LIVE UPDATES
Politike

Alibeaj në Komisionin e Ligjeve: Burgu i Spaçit dhe kampi i Tepelenës të shpallen muze

Në relacionin e firmosur nga 27 deputetë të grupit parlamentar të PD-së thuhet gjithashtu se duhet që të akordohen të gjitha mjetet e nevojshme financiare dhe burimet njerezore për ngritjen e këtyre muzeve.

5 Dhjetor 2022, 15:24 Nga I.A
Alibeaj në Komisionin e Ligjeve: Burgu i Spaçit dhe kampi i
Enkelejd Alibeaj

TIRANË- Deputeti demokrat Enkelejd Alibeaj ka prezantuar ditën e sotme shpalljen burgut të Spaçit dhe kampit të Tepelenës si muze. Gjatë Komisionit të Ligjeve, Alibeaj ka theksuar se ky propozim është një mundësi për ruajtjen dhe kultivimin e kujtesës. Në relacionin e firmosur nga 27 deputetë të grupit parlamentar të PD-së thuhet gjithashtu se duhet që të akordohen të gjitha mjetet e nevojshme financiare dhe burimet njerezore për ngritjen e këtyre muzeve.

Projektligji i plotë:

I. Qellimi i projektaktit dhe objektivat qe synohen te arrihen
Ne periudhen 1945 - 1990, Shqiperia vuajti regjimin me te eger diktatorial komunist. Gjate 45 viteve, 26.768 burra dhe 7.367 gra ishin te burgosur politike, ndersa 5.577 burra dhe 450 gra u denuan me vdekje dhe u vrane (Raporti i Institutit te Studimeve per Krimet dhe Pasojat e Komunizmit 2016). Nga viti 1946 deri ne 1950 kampet e punes se detyruar ishin 20 (njezet), por ne periudhen 1950- 1990 u ndertuan edhe

90 te tjere. Megjithate, ende sot Shqiperia nuk ka nje muze kombetar te dedikuar vendeve ku vuajten denimet apo gjeten edhe vdekjen te burgosurit politike. Neni 202 i ligjit nr. 27/2018 "Per Trashegimine Kulturore dhe Muzete" percakton nje liste prej 7 (shtate) muzesh kombetare dhe 3 (tre) qendrash muzeore, por asnje prej tyre nuk eshte nje muze i kujteses se burgjeve, kampeve te punes dhe intemimit gjate dikatures komuniste.Ne programin qeverises te Partise Socialiste 2017-2021 , thuhej se: ""Rruget e Kujteses "jane gjithashtu

nje itinerar unik i Shqiperise qe do te vijojne te nxjerrin ne pah aspektin historic dhe edukativ te siteve te ish-diktatures si Spar;i apo Tepelena, ne vijim te projekteve tashme te njohura muzeale te Kujteses. ". Pavaresisht se ai mandat qeverises kaloi, dhe Partia Socialiste eshte futur mandatin e saj te trete, asnje vendim nuk u mor nga Keshilli i Ministrave sa i perket ngritjes se muzeve kombetare perkatese.

Ne keto kushte, dhe ne zbatim te nenit 5, pika 3 7 te ligjit nr. 27/2018, i cili percakton se: ""Muze" eshte institucioni i ruajtjes se kujteses, ne sherbim te shoqerise dhe zhvillimit te saj, i hapur per publikun, qe konservon, studion, komunikon dhe prezanton trashegimine e luajtshme e te paluajtshme te njerezimit dhe mjedisit rrethues te tij, me qellim edukimin, studimin, promovimin dhe argetimin. ", nje grup deputetesh, anetare te Grupit Parlamentar te Partise Demokratike, ndermerr kete nisme ligjore me qellim ruajtjen e kujteses se kaluares se hidhur komuniste, ve9anerisht sa i perket burgjeve, kampeve te intemimit dhe kampeve te punes se detyruar, ku qindra mijera qytetare shqiptare kaluan me dhjetera vite, e disa prej tyre hyne per te mos dale me prej andej. Nje populi qe harron historine e tij, eshte i denuar ta perserise ate, thote filozofi spanjoll George Santayna. Duke besuar fort ne kete citim, deputetet nismetare synojne qe nepermjet kesaj nisme te ligjerojne dy muze te kujteses kombetare per t'iu kujtuar brezave te tashem dhe te ardhshem te kaluaren jo te larget te vendit te tyre, por edhe per te nderuar kujtimin e atyre qindra mijera qytetareve qe kaluan femijerine, rinine apo gjithe jeten e tyre ne keto vende tmerri, thjesht sepse ata vete apo prinderit e tyre mendonin dhe besonin ndryshe.

II. Argumentimi i projektaktit lidhur me perparesite,  problematikat, efektet e pritshme
Prane Ministrise se Kultures ka pasur propozime te vazhdueshme per shpalljen muze kombetare te Kampit te Punes se Spa<;it dhe Kampit te Intemimit te Tepelenes. Ketu mund te permendim propozimin e Institutit per Studimin e Krimeve dhe Pasojave te Komunizmit me shkresen nr. 644 prot., date 07.09.2018, si dhe propozime te tjera te bera nga shoqatat e te pemdjekurve politike. Megjithese, sic kemi cituar me lart ne programin qeverises 2017 - 2021 , ishte parashikuar ngritja e muzeve te kujteses, duket se keto thirrje kane rene ne vesh te shurdher. Ne keto kushte, duke vleresuar rendesine e muzeve te kujteses, si nje mundesi per ruajtjen dhe kultivimin e kujteses, me qellim njohjen e brezave te tashem dhe te ardhshem me historine, dhe ne respekt te gjysherve, prinderve, motrave dhe vellezerve qe u denuan dhe kaluan vite te gjata burgimi, pune te detyruar apo intemimi, propozojme qe Kampi i Punes se Spa<;it dhe Kampi i Intemimit te Tepelenes te shpallen muze kombetare, duke iu akorduar te gjitha mjetet e nevojshme financiare dhe burimet njerezore per ngritjen e ketyre muzeve.

Megjithese, historia e ketyre dy vendeve famekeqe eshte tashme e njohur, ne vijim do te ndalemi shkurtimisht te historiku i tyre.

Kampi i Punes se Detyruar te te Burgosurve Spa<; ose Reparti nr. 303 Spas;, funksionoi gjate viteve 1968-1991 per shfrytezimin e nje miniere bakri dhe pire. Punonjesit e minieres ishin te denuar politike, te cilet punonin ne kushte shume te veshtira, shpeshhere duke rrezikuar apo sakrifikuar edhe jeten e tyre. Te denuarit qe refuzonin te punonin, dhunoheshin, liheshin pa ushqim dhe mbylleshin ne biruca pa ajer, pa ndricim dhe pa kushte higjenike;

Kampi i Intemimit Tela me Gjemba Tepelene ka funksionuar (ne vendin qe njihet sot ne pjesen fushore), ne vitet 1950- 1953. Aty u izoluan ne kushte shume te keqija banimi femije, gra dhe pleq, familjare te personave te arratisur.

Gjendja e godinave dhe ambienteve eshte e degraduar dhe asnjera prej tyre nuk gezon statusin e zones se mbrojtur apo monumentit te kultures. Mungesa e perkujdesjes dhe vemendjes ka bere qe keto dy vende te degradojne, demtohen dhe shkaterrojne pergjate viteve. Nese nuk merren masat e pershtatshme, ne vitet qe vijne nga keto vende mund te kete mbetur shume pak ose thuajse asgje. Ndersa, dhenia e statusit muze kombetar mundeson burimet financiare dhe njerezore per restaurimin, mirembajtjen dhe perkujdesjen e vazhdueshme per keto dy zona te rendesise se vecante historike. Gjithashtu, dhenia e statusit muze kombetar dote mundesoje qe me shume qytetare, vecanerisht te rinj dhe te reja, nxenes dhe studente, shqiptare dhe te huaj, t'i vizitojne per te kuptuar me mire historine e afert te diktatures komuniste.

III. Vleresimi i ligjshmerise, kushtetutshmerise dhe harmonizimi me  legjislacionin ne fuqi vendas e nderkombetar

Projektligji eshte propozim i nje grupi deputetesh te Kuvendit te Shqiperise, ne perputhje me nenin 81 , pika 1 te Kushtetutes se Shqiperise, dhe nenin 68, pika 1 te Rregullores se Kuvendit te Shqiperise. Projektligji eshte ne harmoni me nenin 3 te Kushtetutes, i cili percakton se " ... identiteti kombetar dhe trashegimia kombetare ... jane baza te ketij shteti, i cili ka per detyre t 'i respektoje dhe mbroje."

IV. Permbledhje shpjeguese e permbajtjes se projektaktit
Projektligji perbehet nga tre dispozita.E para, sjell shtimin e germave "gj" dhe "h" ne nenin 202 te ligjit nr. 27/2018 "Per Trashegimine. Kulturore dhe Muzete", duke iu dhene statusin e muzeut kombetar Kampit te Punes se Detyruar tete Burgosurve Spay dhe Kampit te Intemimit Tela me Gjemba Tepelene. E dyta, percakton se efektet financiare te ketij ligji fillojne nga data 1 Janar 2023, dhe gjithashtu ngarkon Keshillin e Ministrave per akordimin e buxhetit te nevojshem per projektet fituese dhe organiken e ketyre muzeve. Ndersa, neni i trete parashikon hyrjen ne fuqi, ne perputhje me percaktimin e bere ne nenin 84, pika 3 te Kushtetutes se Shqiperise.

V. Raporti i vleresimit te te ardhura ve dhe shpenzimeve buxhetore
Projektligji parashikon efekte financiare per Buxhetin e Shtetit, per te cilat Keshilli i Ministrave do te kete kohen e nevojshme qe t'i akomodoje, duke qene se neni 2 percakton se efektet financiare fillojne nga data 1 Janar 2023.

enkelejd alibeaj

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

Shiko video te tjera