LIVE UPDATES
Politike

BIRN: Të rrisësh taksat është ku e ku më e lehtë se sa t’i ulësh

Shqiptimi jo i detajuar i premtimit të 20 marsit për uljen e akcizës “me 20%” si dhe pragu i vendosur nga Petrit Malaj në masën 220 lekë për litër, sugjeron se qeveria nuk e ka seriozisht punën e menaxhimit të një krize dhe se premtimi i saj për ulje akcize është i ngjashëm me renderët e aeroporteve, hekurudhave dhe rrugëve që nuk ekzistojnë në realitet.

31 Mars 2026, 12:28 Nga I.A
BIRN: Të rrisësh taksat është ku e ku më e lehtë
Foto Ilustruese

TIRANË- Kanë kaluar tashmë dhjetë ditë që kur qeveria shqiptare bëri deklaratën e parë, premtimin për uljen e akcizës së karburanteve “me 20%” për të pakësuar pasojat e krizës së shkaktuar nga lufta që SHBA dhe Izraeli po bëjnë kundër Iranit. Por pas dhjetë ditësh, Ministri i Financave deklaroi se qeveria, jo vetëm që nuk e ka kryer premtimin e dhënë, por ka ndër mend të aktivizojë një politikë të tillë vetëm nëse çmimi i karburanteve rritet në mbi 220 lekë për litër.

Shqiptimi jo i detajuar i premtimit të 20 marsit për uljen e akcizës “me 20%” si dhe pragu i vendosur nga Petrit Malaj në masën 220 lekë për litër, sugjeron se qeveria nuk e ka seriozisht punën e menaxhimit të një krize dhe se premtimi i saj për ulje akcize është i ngjashëm me renderët e aeroporteve, hekurudhave dhe rrugëve që nuk ekzistojnë në realitet.

Çmimi i karburanteve kryesore të përdorura në Shqipëri, naftë dhe benzinë, ishte 170 lekë para krizës ndërsa është luhatur në 180-210 lekë gjatë krizës. Nëse do të presim që çmimi të shkojë 220 lekë para se të veprojmë, kjo do të thotë se çmimi të rritet me 40 lekë, ose me 25%.

Përdorimi i uljes së taksave për të pakësuar pasojat e krizës për bizneset dhe qytetarët, pra për ekonominë, nuk është një politikë populiste dhe është, me gjasa, neutrale në të ardhurat buxhetore. Me pak fjalë, qeveria është duke arkëtuar sot e të gjithë ditën, të ardhura shtesë nga rritja e çmimit të karburanteve. Kur çmimi është 170 lekë, TVSH e paguar nga qytetarët është 28.3 lekë. Kur çmimi është 210 lekë, TVSH rritet në 35 lekë. Deri sa çmimi të shkojë 220 lekë, TVSh e paguar nga qytetarët është rritur në gati 37 lekë. Me pak fjalë, nëse qeveria ul akcizën “me 20%”, atëherë kjo do të thotë se qeveria nuk është se “po vuan”; ajo nuk është se po detyrohet të ulë numrin e patronazhistëve parazitarë në borderotë e shtetit, as nuk ka nevojë të ulë dozën e manipulimit të prokurimeve publike. Ajo thjeshtë po u akordon qytetarëve taksat shtesë të krijuara nga rritja e çmimit. Qytetarët sërish do të paguajnë çmim më të lartë se sa më parë, por qeveria nuk do të jetë përfituese neto nga kriza. Në këtë kontekst, vendosja e një pragu abuziv në masën 220 lekë për litër, lejon qeverinë që të përfitojë nga rritja e çmimeve në kurriz të qytetarëve dhe bizneseve.

Problemi kyç, dhe ai që tregon se qeveria nuk e ka seriozisht menaxhimin e krizës, është në faktin që, duke premtuar ulje me 20% të akcizës pasi çmimi të arrijë 220 lekë për litër, qeveria rrezikon të bëjë më shumë dëm se sa të vijë në ndihmë të qytetarëve.

Duhet të rikthehemi në vitin 2014 për të kuptuar se pse, ulja e akcizës në mënyrë të papritur “me 20%” rrezikon të bllokojë një treg kyç për një mall të domosdoshëm si akciza.

Në vitin 2014, qeveria socialiste, si pjesë e premtimeve të saj populiste paraelektorale, hoqi TVSH-në mbi ilaçet. Duhet ta keni parasysh që në atë kohë, Shqipëria kishte Tatim mbi Vlerën e Shtuar në masën 10% mbi medikamentet, shumica e të cilave janë të importuara. Heqja e TVSH-së së ilaçeve ishte me efekt të papërfillshëm për qytetarët sepse në Republikën e Shqipërisë, shumica dërrmuese e ilaçeve paguhen nga taksapaguesi përmes skemës kombëtare të sigurimeve shëndetësore. Një pjesë shumë e vogël, fjala vjen, ndonjë aspirinë apo paracetamol, paguhet nga xhepi dhe kjo nuk ka rëndësi në situatën e përgjithshme. Por telashi që ndodhi ishte që, kur importuesit dhe farmacitë mësuan se TVSh do të hiqet, ndërsa prisnin që ajo të hiqej, ndaluan pothuajse të gjithë aktivitetin për shkak të nevojës për të shmangur rrezikun e shitjeve të ilaçeve të blera me TVSH, pa TVSH, pra me humbje. Njerëzit mbetën pa ilaçe ndërsa prisnin që makineria burrokratike e qeverisë të vihej në punë. Shqipëria ka gjasa të përjetojë një krizë të ngjashme në rast se, çmimi rritet në mbi 220 lekë për litër dhe qeveria ul akcizën, siç e ka premtuar, me 20%. Operatorët e tregut, fitimet e të cilëve janë në rendin e 2 lekëve për litër, ka gjasa do të ndërpresin furnizimin ndërsa shohin se çfarë do të bëjë qeveria, për shkakun e thjeshtë se, fitimi i tyre, 2 lekë për litër, është katër herë më i ulët se sa akciza që premtohet të ulet. Për rrjedhojë, në vend që të ulë çmimin e karburanteve dhe të pakësojë efektet e krizës në ekonomi, ka gjasa që qeveria do të lë qytetarët dhe bizneset pa naftë.

Rritja e taksave është një ushtrim krahësimisht më i lehtë. Për shembull, qeveria rriti “taksën e qarkullimit” mbi karburantet në vitet 2024 e 2015 me nga 10 lekë për litër çdo herë. Ndërsa prisnin hyrjen në fuqi të taksës së re, importuesit shtuan importet me qëllim që të mund të shisnin naftë të importuar me taksat e vjetra, përkundrejt çmimeve me taksat e reja. Ndërsa fitimet spekulative ishin të stërmëdha, së paku nuk kishte mungesa në treg, si në rastin e ilaçeve.

Rrjedhimisht është shumë e logjishme, si në drejtim të menaxhimit të krizës ashtu edhe në drejtim të shmangies së mungesave në treg, që qeveria të mos presë rritjen e çmimit në 220 lekë për të vepruar, por të veprojë sa më gradualisht të jetë e mundur. Me pak fjalë, në vend që të “ulë akcizën me 20%” kur çmimi të kapërcejë 220 lekë për litër, ajo duhet të ulë akcizën me 2% kur çmimi të arrijë 175 lekë, me 2% të tjera kur të shkojë 180 lekë, me  2% të tjera kur të shkojë 185 lekë, e me radhë. Për shkak se çmimi ka shkuar sakaq 200 e kusur lekë, qeveria bën mirë që të shohë frekuencën e importeve të karburanteve për të llogaritur se në çfarë mase, gradacioni i uljes së çmimeve do të mund të absorbohet më lehtë nga tregu.

Por nëse sheh se ekspertët e qeverisë ishin aq të paaftë sa llogaritën gabim kostot e karburanteve dhe u detyruan të ribëjnë llogaritë kur u kërcënuan për bllokim të tregut nga importuesit, gjasat që logjika elementare ekonomike do të jetë përcaktuese në politikëbërje janë jashtëzakonisht shumë të ulëta./Reporter.al

birn Çmimi i karburanteve

Sondazh

Poll

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Dhunuan dhe kërcënuan me një pistoletë 70-vjeçarin në banesën e tij, arrestohen tre të rinjtë

Laura Pausini dhe Tom Cruise pjesë e ceremonisë së mbylljes së Botërorit 2026

Ish i burgosuri në Fier: Nuk jeton dot në Shqipëri pa shkelur ligjin, bën vaki të kthehem prapë

I burgosuri falënderon Zotin pas daljes nga qelia: Jam krenar për burgun që kam bërë!

Amnistia Penale/ Vodhi 500 mijë euro në banesën e Alda Klosit, lirohet nga qelia Rozeta Dobi

Nis zbatimi i amnistisë penale/ I burgosuri në Drenovë lë qelinë: U dënova padrejtësisht