LIVE UPDATES
Politike

Zgjedhjet/ Raporti i ISP- Politika shqiptare s'dëgjon ODIHR, nga 357 rekomandime, pranohen vetëm 3

Vlen të theksohet se zgjedhjet e vitit 1996 u kritikuan gjerësisht nga Misioni, zgjedhjet e vitit 1997 u konsideruan vetëm të pranueshme për momentin, zgjedhjet vijuese patën kritika thelbësore mbi to, dhe se proceset zgjedhore të vitit 2019 dhe ato 1996 u bojkotuan nga opozita, në rastin e parë 100% dhe në rastin e dytë vetëm në fazën e mbylljes së votimit dhe administrimit të votës.

25 Prill 2023, 14:45 Nga A.B

Zgjedhjet/ Raporti i ISP- Politika shqiptare s'dëgjon ODIHR, nga 357

Shqipëria ka zhvilluar 20 procese zgjedhore prej vitit 1991. Gjysma e tyre janë procese zgjedhore parlamentare (1991, 1992, 1996, 1997, 2001, 2005, 2009, 2013, 2017, 2021), pjesa tjetër zgjedhje vendore (1992, 1996, 2000, 2003, 2007, 2011, 2015, 2019), si dhe referendume (1994, 1998). Në shumicën e rasteve zgjedhjet nuk kanë qenë zgjidhje dhe se vetëm në disa raste (1992, 2005 dhe 2013) ka pasur rotacione politike dhe për pasojë, edhe pranim të rezultateve nga të gjitha palët politike.

Zgjedhjet/ Raporti i ISP- Politika shqiptare s'dëgjon ODIHR, nga 357

Një prej tipareve kryesore të zgjedhjeve në Shqipëri është standardi se vlerësimi i cilësisë së tyre kryhet nga Misioni i ODIHR/OSBE, dhe se verdikti i këtij misioni konsiderohet bazë referimi për deklarimet ndaj zgjedhjeve të BE-së dhe të SHBA ndaj Shqipërisë. Nga të dhënat e mbledhura nga stafi i Institutit të Studimeve Politike (ISP) rezulton se disa procese zgjedhore nuk kanë pasur monitorim të ODIHR (zgjedhjet parlamentare 1991 dhe 1992 janë mbuluar kryesisht nga institutet republikane dhe demokratike amerikane, zgjedhjet vendore 1992 e 1996 apo referendumi i vitit 1994 gjithashtu ka pasur monitorim të ndryshëm, jo nga ODIHR/OSBE). Proceset e tjera zgjedhore janë monitoruar dhe vlerësuar nga këto misione.

Tabela e hartuar nga ekspertët e ISP-së paraqet drejtuesit e misioneve të ODIHR në zgjedhjet shqiptare prej vitit 1991 dhe deri më 2023. Të dhënat nuk kanë ndonjë domethënie të madhe, për shkak se drejtimi i misionit vëzhgues nuk ndikon në cilësinë e zgjedhjeve, por vetëm në leximin e tyre. Drejtuesja aktuale Audrey Glover ka numrin më të madh të proceseve zgjedhore të monitoruara në krye të misionit të ODIHR, si dhe si drejtore e këtij institucioni, ka pasur rol aktiv në monitorim e vlerësim edhe në procese të tjera zgjedhore, përfshirë ato të viteve 1996 dhe 1997. Gjithsesi vlen të theksohet se zgjedhjet e vitit 1996 u kritikuan gjerësisht nga Misioni, zgjedhjet e vitit 1997 u konsideruan vetëm të pranueshme për momentin, zgjedhjet vijuese patën kritika thelbësore mbi to, dhe se proceset zgjedhore të vitit 2019 dhe ato 1996 u bojkotuan nga opozita, në rastin e parë 100% dhe në rastin e dytë vetëm në fazën e mbylljes së votimit dhe administrimit të votës.

Raportet e ODIHR/OSBE dominohen kryesisht nga përshkrime administrative dhe teknike, kanë gjuhë diplomatike dhe reflektojnë më shumë nevojën për stabilitet sesa për demokraci funksionale. Rrallë ka ndodhur që raportet të përputhen me imazhin publik mbi zgjedhjet dhe po ashtu, rrallë ka ndodhur që të gjitha palët politike të lexojnë me të njëjtën gjuhë raportin dhe rekomandimet e ODIHR/OSBE. Për studiuesit dhe ekspertët, raportet kanë qenë e mbeten dokument me rëndësi lidhur me evoluimin e standardeve ligjore e administrative të zgjedhjeve, për politikanët kanë qenë e mbeten dokument referues për qëllimet afatshkurtra respektive (legjitimimin e fitores apo alibinë e humbjes).

E rëndësishme: misionet ndërkombëtare kanë adresuar 357 rekomandime në raportet e tyre monitoruese, pjesa më e madhe e të cilëve (përfshirë shumica e rekomandimeve të viteve 2019 dhe 2021) nuk janë zbatuar, duke ndikuar në rritjen e mosbesimit në cilësinë dhe standardet e proceseve zgjedhore. Nga të dhënat e tabelës mbi vlerësimin e zgjedhjeve prej aktorëve politikë, rezulton se vetëm 3 procese zgjedhore kanë pasur njohje të plotë, procese të administruara nga Alia, Berisha dhe Nano, të cilët nga ana tjetër kanë shënuar gjithashtu rekorde negative me procese të mëparshme ose pasuese zgjedhore.

Zgjedhjet  e vitit 2023? Është ende herët për të pasur vlerësim të tyre, por e sigurt mbetet pritshmëria se Shqipëria ka humbur tashmë shansin të ketë një proces zgjedhor më të mira sesa zgjedhjet paraardhëse, pra edhe të shënojë progres thelbësor drejt standardeve demokratike zgjedhore. Kjo del së paku bazuar në tri aspekte: mungesës së reformës zgjedhore, krizës së opozitës në përfaqësim dhe përdorimit masiv të shtetit në procesin zgjedhor. Ironia domethënëse është se tre protagonistët kryesorë në këtë proces janë tre kryeministra (Rama, Berisha, Meta), të cilët do të duhej të kishin edhe sensin e reflektimit dhe përgjegjësisë publike përpara qytetarëve e mbështetësve të tyre. Gjithsesi, siç theksohet vazhdimisht në raportet monitoruese, faktor përcaktues për kritikat zgjedhore kanë qenë e mbeten vullneti i munguar politik, polarizimi i skajshëm, personalizimi i politikës dhe abuzimi me pushtetin, – cilësi negative që i gjejmë dukshëm edhe në këto zgjedhje. Instituti i Studimeve Politike (ISP) është duke monitoruar procesin, pjesë e të cilit është edhe “monitorimi i monitoruesve”, i zhvillimeve reale në vend, sjelljes së aktorëve politikë dhe institucioneve, si dhe standardet e zgjedhjeve.

Instituti i Studimeve Politike (ISP)

zgjedhjet isp

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera