LIVE UPDATES
Bota

Pse kërcënimi i Biden për të goditur Rusinë me më shumë sanksione nuk e tremb Putin?

29 Dhjetor 2021, 13:26 Nga DOSJA
Pse kërcënimi i Biden për të goditur Rusinë me më

Administrata e presidentit amerikan Joe Biden ka kërcënuar me sanksione të ashpra ekonomike dhe me ndikim shumë të madh kundër Rusisë nëse ajo pushton Ukrainën. Zyrtarët e inteligjencës amerikane thonë se Rusia është përgatitur për një pushtim të mundshëm duke grumbulluar dhjetëra mijëra trupa përgjatë kufirit dhe duke u angazhuar në taktika të tjera agresive. Presidenti Joe Biden dhe homologu i tij rus Vladimir Putin mbajtën një samit virtual më 7 dhjetor 2021, për të diskutuar këtë çështje.

Masat e reja do të vijnë në krye të një sërë sanksionesh tashmë ekzistuese kundër Rusisë të vendosura si në fillim të këtij viti ashtu edhe gjatë disa viteve të kaluara në përgjigje të aktiviteteve kibernetike kriminale të Moskës, aneksimit të Krimesë, një gadishull në Detin e Zi që ishte pjesë e Ukrainës dhe mbështetjen e saj për grupet rebele në Ukrainën lindore. Politikëbërësit pretendojnë se sanksionet janë një mjet efektiv për arritjen e qëllimeve të politikave. Por a është e vërtetë kjo? A ka të ngjarë të jenë të suksesshme masat e reja kundër Moskës? Hulumtimet mbi sanksionet kanë treguar se po, ato ndonjëherë mund të jenë efektive. Por ka probleme serioze me sanksionet shtesë të SHBA-së ndaj Rusisë.

Sanksionet e njëanshme rrallë funksionojnë

Ndërsa është e paqartë se çfarë sanksionesh të reja mund të lëshojë SHBA, raportet e hershme sugjerojnë se ato mund të synojnë sistemin financiar të Rusisë, duke përfshirë bankat e saj më të mëdha dhe aftësinë për të kthyer rubla në dollarë. Sanksione të tilla do të synonin të ndëshkonin ekonominë e Rusisë, aleatët e Putinit dhe banorët më të pasur të vendit. Që sanksione të ngjashme të jenë efektive, Shtetet e Bashkuara do të kenë nevojë për aleatë. Masat e mëparshme të SHBA-së kundër Rusisë kanë qenë shpesh të njëanshme dhe pa mbështetjen ose pjesëmarrjen e shteteve të tjera të mëdha ose të Kombeve të Bashkuara.

Sanksione të tilla të njëanshme janë rrallë të suksesshme. Në një ekonomi botërore gjithnjë e më të globalizuar, sanksionet e njëanshme përballen me pengesa të mëdha edhe kur vendosen nga ekonomia më e madhe në botë. Një studim historik i botuar në 1997 nga Instituti Peterson për Ekonominë Ndërkombëtare zbuloi se sanksionet e njëanshme të SHBA-së arritën qëllimet e tyre të politikës së jashtme vetëm 13% të rasteve. Hulumtimet sasiore më të fundit tregojnë se sanksionet shumëpalëshe që përfshijnë disa vende janë më efektive sesa masat e njëanshme.

Rastet e rralla kur sanksionet e njëanshme amerikane funksionuan përfshinin vende që kanë marrëdhënie të gjera tregtare me SHBA-në, qartësisht jo si rasti me Rusinë. Rusia është shumë poshtë në listën e partnerëve tregtarë të SHBA-së dhe sanksionet e mëparshme ndaj Moskës kanë reduktuar më tej marrëdhëniet tregtare me SHBA-në pasi Rusia nuk është e varur nga tregtia e SHBA-së dhe kështu nuk ka gjasa t’i nënshtrohet presionit ekonomik amerikan. Për më tepër, kur një vend i synuar përballet me sanksione, ai mund të kërkojë lidhje tregtare diku tjetër. Ky ishte rasti me Kubën. Kur SHBA vendosi një embargo ndaj ish-partnerit të saj tregtar pas revolucionit në 1959, Havana iu drejtua Moskës për ndihmë dhe u bë pjesë e bllokut komunist. Sanksionet nuk patën asnjë ndikim në ndryshimin e politikës kubane.

Në vitet e fundit, Rusia ka rritur marrëdhëniet e saj tregtare dhe bashkëpunimin energjetik me Kinën , gjë që do ta bëjë atë më pak të ndjeshme ndaj presionit ekonomik të SHBA-së. Ka raporte që aleatët evropianë janë bindur nga vlerësimet e inteligjencës amerikane se kërcënimi për më shumë sanksione është i garantuar por nëse të gjithë anëtarët e BE-së do të pranojnë të shkojnë së bashku me ta, është një çështje tjetër. Rusia është partneri i pestë më i madh tregtar i Bashkimit Evropian , ndërsa BE është më i madhi i Rusisë. Lidhjet e gjera tregtare të Moskës me shtetet në BE do ta lejonin atë të zbuste ndikimet e sanksioneve që nuk kanë mbështetje dhe bashkëpunim të plotë evropian. Rusia furnizon Evropën me pjesën më të madhe të gazit të saj natyror, duke siguruar akses në tregti dhe të ardhura, pavarësisht nga masat e SHBA.

Gjermania dhe vende të tjera evropiane kanë shprehur shqetësimin për aktivitetin rus kundër Ukrainës. Dhe BE-ja ka vendosur disa sanksione kundër Rusisë pas marrjes së Krimesë. Por në vitet e fundit, Bashkimi Evropian ka favorizuar strategjitë diplomatike në vend të sanksioneve ekonomike për të vendosur të ardhmen e Ukrainës.

Nuk mund të jetë e gjitha me “shkop” dhe “pa karrota”

Kjo ngre një faktor të dytë që ndikon në efektivitetin e sanksioneve: rëndësinë e kombinimit të dënimeve me marrëveshjet diplomatike. Hulumtimi im me ekspertin e sanksioneve ekonomike, George Lopez, tregon se sanksionet funksionojnë më mirë kur më shumë masa shtrënguese shoqërohen me një lloj karote për të nxitur pajtueshmërinë. Oferta për të hequr sanksionet mund të jetë një mjet efektiv negociues për të bindur regjimin e synuar të ndryshojë politikat e tij. Ky ishte rasti në Marrëveshjen e Paqes të Dejtonit të vitit 1995 , kur oferta për të hequr sanksionet shërbeu si një shtysë për Serbinë që t’i jepte fund politikave të saj agresive kundër Bosnjës dhe të pranonte një zgjidhje politike në konfliktin e tyre afatgjatë.

Ofertat për heqjen e sanksioneve dhe hapjen e marrëdhënieve diplomatike dhe tregtare funksionuan gjithashtu me sukses në vitet 1990 dhe në fillim të viteve 2000 për të nxitur qeverinë e Libisë të ndalojë mbështetjen për terrorizmin ndërkombëtar dhe të heqë dorë nga programi i saj për zhvillimin e armëve të shkatërrimit në masë. Përdorimi i sanksioneve dhe stimujve ishte gjithashtu i suksesshëm në arritjen e marrëveshjes bërthamore të vitit 2015 me Iranin. Sanksionet rigoroze të SHBA-së, Kombeve të Bashkuara dhe BE-së u kombinuan me një ofertë për të hequr sanksionet nëse Irani do të përmbushte kërkesat për të kufizuar programin e tij bërthamor dhe për të pranuar inspektime ndërhyrëse.

Komisioni Ndërkombëtar i Energjisë Atomike verifikoi se Irani mbajti anën e tij të marrëveshjes dhe kufizoi ndjeshëm programin e tij bërthamor dhe sanksionet e OKB-së u hoqën në vitin 2016. Administrata Trump e braktisi në mënyrë të njëanshme marrëveshjen në vitin 2018, megjithatë, dhe vendosi sanksione të reja “presioni maksimal” ndaj Iranit. Marrëveshja u rrëzua dhe Irani rifilloi aktivitetet e tij të ndaluara të pasurimit . Tani po zhvillohen negociata për të rivendosur marrëveshjen . SHBA ka ofruar lehtësimin e sanksioneve nëse Irani pranon kufizime të reja në programin e tij bërthamor, por të dyja palët nuk kanë arritur të arrijnë marrëveshje. Politika e SHBA-së për t’u tërhequr nga marrëveshja me Iranin dhe për të rivendosur sanksionet e njëanshme braktisi një qasje diplomatike shumëpalëshe që po funksiononte.

Kërcënimi i Biden për sanksione të reja ndaj Rusisë nuk ka gjasa të ketë shumë ndikim në sjelljen e Putinit nëse shtetet evropiane nuk e mbështesin dhe marrin pjesë në vendim. Një qasje alternative mund të jetë mbështetja e përpjekjeve evropiane për të negociuar një zgjidhje për krizën e Ukrainës, duke përdorur ofertën për të lehtësuar sanksionet aktuale si një nxitje për reduktimin e presionit ndaj Kievit.

Marrë nga The Conversation

(m.k/dosja.al)

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

bota editorial joe biden perplasja rusi shba shba sanksione rusise ukraina vladimir putin joe biden perplasja rusi shba shba sanksione rusise ukraina vladimir putin

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet