LIVE UPDATES
Bota

Pse bankat evropiane pastrojnë paratë e Rusisë?

19 Prill 2019, 18:43 Nga DOSJA
Pse bankat evropiane pastrojnë paratë e Rusisë?

Diçka është seriozisht e gabuar me sistemin bankar evropian.

Goditje me goditje, një valë e kërkesave ka goditur një numër në rritje të bankave evropiane, të cilët supozohet se kanë pranuar transaksione të dyshimta që përfshijnë paratë ruse. Bankat europiane si Raiffeisen Bank, Swedbank AB i Suedisë dhe grupi finlandez i shërbimeve financiare Nordea janë disa nga firmat më të fundit që janë tërhequr në aktivitetet e zgjerimit të pastrimit të parave të Evropës. Skandali u zbulua për herë të parë kur autoritetet amerikane zhvilluan një hetim mbi bankën ABLV të Letonisë, duke e akuzuar atë për pastrimin e parave të institucionalizuar, por banka e parë e madhe e cila ishte marrë në pyetje lidhur me aktivitetet e paligjshme në vitin 2017 ishte Danske Bank A/S, pasi një gazetar investigativ ngriti dyshime mbi origjinën e miliarda eurove që kishin rrjedhur përmes bankës daneze.

Hetimet janë duke u zhvilluar pasi pretendimet më të fundit dhe numri vazhdimisht në rritje i zbulesave sugjeron se surprizat nuk do të ndalen këtu. Edhe pse mund të duhen muaj që rregullatorët dhe përmbaruesit të përcaktojnë nëse ndonjë nga pohimet e muajve të fundit janë vërtetuar nga fakti, pyetja është: nëse pretendimet janë të vërteta, pse bankat evropiane vazhdimisht dështojnë të zbulojnë lëvizjen e fondeve të paligjshme? Çfarë është e gabuar me sistemin bankar evropian?

Si dhe pse?

Siç shpjegon Gregory White për Bloomberg, kalimi në kapitalizëm i Rusisë dhe në vendet fqinje filloi një valë me qindra miliarda dollarë që dilnin nga ish-Bashkimi Sovjetik. Në shumicën e rasteve, paratë u shpërndanë nëpër zonat offshore me kontrolle të kufizuara që predispozitë për vështirësi në të treguar dallimin në mes të biznesit legjitim dhe flukseve të paligjshme nga aktiviteti kriminal. Kjo, nga ana tjetër, çoi në një pjesë të këtyre të hollave duke u transferuar në bankat e shquara ndërkombëtare. Ajo që është interesante është se shumica e bankave të akuzuara për pastrim të parave të pista të Rusisë janë ose bankat balltike ose bankat nordike që kanë njësi baltike; në rastin e Bankës Danske, për shembull, 230 miliardë dollarë transaksione të dyshimta dyshohet se u trajtuan nga dega e bankës në Talin, Estoni. Nga njëra anë, institucionet financiare që veprojnë përgjatë kufirit kanë tendencë të gjejnë veten të lidhur me veprimtarinë e dyshimtë shpesh herë për shkak të vështirësive me të cilat ballafaqohen kur krijojnë platforma dhe trajtimin e fondeve në vendet e huaja ku një numër çështjesh si dallimet gjuhësore mund të rezultojnë me komplikime të ndryshme. Megjithatë, pse është keqpërdorimi kaq shumë i fokusuar në Baltikët?

Pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik më 1991, industritë bankare në të gjitha vendet baltike ishin të lulëzuara, pjesërisht për shkak se filluan shërbimin e flukseve të Rusisë dhe pjesës tjetër të kombeve të Bashkimit Sovjetik. Sipas rregullatorëve, shumë banka filluan të hapnin llogari për individë dhe kompani të bazuara në vende të tjera (të quajtura ‘portofole jo-rezidenciale’), duke mos pyetur kush ishin individët ose ku kishte ardhur para. Për shkak të rregullave më të rrepta, gjatë dekadës së kaluar bankat kanë pushuar të bëjnë biznes me klientët që besohet të jenë dyshues, por praktikat e kaluara kanë lënë shenjën e tyre në industrinë bankare të Baltikut.

Vlerësimi i shkallës së veprimtarisë kriminale është një detyrë e vështirë për shkak të punës së madhe të pastruesve për të fshehur origjinën e parave të tyre dhe faktin se jo çdo transaksion që duket i dyshimtë është në të vërtetë i paligjshëm. Një ekip hulumtuesësh vlerësuan në 2017 se pasuria e Rusisë në det të hapur është rreth 1 trilionë dollarë, ose ekuivalente me tre të katërtat e PBB-së së vendit në 2015.

Ku janë rregullatorët?

Paradoksi kryesor në gjithë këtë është mungesa e një autoriteti të centralizuar evropian që ka për detyrë të hetojë dhe të ndjekë penalisht rastet e pastrimit të parave. Deri më sot, autoritetet që priten të hetojnë akuzat për krimin financiar kanë qenë policia lokale dhe rregullatorët kombëtarë, gjë që natyrisht çon në një mishmash të ligjeve dhe praktikave të ndryshme.

Në shtator të vitit të kaluar, në një përpjekje për të trajtuar pastrimin e parave, Komisioni Evropian propozoi rregullime shtrënguese dhe ndryshimin e mbikëqyrjes bankare, megjithatë, futja e një agjencie të centralizuar nuk është në agjendë. Për një kohë të gjatë, Autoriteti Bankar Evropian (EBA) ka përmendur aftësitë e tij fizike për të luftuar krimin financiar në 28 shtete të BE-së, për shkak të mungesës së stafit dhe mungesës së fuqisë së mjaftueshme. Aktualisht, vetëm dy nga 170 punonjës të EBA-së punojnë në rastet e pastrimit të parave.

E vetmja gjë që është krejtësisht e qartë është se boshllëqet ekzistuese duhet të plotësohen – shfrytëzimi i sistemit bankar evropian nuk duhet të jetë aq i lehtë sa duket. Duke u mbështetur në dy njerëz për të monitoruar dhe hetuar krimin financiar në të gjitha shtetet anëtare të BE dhe të gjitha bankat e tyre është e papranueshme. Harmonizimi i rregullave ekzistuese në BE për të hetuar dhe ndëshkuar pastrimin e parave do të ishte një vend i mirë për të filluar, por në fund të fundit Komisioni Evropian duhet të shtojë përpjekjet e tij në luftën kundër pastrimit të parave dhe të vendosë një autoritet të centralizuar për të goditur flukset e parave të pista.

Opinion i botuar në Finance Monthly

(Përkthyer nga: A.B. Dosja.al)

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

bota bota bankat ne evrope parate e jashteligjshme parate ruse pastrimi i parave bankat ne evrope parate e jashteligjshme parate ruse pastrimi i parave

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë