LIVE UPDATES
Bota

Pse bankat evropiane pastrojnë paratë e Rusisë?

19 Prill 2019, 18:43 Nga DOSJA
Pse bankat evropiane pastrojnë paratë e Rusisë?

Diçka është seriozisht e gabuar me sistemin bankar evropian.

Goditje me goditje, një valë e kërkesave ka goditur një numër në rritje të bankave evropiane, të cilët supozohet se kanë pranuar transaksione të dyshimta që përfshijnë paratë ruse. Bankat europiane si Raiffeisen Bank, Swedbank AB i Suedisë dhe grupi finlandez i shërbimeve financiare Nordea janë disa nga firmat më të fundit që janë tërhequr në aktivitetet e zgjerimit të pastrimit të parave të Evropës. Skandali u zbulua për herë të parë kur autoritetet amerikane zhvilluan një hetim mbi bankën ABLV të Letonisë, duke e akuzuar atë për pastrimin e parave të institucionalizuar, por banka e parë e madhe e cila ishte marrë në pyetje lidhur me aktivitetet e paligjshme në vitin 2017 ishte Danske Bank A/S, pasi një gazetar investigativ ngriti dyshime mbi origjinën e miliarda eurove që kishin rrjedhur përmes bankës daneze.

Hetimet janë duke u zhvilluar pasi pretendimet më të fundit dhe numri vazhdimisht në rritje i zbulesave sugjeron se surprizat nuk do të ndalen këtu. Edhe pse mund të duhen muaj që rregullatorët dhe përmbaruesit të përcaktojnë nëse ndonjë nga pohimet e muajve të fundit janë vërtetuar nga fakti, pyetja është: nëse pretendimet janë të vërteta, pse bankat evropiane vazhdimisht dështojnë të zbulojnë lëvizjen e fondeve të paligjshme? Çfarë është e gabuar me sistemin bankar evropian?

Si dhe pse?

Siç shpjegon Gregory White për Bloomberg, kalimi në kapitalizëm i Rusisë dhe në vendet fqinje filloi një valë me qindra miliarda dollarë që dilnin nga ish-Bashkimi Sovjetik. Në shumicën e rasteve, paratë u shpërndanë nëpër zonat offshore me kontrolle të kufizuara që predispozitë për vështirësi në të treguar dallimin në mes të biznesit legjitim dhe flukseve të paligjshme nga aktiviteti kriminal. Kjo, nga ana tjetër, çoi në një pjesë të këtyre të hollave duke u transferuar në bankat e shquara ndërkombëtare. Ajo që është interesante është se shumica e bankave të akuzuara për pastrim të parave të pista të Rusisë janë ose bankat balltike ose bankat nordike që kanë njësi baltike; në rastin e Bankës Danske, për shembull, 230 miliardë dollarë transaksione të dyshimta dyshohet se u trajtuan nga dega e bankës në Talin, Estoni. Nga njëra anë, institucionet financiare që veprojnë përgjatë kufirit kanë tendencë të gjejnë veten të lidhur me veprimtarinë e dyshimtë shpesh herë për shkak të vështirësive me të cilat ballafaqohen kur krijojnë platforma dhe trajtimin e fondeve në vendet e huaja ku një numër çështjesh si dallimet gjuhësore mund të rezultojnë me komplikime të ndryshme. Megjithatë, pse është keqpërdorimi kaq shumë i fokusuar në Baltikët?

Pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik më 1991, industritë bankare në të gjitha vendet baltike ishin të lulëzuara, pjesërisht për shkak se filluan shërbimin e flukseve të Rusisë dhe pjesës tjetër të kombeve të Bashkimit Sovjetik. Sipas rregullatorëve, shumë banka filluan të hapnin llogari për individë dhe kompani të bazuara në vende të tjera (të quajtura ‘portofole jo-rezidenciale’), duke mos pyetur kush ishin individët ose ku kishte ardhur para. Për shkak të rregullave më të rrepta, gjatë dekadës së kaluar bankat kanë pushuar të bëjnë biznes me klientët që besohet të jenë dyshues, por praktikat e kaluara kanë lënë shenjën e tyre në industrinë bankare të Baltikut.

Vlerësimi i shkallës së veprimtarisë kriminale është një detyrë e vështirë për shkak të punës së madhe të pastruesve për të fshehur origjinën e parave të tyre dhe faktin se jo çdo transaksion që duket i dyshimtë është në të vërtetë i paligjshëm. Një ekip hulumtuesësh vlerësuan në 2017 se pasuria e Rusisë në det të hapur është rreth 1 trilionë dollarë, ose ekuivalente me tre të katërtat e PBB-së së vendit në 2015.

Ku janë rregullatorët?

Paradoksi kryesor në gjithë këtë është mungesa e një autoriteti të centralizuar evropian që ka për detyrë të hetojë dhe të ndjekë penalisht rastet e pastrimit të parave. Deri më sot, autoritetet që priten të hetojnë akuzat për krimin financiar kanë qenë policia lokale dhe rregullatorët kombëtarë, gjë që natyrisht çon në një mishmash të ligjeve dhe praktikave të ndryshme.

Në shtator të vitit të kaluar, në një përpjekje për të trajtuar pastrimin e parave, Komisioni Evropian propozoi rregullime shtrënguese dhe ndryshimin e mbikëqyrjes bankare, megjithatë, futja e një agjencie të centralizuar nuk është në agjendë. Për një kohë të gjatë, Autoriteti Bankar Evropian (EBA) ka përmendur aftësitë e tij fizike për të luftuar krimin financiar në 28 shtete të BE-së, për shkak të mungesës së stafit dhe mungesës së fuqisë së mjaftueshme. Aktualisht, vetëm dy nga 170 punonjës të EBA-së punojnë në rastet e pastrimit të parave.

E vetmja gjë që është krejtësisht e qartë është se boshllëqet ekzistuese duhet të plotësohen – shfrytëzimi i sistemit bankar evropian nuk duhet të jetë aq i lehtë sa duket. Duke u mbështetur në dy njerëz për të monitoruar dhe hetuar krimin financiar në të gjitha shtetet anëtare të BE dhe të gjitha bankat e tyre është e papranueshme. Harmonizimi i rregullave ekzistuese në BE për të hetuar dhe ndëshkuar pastrimin e parave do të ishte një vend i mirë për të filluar, por në fund të fundit Komisioni Evropian duhet të shtojë përpjekjet e tij në luftën kundër pastrimit të parave dhe të vendosë një autoritet të centralizuar për të goditur flukset e parave të pista.

Opinion i botuar në Finance Monthly

(Përkthyer nga: A.B. Dosja.al)

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

bota bota bankat ne evrope parate e jashteligjshme parate ruse pastrimi i parave bankat ne evrope parate e jashteligjshme parate ruse pastrimi i parave

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet