anë, testimi i ilaçeve ka lënë pas dore gratë me arsyetimin se ciklet hormonale “komplikojnë” rezultatet, me pasojën që disa ilaçe të aprovuara kanë pasur efekte anësore jo proporcionale dhe të paparashikuara në gratë. Nga ana tjetër, ne insistojmë t’i portretizojmë burrat si “seksi më i fortë”, për të cilin kërkimi i ndihmës mjekësore është një shenjë dobësie.

Sot nëpër botë shoqëritë shpesh duken të vendosura për të inkurajuar këto pabarazi. Marketingu i cigareve, të paktën deri në vitet 1980, kishte në shënjestër burrat me stereotipe të mashkullit të thyer, të pavarur.

Pirja e duhanit në ditët e sotme shihet në Kinë dhe vendet e tjera të Azisë jo vetëm për meshkujt por si një aspekt pothuajse thelbësor i marrëdhënieve të biznesit dhe lidhjes së meshkujve. Ndërkohë shumë probleme të pabarazive gjinore në shëndetin global rrjedhin nga mos përfaqësimi i grave në të gjithë sektorët, përforcimi i këtyre stereotipeve shkakton probleme për të dyja gjinitë.

Bazuar në studime të ndryshme tregohet se gratë kanë më shumë gjasa të kërkojnë këshilla për kujdesin shëndetësor, ndërsa meshkujt nuk janë të interesuar  për këshilla.  Dallimet seksuale në ndjeshmërinë ndaj Covid-19, janë një kujtesë e çështjeve që kemi njohur prej kohësh, por nuk po arrijnë t’i adresojmë. Edhe statistikat jo të plota mbi këto ndryshime pasqyrojnë një dështim në njohjen e rekomandimeve të gjata të OBSH-së për të ndarë numrat sipas gjinisë, kështu që shkaqet dhe përgjigjet mund të kuptohen më mirë. Ndoshta për arsye biologjike dhe kulturore, burrat dhe gratë shpesh preken ndryshe nga sëmundja. Por derisa ta kuptojmë pse, ne jemi të gjithë të humbur.

Burimi: Theguardian 

A.C/Dosja.al 

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota burrat covid-19 vret meshkujt grate koronavirusi ne bote philip ball burrat covid-19 vret meshkujt grate koronavirusi ne bote philip ball

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet