Bota

Trazirat në veri/ Analiza: BE-ja dhe SHBA-ja nuk e kanë luksin për një konflikt të ri në "oborrin e shtëpisë" së tyre

Mediumi gjithashtu shkruan se një konflikt i ri i do të ishte një dështim për BE-në dhe SHBA-në pasi Kosova është ende një protektorat ndërkombëtar sipas rezolutës 1244 të Kombeve të Bashkuara.

5 Qershor 2023, 21:41 Nga a.l
Trazirat në veri/ Analiza: BE-ja dhe SHBA-ja nuk e kanë luksin
Ushtarët e KFOR

Trazirat në veri të Kosovës kanë marrë vëmendjen e mediave ndërkombëtare. Mediumi i huaj 'Daily Sabah' shkruan se përshkallëzimi i mosmarrëveshjeve të vazhdueshme ndërmjet Serbisë dhe Kosovës në një konflikt të drejtpërdrejtë ka pak gjasa të ndodhë sepse kjo frikëson të gjithë aktorët e përfshirë, veçanërisht Bashkimin Evropian dhe Shtetet e Bashkuara. 'Daily Sabah' sjell në vëmendje aktet e dhunës së protestave të mbajtura më 29 maj, ndërsa theskon se përshkallëzimi i situatës nuk favorizon asnjë nga palët. Mediumi gjithashtu shkruan se një konflikt i ri i do të ishte një dështim për BE-në dhe SHBA-në pasi Kosova është ende një protektorat ndërkombëtar sipas rezolutës 1244 të Kombeve të Bashkuara.

SHKRIMI I PLOTË: 

Incidenti i 29 majit 2023 është i dyti në gjashtë muaj. Të dyja palët fajësojnë njëra-tjetrën. Megjithatë, loja e fajësimit nuk i sjell dobi asnjërës palë. Ne vetëm presim që zyrtarët serbë dhe kosovarë të mësojnë nga lufta e vazhdueshme në Ukrainë dhe historia e tyre e fundit e konfliktit dhe shpresojmë se racionaliteti dhe pragmatizmi do të mbizotërojnë.

Mosmarrëveshjet e fundit në veri të Kosovës kanë shkaktuar shumë debate dhe argumente se një konflikt i ri në Kosovë është i afërt. Edhe pse nuk mund të përjashtojmë përshkallëzimin, dy aspekte kritike nuk kontribuojnë në argumentin e përshkallëzimit të mundshëm apo konfliktit të drejtpërdrejtë ndërmjet Serbisë dhe Kosovës.

Një konflikt i ri i mundshëm do të ishte një dështim për BE-në dhe SHBA-në pasi Kosova është ende një protektorat ndërkombëtar sipas rezolutës 1244 të Kombeve të Bashkuara.

Kosovës i mungon fuqia e rëndësishme kombëtare për t'u përballur me Serbinë në një konflikt. Po ashtu, Kosova nuk e ka luksin të inicojë një betejë sepse do të minojë besimin e BE-së dhe SHBA-së në të si shtet i pavarur dhe gjithashtu do të minojë përpjekjet aktuale diplomatike për zgjidhje paqësore të mosmarrëveshjeve të ndërsjella. Në mënyrë të ngjashme, nuk është në interesin më të mirë të Serbisë që të fillojë një konflikt sepse do të ndalojë bisedimet e pranimit në BE dhe më e rëndësishmja, do të ndalojë tërheqjen e më shumë investimeve të huaja direkte (IHD) dhe mundësive të biznesit.

Faktorët dhe aktorët ndërkombëtarë
Çdo përshkallëzim mes Serbisë dhe Kosovës do të perceptohet si dështim i BE-së dhe SHBA-së dhe do të dëmtojë besueshmërinë dhe ideologjinë e tyre. Në vend që të shndërrohet në paqe, konflikti i Kosovës është ngrirë. Deri më tani janë arritur shumë marrëveshje, por zbatimi mund të jetë më i mirë. Kosova dëshiron që dialogu me Serbinë të përfundojë me njohje reciproke, por Serbia kërkon një kompromis dhe ka thënë se kurrë nuk do ta njohë ish-provincën e saj. Statusi i Kosovës mund të shqyrtohet nga dy këndvështrime: realiteti faktik dhe ideologjik.

Realiteti faktik është se ajo që supozohej të ishte një zgjidhje për Luftën e Kosovës është kthyer në një konflikt të ngrirë që nga viti 1999. Për ithtarët e demokracisë liberale, Kosova është shembull i mbrojtjes së të drejtave të njeriut duke shpërfillur sovranitetin e shtetit-komb gjatë zbatimit demokracia liberale. Instalimi i demokracisë liberale nuk është domosdoshmërisht i keq. Për disa vende, ajo ka përfitime të shkëlqyera. Për vende apo rajone të tjera, si për shembull Kosova, rezulton në konflikte të ngrira. Në rastin e Ballkanit Perëndimor, as Serbia dhe as Kosova nuk u bënë demokraci liberale pas ndryshimit të regjimit të Millosheviqit. Pavarësisht nëse e pranojmë apo e mohojmë realitetin faktik sot, ne po përballemi me një konflikt të ngrirë që mund të kthehet nga paqja në konflikt sa hap e mbyll sytë.

Më tej, as BE-ja dhe as SHBA-ja nuk e kanë luksin të lejojnë një konflikt të ri në "oborrin e shtëpisë" së tyre. Ajo do të rezonojë si një dobësi strategjike mbi Rusinë në luftën e vazhdueshme në Ukrainë. Rusia ka përdorur konfliktin e ngrirë të Kosovës për të justifikuar veprimet e saj në Ukrainë. Nëse ka ndonjë dështim për të parandaluar një konflikt të ri në Kosovë, kundërshtarët kritikë të demokracisë liberale, si Rusia, do ta përdorin atë për të fituar një avantazh ideologjik për të justifikuar veprimet e tyre në Ukrainë. Prandaj BE-ja dhe SHBA-ja do të ruajnë paqen në Kosovë dhe nuk do ta humbin iniciativën strategjike në luftën në Ukrainë.

Faktorët dhe aktorët rajonalë
Në shkallë rajonale, Kosova dhe Serbia nuk do të përfitojnë nga fillimi i konfliktit të drejtpërdrejtë. Kosovës i mungon fuqia e rëndësishme kombëtare për t'u përballur me Serbinë në çdo konflikt. Për më tepër, Kosova nuk e ka luksin për të inicuar konflikt sepse do të dëmtojë besimin e BE-së dhe SHBA-së në aftësinë e Kosovës për të qenë shtet. Ai gjithashtu do të delegjitimojë përpjekjet aktuale diplomatike për një zgjidhje paqësore. Përveç kësaj, Serbia mund të humbasë iniciativën e saj ekonomike në prodhim dhe eksport dhe të dëmtojë kushtet për tërheqjen e IHD-ve. 

tensione në veri të kosovës

Sondazh

Poll

MË SHUMË