Bota

BBC publikon albumin fotografik për bunkerët që u ndërtuan në Shqipëri në mes të Luftës së Ftohtë

11 Shkurt 2019, 11:42 Nga DOSJA

Fotograf Robert Hackman ka krijuar një album fotografie që dokumenton bunkerët që u ndërtuan në Shqipëri midis 1975 dhe 1989, si pasojë e frikës nga frikës nga Lufta e Ftohtë. Bunkerët arrijnë shifrën 500,000, disa prej tyre janë shndërruar në kafene, shtëpi, restorante, pishina, ura, rezervuar uji.

Gjatë viteve të pasigurta të Luftës së Ftohtë, kur kombet u përgatitën për mundësinë e një lufte shkatërruese bërthamore, diktatori shqiptar Enver Hoxha e bindte vendin se bota e jashtme dëshironte të përmbysë shtetin e tyre komunist. Në vend që të prodhonin pengesa teknologjike, bunkerët u prodhuan në masë.

Libri i Hackman-it, i quajtur ‘Metamorfozis’, tregon si duken bunkerët në ditët e sotme.

Hackman thotë: “Fabrikat e fabrikimit të betonit në çdo komun filluan ndërtimin e bunkerëve 24 orë në ditë, çdo ditë të vitit nga viti 1976 deri në vitin 1989. Një punëtor i intervistuar më tha se fabrika ku punonte ishte e organizuar për tre turne me tetë orë secili turn. Secili ndryshim bëri pjesë të ndryshme në mënyrë që askush nuk e dinte detajet e saktë konstruktive të bunkerëve që po ndërtonin.

“Një tjetër, një inxhinier i fushës përgjegjës për ngritjen e bunkerëve më informoi se ai punoi 10 orë në ditë, çdo ditë për tetë vjet. Kur e pyeta nëse ai ndonjëherë e ndjeu kërcënimin e perceptuar dhe nevojën për bunkerë, ai u përgjigj se atyre iu dha rregullisht alarmi i rremë i ajrit për të kushtëzuar mendimet e tyre.”

“Shumica e shqiptarëve i konsiderojnë bunkerët si një pengesë, por rrallë ndonjëherë një rrëmujë. Shqipëtarët janë mësuar me praninë e tyre, ashtu si një londinez me kabinat e kuqe telefonike, apo nju jorkezët metaksitë e verdha. Këto bunker janë bërë pjesë e strukturës në mjedisin e tyre.”

“Një fermer më tregoi se një bunker të këmbësorisë kishte përdorur një pjesë të tij duke shtruar rrugën. Dukej si një pjesë e vogël, por ai më shpjegoi se kjo i kishte kushtuar kohë, gjithashtu ai bahskë me vëllain e tij kishin punësuar një punëtor për ta transportuar atë pjesë që dukej aq i vogël.”