LIVE UPDATES
Bota

Presidenti i ri i Iranit, cili do të jetë ndikimi në marrëdhëniet gjermano-iraniane pas zgjedhjes së Raisit

5 Gusht 2021, 07:40 Nga DOSJA
Presidenti i ri i Iranit, cili do të jetë ndikimi në

IRAN– Irani ka një president të ri. Ebrahim Raisi. Kleriku dhe juristi 60-vjeçar me syze dhe me buzëqeshje gjoja të ndrotjur bëri betimin të enjten (04.08). Ultrakonservatori e merr këtë detyrë në kohë kritike: Në Vjenë bisedimet me SHBA për të ardhmen e marrëveshjes atomike kanë ngecur. Edhe sulmi i fundit me drone ndaj një anije cisternë para brigjeve të Omanit, ka bërë edhe njëherë të qartë, se sa e brishtë është situata e sigurisë në Gjirin Persik. Si SHBA edhe Britania e Madhe fajësuan Iranin, për sulmin ndaj cisternës së një firme izraelite.

Nëse e ardhmja e politikës së jashtme të Iranit nën Raisin duket e errët, një vështrim në biografinë e presidentit të ri nxjerr në pah njolla të zeza, nga pikëpamja e aktivistëve të të drejtave të njeriut. Jo shumë kohë më parë, Raisi si kreu i drejtësisë lejoi ekzekutimin e mjaft pjesëmarrësve në protestat e vitit 2018 dhe 2019.

Që në fillim të karrierës së tij, para tre dekadash, Raisi u profilizua si një përkrahës pa skrupuj i regjimit. Në vitin 1988 ai ka qenë pjesëmarrës në torturimin dhe ekzekutimin e mijërave të burgosurve politikë. Për këtë arye SHBA e vendosi Raisin në vitin 2019 në listën e sanksioneve. Ardhja e Raisit në post ka bërë që mjaft politikanë gjermanë të politikës së jashtme të kërkojnë një kthesë në marrëdhëniet me Teheranin. “Nëse një gjykatës që i ka duart me gjak, bëhet president i vendit, atëherë është detyrimi ynë që të vendosim si prioritet temën e të drejtave të njeriut”, është shprehur, Omid Nouripour, zëdhënës për politikën e jashtme i Të Gjelbërve.

“Të marrin fund tonet e ulta”

Tema e të drejtave të njeriut në presidencën e paraardhësit të Raisit, Rouhani në rastin më të mirë zinte një vend të vogël. Kur forcat iraniane të sigurisë shtypën brutalisht protestat në vitin 2019, të zhvilluara kundër çmimeve të rritura të benzinës, nga qeveria gjermane nuk pati një dënim të qartë të qeverisë në Teheran. “Këto tone të ulta duhet të marrin fund“, kërkon Nouripour.

Ne kemi nevojë për një strategji të re për Iranin“, kërkon edhe Bijan Djir-Sarai, zëdhënës i partisë liberale, FDP për politikën e jashtme në bisedë me Deutsche Wellen. Kjo nuk duhet të orientohet vetëm në bisedimet atomike me Iranin. Që në fillim të këtij sërish debatohet për një ristartim të marrëveshjes atomike, që u arrit në vitin 2015 me përpjekjen e SHBA, Francës, Britanisë së Madhe, Gjermanisë, Rusisë dhe Kinës.

Marrëveshja atomike nuk është tema e vetme

Marrëveshja atomike ka sunduar këto tetë vite marrëdhëniet gjermano-iraniane, analizon Cornelius Adebahr, studiues në Shoqatën Gjermane për Politikën e Jahtme, DGAP. Por ka edhe tema të tjera, si politika e brendshme, të drejtat e njeriut dhe çështjet rajonale. Gjermania ka vepruar shumë pak në këto drejtime”, thotë Adebahr për DW. Fasada e moderuar që ruante paraardhësi i Raisit, Hasan Rouhani e bënte më të lehtë të mos merreshe me këto tema. “Tani do të bëhet më e vështirë për Gjermaninë dhe Europën ta mbrojnë publikisht linjën e politikës stabilitetit autoritar”, thekson politologu gjermano-iranian, Ali Fathollal Nejad për DW.

Aktualisht ka sinjale për një kthesë në politikën gjermane kundrejt Iranit. Në fund të qershorit Bundestagu miratoi rezolutën e parë për të drejtat e njeriut kundër Iranit që prej 10 vitesh. Kërkesa e përbashkët e Unionit CDU/CSU dhe Të Gjelbërve e liberalëve thekson vendosjen e gjendjes së të drejtave të njeriut në qendër të politikës gjermane për Iranin, dhe verifikimin kritik të kësaj politike. Iranit duhet t’i kërkohet të respektojë të drejtat e njeriut, dhe qeveria gjermane duhet të ndikojë, që ky vend t’i bashkohet Konventës së OKB për të Drejtat e Grave dhe kundër Torturës, kërkon rezoluta.

Krisa si shans për bashkëpunim?

Ekspertët gjermanë paralajmërojnë, se edhe për shkak të interesit gjerman duhet të vendosen më shumë në fokus të marrëdhënieve gjermano-iraniane problemet ekonomike dhe mjedisore të vendit. Ky vend vuan nga nja papunësi e lartë, mungesa e ujit dhe emergjenca mjekësore. “Nëse gjithnjë e më shumë njerëz largohen nga vendi, sepse bëhet i pabanueshëm, atëherë kjo prek edhe interesat tona“, thekson Adebahr.

Eksperti i DGAP-së shikon shanse sidomos në bashkëpunimin gjermano-iranian. “Gjermania për shembull mund të bëjë shumë në drejtim të çështjes së ujit dhe mbrojtjes së mjedisit apo ndihmës ekonomike. Përmes mirëkuptimit ekonomik, mund të arrijmë shumë gjëra pozitive“, shprehet me optimizëm, Adebahr.

Politikani i Të Gjelbërve për politikën e jashtme, Nouripour thekson, se Gjermania nuk duhet të harrojë edhe rolin e Iranit në rajon. “Në tryezë të bisedimeve duhet të vendosen edhe shkeljet e të drejtave të njeriut nga sistemi, jashtë Iranit, si për shembull në Siri.” Irani është aktiv në luftën civile në Siri, mbështet milicët shiitë në Liban dhe Irak, Hamasin në Rripin e Gazës, e bashkëpunon me rebelët në Jemen. Përveç kësaj ky vend zotëron programin më të madh të raketave balistike në rajon. Me këtë mund të goditen objektiva edhe në Izrael. Prandaj ministri i Jashtëm gjerman, Heiko Maas është shprehur, që programi iranian i raketave të bëhet pjesë e bisedimeve për marrëveshjen atomike.

Takimi i parë mes Gjermanisë dhe qeverisë së re iraniane nën ultrakonservatorin, Raisi do të jetë në tryezën e bisedimeve për të ardhmen e marrëveshjes atomike. Që bisedimet me të nuk do të jenë të lehta, Raisi e ka bërë të qartë. “Nuk do të lejoj, që të negociohet thjesht për negociim“, është shprehur presidenti i ri iranian në qershor./DW/

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

bota bota ali fathollal nejad bijan djir-sarai ebrahim raisi heiko maas ali fathollal nejad bijan djir-sarai ebrahim raisi heiko maas

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje