Bota

Nëntë vende të BE-së kërkojnë kthimin e Ballkanit Perëndimor në rendin e ditës

12 Mars 2021, 16:31 Nga DOSJA
Nëntë vende të BE-së kërkojnë kthimin e Ballkanit

BRUKSEL– Nëntë shtete anëtare të BE-së i kanë bërë thirrje kryediplomatit të BE-së, Joseph Borrell, të ketë një diskutim strategjik mbi vendet e Ballkanit Perëndimor dhe perspektivat e tyre kur ministrat e jashtëm të BE-së të mblidhen në prill, sipas një letre të vënë në dispozicion të EURACTIV.

“Ne besojmë se është koha për të hedhur një vështrim strategjik në Ballkanin Perëndimor,”- shkruajnë ministrat e jashtëm të Austrisë, Kroacisë, Çekisë, Gjermanisë, Greqisë, Irlandës, Rumanisë, Sllovakisë dhe Sllovenisë.

Në letrën e datës 5 mars, ata argumentojnë se shumë gjëra kanë ndryshuar që nga diskutimi i fundit i zgjerimit në gusht 2019, veçanërisht se ka pasur zhvillime dinamike politike të brendshme në vendet e rajonit.

Procesi i zgjerimit dukej se kishte marrë hov të ri pranverën e kaluar kur Maqedonia e Veriut dhe Shqipëria morën dritën jeshile nga ministrat e BE-së për të filluar negociatat më vonë atë vit.

Sidoqoftë, procesi u ndesh me një pengesë tjetër kur Bullgaria vuri veton në bisedimet e Maqedonisë së Veriut në vjeshtë për dallimet në lidhje me historinë dhe gjuhën.

Vetoja e Bullgarisë preku gjithashtu Shqipërinë pasi anëtarët e BE-së e shohin pranimin e Shkupit dhe Tiranës si një marrëveshje pakete. Mungesa e progresit konkret luan në duart e vendeve të Evropës Perëndimore, veçanërisht Francës, opinioni publik i së cilës është skeptik për zgjerimin e mëtejshëm të BE-së, veçanërisht në dritën e zgjedhjeve të ardhshme presidenciale në 2022.

Megjithëse BE-ja është donatori dhe partneri më i madh i Ballkanit Perëndimor, përpjekjet për ta sjellë rajonin më afër janë zmbrapsur nga kërkesat e bllokut për reforma dhe ngurrimi i vendeve për t’i zbatuar ato.

“Pandemia ka përkeqësuar tendencat tashmë ekzistuese, duke përfshirë implikimet gjeopolitike. Aktorë të tjerë janë të gatshëm të ndërhyjnë në çështjet rajonale, shpesh në kurriz tonë, “– shkruajnë nëntë ministrat e jashtëm të BE në lidhje me trajtimin e vonë dhe të kritikuar të BE të mbështetjes për rajonin në faza të ndryshme të krizës shëndetësore COVID-19.

Vendet e Ballkanit Perëndimor, Shqipëria, Bosnja, Kosova, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia – shtëpia e rreth 20 milion njerëzve – janë përpjekur të marrin akses në vaksinat COVID-19 nga shumë kompani dhe programe dhe do të mbeten shumë prapa përpjekjeve të EU27 për të arritur tufën imuniteti përmes imunizimit të shpejtë dhe masiv.

“Ndërsa BE ka mobilizuar shumë mbështetje për rajonin, aktorët e tjerë ishin më efektivë në paraqitjen e mbështetjes së tyre dhe kështu minuan besueshmërinë, besueshmërinë dhe perceptimin tonë të solidaritetit tonë,” – nënvizuan letrat nënshkruesit.

Ministria e jashtme e Kroacisë tha në një deklaratë të veçantë dërguar EURACTIV se “të kesh një qasje gjithëpërfshirëse ndaj rajonit ishte e rëndësishme për besueshmërinë e BE, si partneri i saj më i rëndësishëm”. Deklarata theksoi veçanërisht nevojën për të ndihmuar Bosnje-Hercegovinën për hir të përmirësimit të funksionimit dhe stabilitetit të saj.

Kritikët kanë sugjeruar prej kohësh që “diplomacia e maskave dhe vaksinave” e Kinës synonte të ndërtonte një afrim me Ballkanin Perëndimor në një kohë kur bashkëpunimi midis Brukselit dhe Uashingtonit ishte i dobët.

“Si BE, ne duhet t’i qasemi rajonit jo vetëm përmes lenteve të zgjerimit, por edhe përmes optikave të politikës së jashtme”,- theksuan nëntë ministrat e jashtëm, duke shtuar se BE duhet të mendojë për “si t’i përgjigjet zhvillimeve të brendshme në terren dhe angazhimi më aktiv i aktorëve të tretë ”.

Një diplomat i BE-së i njohur me çështjen e zgjerimit nënvizoi gjithashtu rëndësinë e një politike pro-aktive të BE-së në rajon.

“Të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor kanë një status të ndryshëm për sa i përket integrimit në BE, por çështja është që t’i lejojmë ata të përparojnë, të hapin negociata. Ne të gjithë e dimë se do të jetë një rrugë e gjatë dhe me dredha-dredha, por duhet t’i kemi të përfshirë në proces, “-tha ai për EURACTIV.

“Nëse nuk e shtyjmë këtë agjendë, ne do të lejojmë që lojtarët e tjerë të kenë një ndikim politik dhe ekonomik në rajon, i cili sigurisht nuk është në interes të BE,”– paralajmëroi diplomati.

Ministrat e jashtëm të BE gjithashtu vunë në dukje se, nën Joe Biden, “Shtetet e Bashkuara po përgatiten të ri-angazhohen me rajonin”, dhe theksoi se të punosh krah për krah me ta si partneri ynë kryesor, kërkon që ne të kemi një qëndrim të përbashkët.

Nën administratën e mëparshme të Trump, Kosova dhe Serbia ranë dakord mbi një pakt për të normalizuar marrëdhëniet ekonomike, pa përfshirjen e dukshme të BE.

Zyrtarët në Bruksel tani shpresojnë që një rivendosje transatlantike të ndihmojë gjithashtu ringjalljen e dialogut Beograd-Prishtinë të udhëhequr nga BE, i cili është një parakusht për të dy vendet për të përparuar perspektivat e tyre të BE.

Ballkani Perëndimor ishte një nga rajonet – së bashku me Kinën, Rusinë, Bjellorusinë, Ukrainën – Presidenti Biden dhe Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen ranë dakord të koordinojnë gjatë një telefonate javën e kaluar.

Polonia, tradicionalisht një ithtar i fortë i një politike aktive të zgjerimit, nuk ishte midis nënshkruesve, por një diplomat polak i tha EURACTIV se është “praktikë e zakonshme në BE që vendet anëtare të paraqesin pritjet e tyre në formate dhe konfigurime të ndryshme”.

“Polonia mbështet politikën e zgjerimit të BE-së. Procesi i zgjerimit është një mjet i rëndësishëm për të promovuar sigurinë në Ballkanin Perëndimor, që do të thotë gjithashtu siguri në Evropë. Kjo është arsyeja pse ne mbështesim argumentet e përfshira në letrën e iniciuar nga Sllovakia,”– shtoi diplomati.

(d.a/dosja.al)

 

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

rajoni rajoni integrimi i ballkanit integrimi i ballkanit

Sondazh

Poll

MË SHUMË