LIVE UPDATES
Ekonomi

Pse familjet e varfra shqiptare nuk e kanë prioritet arsimin, më shumë para haxhojnë për ushqime dhe qera

21 Tetor 2020, 15:01 Nga DOSJA

Ermira është nënë e dy fëmijëve, djem. I madhi në klasën e gjashtë, i dyti në klasën e tretë. Të dy ndjekin arsimin publik në Tiranë.

Ermira shpjegon se djali i madh ka një natyrë të veçantë, që nuk i vjen për shtat arsimi publik; klasa me shumë nxënës dhe mësuesesja e cila merret më shumë me nxënësit ekstrovers.

“Malindi është tejet kreativ, pëlqen artet, çdo gjë e bën kur ka frymëzim dhe nuk ka natyrë dominuese dhe imponuese. I bën gjërat ngadalë dhe me nge. Një natyrë e tillë nuk inkurajohet në arsimin publik në një klasë me 40 nxënës, por nuk kam çfarë të bëj. E kam rrotulluar nga të gjitha anët me bashkëshortin si mundësi për ta shpënë në shkollë private, por nuk e kemi shpënë. Sepse nuk na del të shpiem të dy fëmijët” – thotë Ermira.

Ndërsa tek e pyes nëse të ardhurat që kanë si familje i mjaftojnë për të bërë një jetë normale, më thotë se nuk iu lë gjë mangët fëmijëve që nga ushqimi i mirë, vëshjet dhe pushimet.

Ermira punon në një kompani private dhe e ka rrogën mbi mesataren, kurse i shoqi është profesionist i lirë.

Ajo mendon se fëmijët kur duan, pavarësisht se institucioni është cilësor ose jo, ata ia dalin.

“Mua për shembull, prindërit nuk kanë dashur të shkoj në shkollë të lartë. Për ta mjaftonte shkolla e mesme”- thotë Ermira.

Të dhënat më të fundit të INSTAT tregojnë se familjet shqiptare të klasifikuara në 20% e poshtëm të të ardhurave mujore (pra të varfra), i kanë të fundit në listë shpenzimet për arsimin e përkthyer vetëm 0.2% të buxhetit të tyre mujor shkon për për të.

Grafiku i përpiluar me të dhënat e INSTAT tregon se pasi këto familje heqin shpenzimet për gjërat bazike si ushqimi dhe faturat, konsumojnë për duhan, alkool, argëtim, restorante.

Më shumë se gjysma e shpenzimeve mujore totale tek ky grup familjesh shkon për blerjen e ushqimeve, të cilave u dedikojnë 53.8% të totalit të shpenzimeve. Konsumi i ushqimeve tek ky grup është të paktën 13% më i lartë se mesatarja e përgjithshme. Shpenzimet për këto shërbime vlerësohen 16 herë më të larta se ato për arsim.

Sociologu Gëzim Tushi thotë për gazetën “Si” se “Familjet e varfra në të gjitha kuptimet (jo domosdoshmërit financiarisht) kanë fokus për të shpenzuar më shumë për mallra dhe shërbime që nuk u sigurojnë atyre një zhvillim të qëndrueshëm”.

Profesor Tushi sjell dy argumente për të mbështetur faktet: trashëgiminë kulturore dhe femonenin teknoprofetizmin (bindjen se mund të arsimohesh e të nxësh edhe vetëm përmes internetit).

“Është e vërtetë që ka një shpërpjestim të raportit, është një raport dikotomik i nevojave të familjeve që kanë një nivel të qëndrueshëm krahsimisht me ato në varfëri. Familjet dinastike ( me një trashëgimi kulturore, arsimore, financiare) që kanë një stof kulturor e kanë domosdoshëmri arsimin. Mirëqenia e tyre është e lidhur me zhvillimin arsimor sepse janë të bindur dhe ndërgjegjshëm se investimi në arsim, ju krijon një të ardhme të sigurt. Ky tutukadh i trashëuar u jep këtyre familjeve dinastike bindjen se arsimi ju mundëson të ardhmen e suksesshme. Ata kanë mundësi për të gjitha shpenzimet, por investojnë në mënyrë racionale. Ata kanë synim arsimin”– shpjegon profesor Tushi. Sipas tij, këto familje kursejnë nga të gjitha zërat e shpenzimeve për të investuar për fëmijët që ti shpien në institucionet më të mira arsimore, madje edhe duke marrë hua ose kredi.

Kurse, familjet e varfra, kanë sjellje të kundërt. “Ato kanë mungesë orientimi ndaj qëndrueshmërisë dhe harxhojnë në mënyrë kaotike. Këto familje nuk kanjë stof kulturor, bërthamë kulturore që iu ofron dëshirën për zhvillim të qendrueshëm, I cili vjen nga arsimi”.

“Familjet e varfra besojnë tek Teknoprofetizmi, që arsimi mund të bëhet përmes internetit, edhe pse jo të gjithë i disponojnë mjetet teknologjike. Por përmes internetit ti merr informacion, jo dije. Spostimi i përgjegjësisë të prindërve tek interneti, teknologjia është i gabuar dhe i dëmshëm për të dy; ai për prindërit, ashtu edhe fëmijët. Dinastikët kanë më censurë ndaj fëmijëve, janë më konservatorë, kurse të varfrit më të papërgjegjshëm”- Gëzim Tushi.

Argumenti i dytë që jep profesor Tushi për familjet e varfra të cilat sipas tij shpenzojnë në mënyrë kaotike dhe nuk e kanë në fokus arsimin, vjen sipas tij pasi ato besojnë tek Teknoprofetizmi, që arsimi mund të bëhet përmes internetit, edhe pse jo të gjithë i disponojnë mjetet teknologjike.

“Por përmes internetit ti merr informacion, jo dije. Spostimi i përgjegjësisë të prindërve tek interneti, teknologjia është i gabuar dhe i dëmshëm për të dy; ai për prindërit, ashtu edhe fëmijët. Dinastikët kanë më censurë ndaj fëmijëve, janë më konservatorë, kurse të varfrit më të papërgjegjshëm”- shpjegon profesor Tushi.

Kurse Ersida Teliti nga Qendra e Konsumatorit Shqiptar i konsideron absurde të dhënat e INSTAT ku tregohet se familjet e varfra frekuentojnë restorantet dhe bëjnë qejf.

Sipas saj, familjeve të varfra të ardhurat u dalin vetëm për bukë dhe rrezikojnë përherë të mos e përfundojnë muajin.

Por bie dakord që sjellja konsumatore shqiptare është e çuditshme dhe nxjerr në pah disa karakteristika që nuk dallohen në shoqëritë e tjera ku ka standarte dhe klasa të përcaktuara qartë e ku secila familje shpenzon sipas të ardhurave.

Marrë nga Gazeta “Si”

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

Sociale Sociale arsimimi ne shqiperi arsimimi ne shqiperi

Sondazh

Poll

Balla: Javën e ardhshme mbahet konferenca e parë ndërqeveritare, ka dakortësi

Balla: Javën e ardhshme mbahet konferenca e parë ndërqeveritare, ka dakortësi

Spaho: Kontrolloni veten, na keni quajtur bagëti e tufë, ju respektojmë si motrat tona

"Mungon insulina", Manastirliu: Kemi 17 lloje, dysheku i duhet spitalit, jo Ficos

Berisha për Ramën: Nuk e shplani dot! Spiropali: Atje çove djalin e preferuar me flokë të lyera

"Stolisni kolltukun", Spiropali-Dules: Ju protestën e katranit, kapeni pas flokëve të Saliut

Berisha e krahasoi me Gaddafin, Ekonomi: Rama është brand ndërkombëtar, s'kemi ç'të bëjmë

Berisha lexon mesazhin: Prej 30 ditësh nuk gjejmë insulin, ju quani ‘brend’ Ramën

Berisha denoncon vëllain e komandantit të Gardës: Artan Sako mori tender me 99.9% të fonfit limit

Berisha paralajmëron Ballën:6i kam gati për ty,shumë shpejt do shpallesh në kërkim si Gentian Sharra

Zhupa: Më 7 korrik proteston fermeri, i riu dhe pensionisti, i keni ndarë të nënës e të njerkës

"Bëtë festë për grurin", Balla-Zhupës: kemi 5-fishuar eksporter, për 1 hektar japim 80 litra naftë

Akti normativ për kompensimin e çmimeve për materialet e ndërtimit, Salianji: Politikë zhvatje

Salianji: Rama dhe Braçe kanë shqetësim të madh, iu kanë humbur lopët

Vrasja e Pjerin Xhuvanit, ish-zv.drejtori i Policisë Nushi i drejtohet mediave: Ikni na lini rehat

'Nëse votojmë kundër i bëjmë nder qytetarëve'/ Tabaku: Akti normativ ka hyrë në fuqi

'Ministria ka dhënë 22 mln mbështetje' Krifca: 5 muajt e parë të vitit ishin të mirë për fermerët

'Akti serviret gabim'/ Sula: Pse të kompensohen kompanitë që marrin fonde publike

Pyetet për protestën e 7 korrikut, Alizoti: Po më duket vetja superstar, s'më ka njoftuar njeri

Protesta e 7 korrikut, ankohet Arbi Agalliu: Ma vunë emrin në listë pa më pyetur fare

Deklaratat e Alibeajt/ Këlliçi: Kushdo që tenton të vrasë protestat është në shërbim të qeverisë

Braçe kundër Ramës: Se thoni i ka numëruar gabim lopët Erioni. Bujku po del me humbje, duhet bursa

Rezoluta për Srebenicën, Balla:Shumë shpejt dorëzojmë në Kuvend dokument me rëndësi edhe për Kosovën

PS nuk e "lëshon" Olta Xhaçkën, Balla: Akuzat, flluska sapuni

Kriza e çmimeve, ministrja Ekonomi: Ekonomia jonë ka rezistuar, njerëzit kanë vënë lekë në bankë

Rama "kap" tek Samiti i NATO presidentin bullgari, i flet gjithë këmbë e duar: Mbase lajm i mirë

Duma: Ju shqetësoheni që aksionerët e peshqve të mëdhenj, votojeni për ato të 10-të. Tallje!

'Kursimet janë rekord'/ Ahmetaj: Do prezantojmë paketë tjetër ndihme, çmimi i naftës është i lartë

'Ekonomia po rritet'/ Ibrahimaj: Po të mos kishim bordet, do ishte shtrenjtuar çmimi i naftës

'Ankohet' për ministren, Spaho: Ka fjalimin e njëjtë si për Butrintin e Ukrainën

Kompensimi i çmimeve/ Dhurata Çupi: Minatorët e Bulqizës s'u jepet asnjë investim

Refuzon thirrjen e Berishës! Protesta e 7 korrikut, Xhaferraj: S'do marr pjesë

Protesta e 7 korrikut, Flamur Hoxha: E kemi për detyrë të bashkohemi

Java çame/ Idrizi i përgjigjet Dendias: Kush nuk ekziston? Duam falje publike nga Greqia

7 korriku, Salianji konfirmon pjesëmarrjen: Kemi 1001 arsye për të protestuar

Protesta e 7 korrikut, Ina Zhupa konfirmon pjesëmarrjen: Detyra minimale e çdo deputeti

Protesta e 7 korrikut, Gazment Bardhi: Gjithmonë krah qytetarëve, jo autokratëve

Protesta e 7 korrikut/ Agron Duka i bashkohet Berishës: Do jemi prezent për të dhënë një mesazh

7 Korriku/ Grida Duma: Jam pro, Berisha ka bërë shumë mirë që i ka përfshirë deputetët

Protesta e 7 korrikut/ Alibeaj: Para se Berisha të shkojë te sheshi, të vijë të flasë për oligarkët

S'merr pjesë në protestën e Berishës, Açka: S'do jem fizikisht, i bëj me fjalë

Protesta e 7 korrikut, PD përgatit terrenin, ngre dy grupe pune, kush merret me Tiranën e qarqet

Aksidetohet turistët çekë në Tamarë, makina del nga rruga

Aksion në Elbasan/ Mbajti peng një person, arrestohet në mes të ditës Thanas Beko

Komisioni për Hartën gjyqësore/ 'Më vjen të qesh', Maks Haxhia: Më morën në telefon, ishte anulluar

Policia Rrugore kontrolle në Tiranë, vendosen 268 masa administrative dhe pezullohen 21leje drejtimi

Rama takohet me Biden, e prek në kurriz e i thotë diçka, presidenti i SHBA-së ngel me gojë hapur

Reforma Territoriale, Xhelal Mziu: Të bejmë një tur, marrim eksperienca, është çështje komplekse

Komisioni për Reformën Territoriale, caktohen ekspertët teknikë! Mziu: Të bëjmë tur në rajon

Rama dhe bashkëshortja e tij priten nga Mbreti Felipe VI i Spanjës dhe mbretëresha

Policia “aktivizon” dronët, shoferët që nuk respektojnë këmbësorët në vizat e bardha do ndëshkohen