LIVE UPDATES
Ekonomi

‘Me sytë nga çatia’: Sfidat e restaurimit në shtëpitë muze të Beratit

26 Qershor 2021, 15:43 Nga DOSJA
‘Me sytë nga çatia’: Sfidat e restaurimit në

Një gomar i ngarkuar me inerte zbret tatëpjetë në lagjen “Mangalem”, ndërsa burri që e drejton thotë se kjo është e disata rrugë që bën brenda ditës. Largimi i mbetjeve ose transporti i materialeve të ndërtimit, është një punë që mund të bëhet ose me kafshë, ose me krahë, në brendësi të lagjeve muzeale të Beratit, pasi mjetet e transportit nuk mund të futen në rrugicat e ngushta.

“Tani është verë dhe ka punë. Kam bërë tre rrugë sot, lavdi Zotit. Në verë bëhen punime më shumë dhe ka nevojë për transport, ndaj punoj më shumë,” thotë i moshuari që jeton në periferi të qytetit dhe me këtë punë i shton të ardhurat familjes.

Monumentet e kulturës, ku hyjnë banesat muze dhe objektet e kultit janë pasuria e gjallë e qytetit të Beratit dhe shpresa për zhvillimin e një turizmi të qëndrueshëm. Megjithatë, një pjesë e banesave janë të braktisura dhe të rrënuara, ndërsa kërkesat për restaurime janë gjithmonë më të larta se fondet në dispozicion të tyre.

Sipas të dhënave zyrtare të Drejtorisë Rajonale të Trashëgimisë Kulturore, Berati numëron 481 monumente kulture në total, nga të cilat 122 janë monumente të kategorisë së parë dhe 359 i përkasin kategorisë së dytë.

Në monumentet e kategorisë së parë, pronarët e kanë të ndaluar që të ndërhyjnë si në mjediset e brendshme, ashtu edhe në ato të jashtme, ndërsa në monumentet e kategorisë së dytë, mund të kryejnë riparime të mjediseve të brendshme. Drejtoria e Trashëgimisë Kulturore i tha BIRN në një përgjigje me shkrim se në tre vitet e fundit ishin kryer 60 ndërhyrje restaurimesh, nga të cilat 10 për riparimin e çative dhe pjesa tjetër për mirëmbajtjen e fasadave, dyerve dhe dritareve.

“Janë 20 monumente që kanë nevojë për ndërhyrje urgjente, ndërsa pjesa tjetër kanë nevojë për ndërhyrje të vogla restauruese,” shton në përgjigje Drejtoria Rajonale e Trashëgimisë Kulturore.

Nisja e punës për restaurimin e shtëpive muze është mirëpritur nga familjet beratase.

“Po ne sytë tek shtëpia i kemi. Ajo është jeta jonë dhe e fëmijëve, nipërve dhe mbesave tanë, pasi ne ua kemi trashëguar dashurinë për shtëpinë,” thotë Afërdita Goxhomani, banore e lagjes ‘Mangalem”.

Banesa e familjes Goxhomani, monument kulture i kategorisë së parë, ka muaj që ka nisur të restaurohet përmes fondeve publike dhe punët po ecin mirë, ndonëse me ritme të ngadalta.

Familja jeton me qira gjatë kohës që shtëpia po restaurohet, por Afërdita i ndjek punimet me mjaft interes, pasi siç thotë ajo, e di se ku “pikon shtëpia”.

“Po rregullohen trarët, pastaj çatia. Do të rregullohet dyshemeja dhe punëtorët po bëjnë punë shumë të mirë, dhe unë këtë dua, që puna të bëhet e mirë, mos të rrimë me sytë tek çatia sapo vjen dimri,” tha Afërdita.

Në Berat, kërkesat për restaurime janë të shumta dhe të gjithë i kanë sytë nga ‘Monumentet”- siç i referohen banorët Drejtorisë Rajonale të Trashëgimisë Kulturore. Sipas Isa Avdylit, një mjeshtër i vjetër ndërtimi në Berat, shtëpitë muze kanë nevoja të përvitshme për restaurime.

Ditët e fundit, Avdyli ndodhet në lagjen “Kala” duke riparuar pjesën e brendshme të një monumenti të kategorisë së dytë.

“Shtëpia private ka nevojë çdo vit për riparime, aq më shumë kur flasim për shtëpi mijëra vjeçare. Sot bëra disa suvatime në një shtëpi, suva të cilat kishin rënë dhe pronari e bëri vetë, se jo gjithmonë mund të pritet nga shteti dhe për gjëra të voga,” thotë Avdyli për BIRN.

Banorët karakterizohen nga një përkujdesje gati e adhurueshme për shtëpitë e tyre.

“Të qëndrojnë gjithë kohën tek koka për çdo punë që mund ti bësh, sado e vogël të jetë ajo. Duam që t’ua bësh mirë, s’ka rëndësi se sa e vonon, mjaft të dali mirë dhe të falendërojnë pa fund për atë se çfarë bën,” tha Avdyli.

Procedura që ndiqet për restaurimin e banesave muze nga Drejtoria Rajonale e Trashëgimisë Kulturore është e gjatë dhe kushton kohë. Banorët e njohin atë, ndërsa presin me padurim miratimin e fondeve që jepen çdo vit.

“Punonjësit e monumenteve i njohin gjendjet e shtëpive. Ata i bëjnë projektet restauruese dhe ne jemi në pritje, që kujt mund t’i restaurohet këtë vit, kujt vitin tjetër,” thotë Lorenc Pushi, pronar i një banese muze në lagjen “Goricë”.

Këtë vit, Drejtoria Rajonale e Trashëgimisë Kulturore ka marrë miratimin për të ndërhyrë në katër objekte në gjendje rrisku, për të cilat janë akorduar fondet. Lajmi për nisjen e restaurimit në dy banesat në lagjen “Kala” ka shtuar shpresat tek pronarët e shtëpive të tjera, në listën e pritjes.

“Djemtë e monumenteve e dinë që dhe çatia e shtëpisë time ka nevojë për ndërhyrje. Ka nisur puna për projektin, na thanë. Do Zoti e mbyllin brenda vitit që mos na zërë dimri prapë me çati të prishur,” thotë një banor i lagjes Kala.

“Këtë vit presim çatinë, se është më urgjente, pastaj edhe dyshemeja ka nevojë por mund të presi se mbahet. Çatia është më urgjente,” përfundoi ai.

Marrë nga Reporter.al

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

sociale sociale berat berat

Sondazh

Poll
Ekonomi 26 Qershor 2021, 13:15

Një Tiranë thuajse e zbrazët! Kalimtarë të pakët që ecin në pikun e vapës me nga një shishe ujë në dorë si për të mashtruar vapën plus 40 gradë në diell. Nga la...

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës