LIVE UPDATES
Politike

Skadon marrëveshja e fundit SHBA-Rusi për kontrollin bërthamor, heshtje radiofonike nga të dyja palët

Traktati i Ri START, skadon të enjten, më 5 shkurt, duke zmadhuar rrezikun e përhapjes bërthamore, në një sfond global më të paqëndrueshëm se kurrë.

1 Shkurt 2026, 09:05 Nga I.A
Skadon marrëveshja e fundit SHBA-Rusi për kontrollin bërthamor,
Foto nga takimi

Përveç një surprize të minutës së fundit, marrëveshja e fundit e mbetur për kontrollin e armëve bërthamore  midis SHBA-së dhe Rusisë do të skadojë brenda pak ditësh, sikur të mos kishte ndodhur asgjë. Traktati i Ri START, skadon të enjten, më 5 shkurt, duke zmadhuar rrezikun e përhapjes bërthamore, në një sfond global më të paqëndrueshëm se kurrë.

Dhe, deri në këtë pikë, si rusët ashtu edhe amerikanët kanë mbajtur një kontroll të rreptë mbi faktin nëse do të ketë një vazhdim dhe çfarë do të jetë ai. Traktati, i nënshkruar në vitin 2010, ishte një shtyllë e marrëveshjeve të çarmatimit midis Moskës dhe Uashingtonit. Ai përcaktonte që secila palë do të kufizonte arsenalin e saj në 1,550 koka bërthamore të dislokuara, 800 raketa lëshuese dhe bombardues strategjikë, dhe madje edhe mekanizma verifikimi. Por inspektimet u pezulluan në vitin 2023 për shkak të luftës në Ukrainë.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, e quajti zgjatjen e traktatit për një vit një "ide të mirë", siç sugjeroi homologu i tij rus, Vladimir Putin, në shtator. Por Uashingtoni nuk iu përgjigj kurrë zyrtarisht propozimit rus. Në korrik, republikani deklaroi se kur kufizimet mbi armët bërthamore të mbarojnë, e gjithë bota do të ketë një problem të madh.

Pastaj ai e habiti botën duke njoftuar, pak para se të takohej me homologun e tij kinez, Xi Jinping, në Korenë e Jugut në fund të tetorit, dëshirën e tij që SHBA-të të rifillojnë testimet e armëve bërthamore, diçka që e justifikoi duke cituar "programet e testimit" të vendeve të tjera.

I pyetur nga AFP në lidhje me këtë çështje, një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë tha: Presidenti Trump do të vendosë për rrugën që duhet të ndjekim për kontrollin e armëve bërthamore në afatin e tij kohor.

Zyrtari, tha se republikani dëshiron të ruajë kufizimet e vendosura mbi armët bërthamore dhe të përfshijë Kinën në negociatat për kontrollin e armëve. Negociatat për të rinovuar traktatin mbetën të bllokuara gjatë gjithë mandatit të parë të Donald Trump (2017-2021); presidenti amerikan kishte kërkuar tashmë që Kina të përfshihej në një marrëveshje për kontrollin e armëve.

Por, thotë Daryl Kimball, drejtor ekzekutiv i Shoqatës së Kontrollit të Armëve me seli në Uashington, ndërsa Presidenti Trump duket se po lëviz instinktivisht në drejtimin e duhur për këtë çështje, ai ende nuk ka zbatuar një strategji koherente.

Rusët po presin

Sulmet e SHBA-së ndaj objekteve bërthamore iraniane në verën e vitit 2025, testimi i një rakete të re ruse me energji bërthamore, Burevestnik dhe rritja e shpejtë e arsenalit bërthamor të Kinës, përbëjnë panoramën që u errësua vitin e kaluar dhe viti 2026 nuk filloi me ogur më të mirë.

"Është e qartë se traktati (New START) po i vjen fundi", thotë Alexander Khramchikin, një analist ushtarak rus, duke kujtuar se sa shumë prej tij ka mbetur tashmë e pazbatuar. 

Çfarë do të bëjnë rusët dhe amerikanët pasi të skadojë teksti, mes negociatave për t'i dhënë fund luftës në Ukrainë?

Vasily Kachin, drejtor i Qendrës për Studime Evropiane dhe Ndërkombëtare në Shkollën e Lartë të Ekonomisë, beson se amerikanët po heshtin në mënyrë që askush të mos mund të përgatitet për atë që do të bëjnë. Rusët po presin të shohin se çfarë do të bëjnë amerikanët, veçanërisht nëse do ta përdorin fundin e traktatit për të zhvilluar koka bërthamore shtesë.

"Nëse amerikanët nuk marrin ndonjë masë të papritur (...) Rusia ndoshta do të kufizohet në pritje, vëzhgim dhe mosthënie", vlerëson ai.

SHBA-të u tërhoqën në vitin 2019 nga një tjetër traktat çarmatimi që kishin lidhur në vitin 1987 me Rusinë, ose më saktë me BRSS-në në atë kohë, mbi armët bërthamore me rreze të mesme veprimi (INF)./Dosja.al

marrëveshja e fundit shba-rusi

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet