LIVE UPDATES
Politike

"Duhet hetim ndërkombëtar"/ Raport i IFIMES: Në arrestimin e Metës është shkelur rëndë Konventa Europiane e të Drejtave të Njeriut

Po ashtu në studim thuhet se janë shkelur liritë dhe të drejtat themelore të njeriut si dhe prezumimi i pafajësisë. Po ashtu në raport thuhet se rasti i Ilir Metës tregon instrumentalizimin politik të drejtësisë.

4 Shkurt 2026, 12:09 Nga I.A
"Duhet hetim ndërkombëtar"/ Raport i IFIMES: Në
Ilir Meta

TIRANË- Instituti Ndërkombëtar për Studime të Lindjes së Mesme dhe Ballkanit ka publikuar një raport për arrestimin e ish-presidentit Ilir Meta. IFIMES me qendër në Ljubjanë, thuhet se në rastin e arrestimit të Metës është shkelur rëndë Konventa Europiane e të Drejtave të Njeriut.

Po ashtu në studim thuhet se janë shkelur liritë dhe të drejtat themelore të njeriut si dhe prezumimi i pafajësisë. Po ashtu në raport thuhet se rasti i Ilir Metës tregon instrumentalizimin politik të drejtësisë.

IFIMES ka evidentuar gjithashtu dobësitë sistemike në sjelljen e Policisë së Shtetit gjatë arrestimit të ish-Presidentit Meta. Në përfundim IFIMES ka kërkuar vendosjen e monitorimit ndërkombëtar për arrestimin dhe burgosjen e Metës.

Raporti i Plotë:

Universaliteti i të Drejtave të Njeriut dhe Kufijtë e Autoritetit Shtetëror: Instrumentalizimi i Drejtësisë në Rastin e Ilir Metës sipas Standardeve Evropiane

Referenca ndaj dispozitave të ligjit kushtetues kombëtar, Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut (KEDNJ) dhe jurisprudencës së Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut (GJEDNJ) përbën themelin e rendit ligjor modern evropian. Këto norma jo vetëm që mbrojnë të drejtat dhe liritë individuale, por gjithashtu vendosin kufizime të qarta dhe detyruese mbi ushtrimin e autoritetit shtetëror, veçanërisht në kontekstin e ndjekjes penale, privimit të lirisë dhe kufizimeve të të drejtave themelore.

Në rrethanat politike bashkëkohore, që karakterizohen nga forcimi i narrativave të sigurisë, menaxhimi i krizave dhe tendencat drejt zbatimit selektiv të ligjit, këto çështje fitojnë rëndësi shtesë politike dhe institucionale. Arrestimi i ish-Presidentit të Republikës së Shqipërisë, ish-Kryeministrit dhe Kryetarit të Parlamentit, Ilir Metaj, i analizuar përmes gjetjeve të Avokatit të Popullit të Republikës së Shqipërisë, ofron një shëmbull ilustrues të sfidave me të cilat përballet sundimi i ligjit në demokracitë në tranzicion.

Ndalimi Absolut i Torturës dhe Trajtimit Çnjerëzor

Ndalimi i torturës, trajtimit ose ndëshkimit çnjerëzor dhe degradues, i sanksionuar në dispozitat kushtetuese kombëtare dhe në Nenin 3 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, përbën një të drejtë absolute. Zbatimi i tij nuk lejon përjashtime, shmangie ose relativizim, madje as në rrethana të luftimit të krimit të organizuar, korrupsionit ose gjendjeve të jashtëzakonshme. Jurisprudenca e Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut konfirmon qartë se shtetet kanë një detyrim pozitiv jo vetëm të përmbahen nga akte të tilla, por edhe të parandalojnë, hetojnë në mënyrë efektive dhe sanksionojnë çdo sjellje që përbën trajtim çnjerëzor ose degradues, pavarësisht nga statusi ose rëndësia politike e personit në fjalë.

Dinjiteti njerëzor dhe të drejtat e personave të privuar nga liria përfaqësojnë një provë themelore të sundimit efektiv të ligjit. Privimi nga liria nuk pezullon të drejtat themelore të njeriut; përkundrazi, ai i imponon përgjegjësi shtesë shtetit, pasi individi është tërësisht i varur nga autoritetet shtetërore. Në rastin e Ilir Metës, raporti i Avokatit të Popullit nxjerr në pah mangësi serioze procedurale gjatë arrestimit dhe ndalimit, duke përfshirë mungesën e provave se individi është informuar menjëherë për arsyet e arrestimit, kufizimet në të drejtën për akses të menjëhershëm në një avokat, mosdhënien e një karte të të drejtave dhe mirëmbajtjen joadekuate të dokumentacionit zyrtar. Këto mangësi serioze dëmtojnë drejtpërdrejt thelbin e të drejtës për të patur liri dhe siguri sipas Nenit 5 të KEDNJ-së, siç interpretohet nga Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut, duke theksuar mbrojtjen absolute të dinjitetit njerëzor dhe detyrimin e shtetit për të garantuar të drejtat e çdo individi, pa përjashtim.

Prezumimi i Pafajësisë dhe Gjykimi i Drejtë

Prezumimi i pafajësisë, i garantuar nga ligji vendas dhe Neni 6 i Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, përbën një gur themeli të një rendi demokratik dhe ligjor. Ky parim i detyron jo vetëm gjykatat, por edhe degën ekzekutive, autoritetet e prokurorisë, policinë, si dhe median dhe aktorët e tjerë publikë. Çdo etiketim publik, paragjykim i fajit ose instrumentalizim politik i procedurave penale para një vendimi përfundimtar gjyqësor shkel rëndë prezumimin e pafajësisë dhe minon besimin e qytetarëve në gjyqësor. Në shoqëritë e polarizuara politikisht, praktika të tilla thellojnë më tej ndarjet institucionale dhe dobësojnë legjitimitetin e shtetit.

Proporcionaliteti në përdorimin e forcës dhe transparenca në procedurat policore janë elementë thelbësorë në mbrojtjen e të drejtës për një gjykim të drejtë. Gjetjet e Avokatit të Popullit nxjerrin në pah klasifikimin e papërshtatshëm të arrestimeve si "operacione me rrezik të lartë" pa prova të ndonjë rreziku të vërtetë shoqëror. Përdorimi i prangave, mbajtja e tyre brenda ambienteve të policisë dhe trajtimi i individëve pa një bazë të qartë ligjore konsiderohen me të drejtë të paligjshme dhe poshtëruese. Shqetësim i veçantë është se oficerët e policisë ishin të maskuar, drejtonin automjete pa shënja dalluese dhe nuk kishin shenja identifikimi të dukshme apo kamera trupore. Praktika të tilla minojnë sigurinë ligjore, rrisin rrezikun e abuzimit dhe krijojnë perceptimin e aplikimit arbitrar të forcës, ndërsa në shoqëritë demokratike, dukshmëria dhe identifikueshmëria e zbatimit të ligjit përfaqësojnë aspekte kyçe të sundimit të ligjit.

Një aspekt tjetër kritik lidhet me Nenin 18 të KEDNJ-së, i cili ndalon zbatimin e kufizimeve të lejueshme mbi të drejtat për qëllime të tjera nga ato për të cilat ato synohen. Edhe kur një shtet vepron formalisht brenda kornizës së ligjit, veprimet e tij nuk duhet të nxiten nga hakmarrja politike, drejtësia selektive ose hakmarrja kundër kundërshtarëve politikë. Jurisprudenca e Gjykatës Evropiane tregon qartë se Neni 18 përdoret gjithnjë e më shumë në kontekste të regresionit demokratik dhe erozionit të sundimit të ligjit, veçanërisht në rastet që përfshijnë udhëheqës të opozitës ose zyrtarë të lartë politikë, duke nënvizuar domosdoshmërinë e mbrojtjes së rreptë të së drejtës për një gjykim të drejtë dhe prezumimin e pafajësisë.

Konteksti Politik dhe Institucional

Rasti i Ilir Metës tejkalon nivelin individual dhe mbart rëndësi më të gjerë politike dhe institucionale. Parregullsitë në sjelljen e autoriteteve të policisë dhe prokurorisë mund të kompromentojnë procedurat penale, të dobësojnë legjitimitetin e institucioneve gjyqësore dhe të hapin derën për pretendime për drejtësi selektive dhe instrumentalizim politik të luftës kundër korrupsionit. Lufta kundër korrupsionit dhe krimit duhet të zhvillohet brenda kornizës së ligjit, pasi çdo devijim minon vetë qëllimin e sundimit të ligjit dhe gërryen besimin e qytetarëve në institucione.

Instituti Ndërkombëtar IFIMES vlerëson se dokumenti i Avokatit të Popullit të Republikës së Shqipërisë, Erinda Ballanca, përbën një analizë serioze, të balancuar dhe të bazuar ligjërisht, duke identifikuar qartë dobësitë sistemike në sjelljen e Policisë së Shtetit gjatë arrestimit të ish-Presidentit Ilir Meta. Çështja kryesore në këtë rast nuk është ekzistenca e një vendimi gjyqësor, por mënyra e zbatimit të tij. Sundimi i ligjit nuk matet nga forca e represionit, por nga qëndrueshmëria e respektimit të procedurave, respekti për dinjitetin njerëzor dhe përputhshmëria me parimet e prezumimit të pafajësisë dhe transparencës. Zbatimi konsistent i rekomandimeve të Avokatit të Popullit përfaqëson një hap të nevojshëm drejt forcimit të llogaridhënies institucionale, profesionalizimit të policisë dhe ruajtjes së standardeve evropiane të të drejtave të njeriut në Shqipëri.

Duke pasur parasysh rëndësinë politike të këtij rasti dhe kërcënimin potencial për normat demokratike, IFIMES kërkon vendosjen e monitorimit ndërkombëtar të rastit Ilir Metaj për të garantuar respektimin e plotë të standardeve të të drejtave të njeriut, për të siguruar transparencën dhe për të mbrojtur liritë themelore./Dosja.al

ifimes ilir meta

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet