Protesta për Zvërnecin/ Protestuesit çajnë kordonin metalik, policia i sulmon me ujë. Tubimi shpërndahet në gjithë Tiranën
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
“Ka forca në Shqipëri dhe jashtë që janë kundër”/ Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thot&eum...
"Shqipëria është e shqiptarëve"/ Qytetarët mbushin rrugët e Tiranës, kërkojnë anulimin e pr...
• Mangësitë me pavarësinë dhe integritetin e gjyqësorit; mungesa e mediave të pavarura; dhe korrupsioni i vazhdueshëm në qeverisje, në organet e zbatimit të ligjit dhe në institucionet lokale. • Këto janë problemet kryesore në Shqipëri gjatë vitit të kaluar, sipas raportit të Departamentit amerikan të Shtetit, që është botuar sot. • Në raport përmendet SPAK që sipas DASH gjatë vitit të kaluar ka hetuar, ndjekur penalisht dhe dënuar zyrtarët e lartë dhe pjesëtarë të krimit të organizuar, të përfshirë në korrupsion. • Korrupsioni, sipas DASH, ishte i pranishëm në të gjitha degët dhe nivelet e qeverisjes, përfshirë edhe prokurimin publik dhe partneritetet publiko-private. • Sipas raportit, qeveria, partitë politike, bizneset dhe grupet kriminale u përpoqën të ndikonin në media, të kërcënonin e ushtronin presion ndaj gazetarëve. Presioni politik, korrupsioni dhe mungesa e fondeve e kanë kufizuar median, sipas raportit. Në raport thuhet se është pas zgjedhjeve parlamentare të prillit 2021 gazetarët mbetën të pambrojtur ndaj presionit dhe korrupsionit. • DASH përmend edhe pretendimet e besueshme për blerje të përhapura të votave nga partitë politike dhe nxjerrjen e përdorimin e paligjshëm të të dhënave të ndjeshme personale. Në raport thuhet se disa pronarë biznesesh, aktivistë të shoqërisë civile dhe politikanë akuzuan qeverinë për zbatim selektiv të ligjit për sekuestrimin e pronave për qëllime politike. Këtu përmendet dhe rasti i deputetit Agron Shehaj.
7 artikuj për këtë temë.
TIRANË- Departamenti Amerikan i Shtetit e ka vënë theksin edhe tek censura e kërcënimet ndaj gazetarëve. Në raportin e publikuar sot, thuhet se shumë media e gazetarë kanë aplikuar autocensurën për shkak të pagesave që kanë marrë nga kompanie të ndryshme. Por, nuk kanë munguar kërcënimet e presionet. Gjatë vitit 2022, sipas DASH, pati akuza për media që dyshohet se përdoreshin nga pronarë apo zyrtarë të lartë për zhvatje dhe sulme personale.
Interesat politike dhe të shumë biznesmenëve i mbajtën gazetarët nën presion. Në raport përmendet rasti kur policia bashkiake e Tiranës largoi me forcë kameramanin Ledio Guni, ndërsa ai tentonte të filmonte prishjet e shtëpive në një periferi të Tiranës.
DASH përmend rastin kur në qershor, ish-prokurorja Elizabeta Imeraj ngriti një padi penale kundër gazetarit Isa Myzyraj për shpifje. Myzyraj raportoi se kishte marrë kërcënime të shumta, të cilat ai pretendoi se ishin reagimi i Imerajt ndaj komenteve të tij në rrjetet sociale gjatë Vettingut që u mbyll me largimin e Imerajt nga detyra.
Pjesë nga raporti:
Pasiguria ekonomike për shkak të mungesës së kontratave të detyrueshme të punës reduktoi pavarësinë e gazetarëve dhe kontribuoi në njëanshmëri në raportim. Sindikata e Gazetarëve Shqiptarë (AJU) vazhdoi të raportonte vonesa në pagesat e pagave për gazetarët në shumë media, në disa raste deri në gjashtë javë. Problemet financiare bënë që disa gazetarë të mbështeteshin më shumë në burimet e jashtme të të ardhurave, duke çuar në pyetje në lidhje me pavarësinë dhe integritetin e raportimit të tyre. Rrjedhjet e të dhënave të informacionit në lidhje me pagat në dhjetor 2021 dhe janar sugjeruan që disa gazetarë dhe media të njohura morën pagesa direkte nga kompanitë e kontraktuara për ndërtimin e inceneratorëve. Kompanitë e inceneratorëve ishin nën hetim për korrupsion dhe mashtrim të dyshuar.
Rritja dramatike në mediat online siguroi një larmi pikëpamjesh si dhe potencial për korrupsion. OJQ-të pohuan se etika profesionale ishte një prioritet i ulët për disa prej mbi 900 portaleve të lajmeve në vend, duke ngritur shqetësime mbi përhapjen e lajmeve të rreme që dyshohet se kanë përfituar interesa të veçanta financiare, politike dhe kriminale. AJU raportoi gjithashtu një rritje të mprehtë të numrit të ankesave për dezinformim dhe sulme personale nga mediat online. Gjatë vitit pati akuza për media që dyshohet se përdoreshin nga pronarë apo zyrtarë të lartë të medias për zhvatje.
Liria e Shprehjes: Qytetarët ishin të lirë të kritikonin qeverinë hapur, duke përfshirë në mediat tradicionale dhe sociale, për çështje që i shqetësonin dhe e bënë këtë. Megjithatë, shqetësimi vazhdoi se kritika e hapur ndaj qeverisë mund të kishte pasoja negative.
Në shtator, dokumentet e zbuluara u shfaqën në media pas një sulmi kibernetik ndaj sistemeve policore. Më 9 shtator, prokuroria, e cila po hetonte, nxori një urdhër që ndalonte publikimin e ndonjë prej dokumenteve të zbuluara, duke përmendur shqetësimet e sigurisë kombëtare dhe sekretit hetimor. Në një deklaratë të 20 shtatorit, AJU kritikoi urdhrin për kërcënimin e lirisë së informacionit dhe lirisë së fjalës dhe krijimin e premisave për censurë dhe autocensurë.
Dhuna dhe ngacmimi: Interesat politike dhe të biznesit thuhet se i nënshtruan gazetarëve nën presion. AJU raportoi disa raste të dhunës dhe frikësimit kundër anëtarëve të medias. Në janar, policia bashkiake e Tiranës largoi me forcë kameramanin Ledio Guni, ndërsa ai tentonte të filmonte prishjet e shtëpive në një periferi të Tiranës. Ledio Guni ka bërë kallëzim ndaj policisë bashkiake me pretendimin e lëndimit trupor, i cili iu referua prokurorisë për hetime të mëtejshme. Në nëntor gazetari Adriatik Doçi u sulmua nga persona të panjohur. AJU dënoi sulmin dhe bëri thirrje që personat përgjegjës të kapeshin. Policia njoftoi për arrestimin e një të dyshuari për këtë rast.
Censura ose kufizimet e përmbajtjes për anëtarët e shtypit dhe mediave të tjera, përfshirë mediat online: Gazetarët shpesh praktikonin vetëcensurë për të shmangur dhunën dhe ngacmimet ose për të siguruar punësim. Barometri Kombëtar i Lirisë së Medias të KSHH-së për vitin 2021 raportoi se 45.5 për qind e gazetarëve pranuan se u ishte kërkuar të mos publikonin një lajm dhe 45 për qind pranuan se ishin vetëcensurë.
Ligjet për shpifje/shpifje: Kodi penal shqiptar përmban ligje për shpifjen dhe shpifjen, si dhe ligje kundër fyerjes ndaj palëve private apo zyrtarëve të gjykatës. Shqipëria nuk ka legjislacion specifik, apo ndonjë nen që trajton blasfeminë. Ligji i lejon palët private të ngrenë kallëzime penale dhe të marrin kompensim financiar për fyerje ose publikim të qëllimshëm të informacionit shpifës. OJQ-të raportuan se gjobat ishin të tepërta dhe, të kombinuara me futjen e një dënimi penal në dosjen e të pandehurit, minuan lirinë e shprehjes. AJU shprehu shqetësimin se deri në shtator kishte gjashtë padi kundër gazetarëve, kryesisht për shpifje.
Në qershor, ish-prokurorja Elizabeta Imeraj ngriti një padi penale kundër gazetarit Isa Myzyraj për shpifje. Myzyraj raportoi se kishte marrë kërcënime të shumta, të cilat ai pretendoi se ishin reagimi i Imerajt ndaj komenteve të tij në rrjetet sociale gjatë një procesi vetingu që rezultoi në largimin e saj nga detyra më 27 prill pas akuzave për pasurinë dhe integritetin e saj. Myzyraj pretendoi gjithashtu se censurë dhe autocensurë kanë ndodhur nga media të tjera gjatë procesit të vetingut të Imerajt. Në fund të vitit çështja mbeti në gjykim në Gjykatën e Rrethit Elbasan.
Qeveria tërhoqi një paketë legjislative kundër shpifjes që ishte miratuar përkohësisht në vitin 2019, pas kritikave nga gazetarët, organizatat e medias dhe Komisioni i Venecias.
TIRANË- Departamenti Amerikan i Shtetit e konsideron problem mbajtjen e protestave në Shqipëri. Në raportin e publikuar, shkruhet se ka pasur protesta të dhunshme. Aty përmenden edhe efektivë policie që kanë ushtruar dhunë mbi protestuesit. Gjithashtu, në raport thuhet se ka pasur dhe arrearime të shumta pas tubimeve.
Pjesë nga raporti:
Liria e Asamblesë Paqësore: Kushtetuta dhe ligji shqiptar parashikojnë lirinë e tubimit dhe organizimit paqësor. Qeveria në përgjithësi i respektoi këto të drejta. Megjithatë, në mars, gjatë protestave kundër rritjes së çmimeve, policia arrestoi 50 demonstrues dhe akuzoi 150 të tjerë për protesta të paligjshme. Pamjet mediatike treguan individë me uniformë dhe pa uniformë që shtynin protestuesit brenda furgonëve të policisë. Media raportoi se 34 protestues u liruan më vonë nga gjykatat pasi përcaktuan se arrestimet ishin të paligjshme. Avokati i popullit dhe organizatat e shoqërisë civile ngritën publikisht shqetësimin për ndalimin e protestuesve paqësorë.
TIRANË- Departamenti Amerikan i Shtetit ka raportuar dhe për zgjedhjet në Shqipëri. Në raport thuhet se në zgjedhjet e fundit të zhvilluara më 25 prill, partia në pushtet (Partia Socialiste) kishte nën kontroll administratat lokale si dhe keqpërdori burimet administrative.
DASH shkruan se edhe në media janë publikuar pretendime për përdorimin e burimeve publike për qëllime të fushatës partiake në zgjedhjet parlamentare të vitit 2021 dhe pati raportime për ndikim të padrejtë politik në media. Pati gjithashtu raporte për akses të kufizuar në votim për personat me aftësi të kufizuara.
Pjesë nga raporti:
ZGJEDHJET DHE PJESËMARRJA POLITIKE
Zgjedhjet e fundit: Zgjedhjet e fundit parlamentare kombëtare u mbajtën më 25 prill 2021. Një Mision Ndërkombëtar i Vëzhgimit të Zgjedhjeve (MNVZ) u formua si një përpjekje e përbashkët e Zyrës së OSBE-së për Demokraci dhe të Drejtat e Njeriut (ODIHR), Asamblesë Parlamentare të OSBE-së dhe Asamblesë Parlamentare e Këshillit të Evropës (PACE), dhe lëshoi një raport përfundimtar më 26 korrik 2021, duke deklaruar se zgjedhjet në përgjithësi ishin të organizuara mirë dhe vuri në dukje se Komisioni Qendror i Zgjedhjeve "arriti të përmbushë në mënyrë adekuate shumicën e detyrimeve të tij, duke përfshirë ato të reja komplekse që lidhen me identifikimi elektronik i zgjedhësve. Në përgjithësi, administrata zgjedhore në të gjitha nivelet gëzonte besimin e palëve të interesuara.” MNVZ-ja raportoi, “partia në pushtet nxori avantazhe të rëndësishme nga detyra e saj, duke përfshirë kontrollin e saj mbi administratat lokale, dhe nga keqpërdorimi i burimeve administrative. Kjo u përforcua nga pasqyrimi pozitiv i institucioneve shtetërore në media.” Misioni theksoi gjithashtu disa mangësi, duke përfshirë pretendimet e besueshme për blerje të përhapura të votave nga partitë politike dhe nxjerrjen dhe përdorimin e paligjshëm të të dhënave të ndjeshme personale. Raporti zbuloi se gazetarët mbetën të pambrojtur ndaj presionit dhe korrupsionit (shih seksionin 2.a.).
Partitë Politike dhe Pjesëmarrja Politike: Mediat raportuan pretendime për përdorimin e burimeve publike për qëllime të fushatës partiake në zgjedhjet parlamentare të vitit 2021 dhe pati raportime për ndikim të padrejtë politik në media. Pati gjithashtu raporte për akses të kufizuar në votim për personat me aftësi të kufizuara.
Pjesëmarrja e grave dhe anëtarëve të grupeve minoritare: Asnjë ligj nuk e kufizon pjesëmarrjen e grave dhe anëtarëve të grupeve minoritare në procesin politik dhe ato morën pjesë.
TIRANË- Departamenti Amerikan i Shtetit (DASH) i ka bërë jehonë korrupsionit në qeverinë shqiptare dhe arrestimit të zyrtarëve të lartë, një nga një. Në raportin e publikuar sot, përmendet ish-ministri Saimir Tahiri, ish-zëvendësministrja Rovena Voda si dhe ish-kryebashkiakun Fatos Tushe, që aktualisht janë të dënuar.
Por, në rreshtat e DASH, gjejnë vend edhe deputetët e vënë në pranga, procesi për të cilët vijon ende. Këtu përmenden Lefter Koka dhe Alqi Bllako. Në raport përmendet dhe rasti i ish-kryeprokurorit Adriatik Llalla. Por, siç duket, arrestimet nuk ndalen me kaq. Kjo pasi në raport thuhet se Inspektorati i Lartë i Deklarimit të Pasurive dhe Konfliktit të Interesit raportoi se deri në muajin gusht kishte referuar gjashtë çështje të reja për ndjekje penale, ku përfshihej një deputet, një prokuror, tre drejtorë në agjencitë qeveritare dhe një administrator në një kompani qeveritare. Akuzat përfshinin refuzimin e deklarimit të pasurisë, fshehjen e pasurisë ose falsifikimin e deklaratave të pasurisë; Pastrim parash; dhe evazion fiskal. Priten zhvillime!
Korrupsioni policor mbetet gjithashtu problem. Deri në gusht, Agjencia e Mbikëqyrjes Policore ka pranuar 1,707 ankesa ose pretendime për korrupsion policor.
Pjesë nga raporti:
Seksioni 4. Korrupsioni dhe mungesa e transparencës në qeveri
Ligji parashikon dënime penale për korrupsion nga zyrtarët publikë dhe ndalon individët me dënime penale të shërbejnë si kryetarë bashkie, deputetë ose në poste qeveritare ose shtetërore. Qeveria në përgjithësi e zbatoi ligjin në mënyrë efektive. Sistemi gjyqësor, i cili po kalon reforma të mbështetura nga Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian, vazhdoi të bëjë disa përparime në thyerjen e ciklit të mosndëshkimit.
Korrupsioni: Korrupsioni ekzistonte në të gjitha degët dhe nivelet e qeverisjes, duke përfshirë përmes prokurimeve publike dhe partneriteteve publike-private, megjithëse autoritetet bënë përparim gjatë vitit në luftën kundër korrupsionit dhe dhënien fund të mosndëshkimit. Në gusht, Prokuroria Speciale Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) siguroi dënimin përfundimtar të ish-ministrit të Brendshëm Saimir Tahiri për akuzën e shpërdorimit të detyrës, siguroi dënimin përfundimtar të një gjyqtari dhe një prokurori për akuzat e korrupsionit dhe u dërgua në gjykimi i një rasti korrupsioni ndaj një prokurori tjetër. Ish-zv.ministrja e Brendshme Rovena Voda u dënua me 10 muaj burg dhe ish-kryebashkiaku Fatos Tushe u dënua me dy vjet e katër muaj për shpërdorim detyre. SPAK hetoi gjithashtu kontratat publiko-private për inceneratorët e mbetjeve në qytetet e Tiranës, Elbasanit dhe Fierit. e cila dyshohet se ka drejtuar në mënyrë të paligjshme 29,036,925 lekë (271.5 milionë dollarë) për zyrtarët e qeverisë dhe kontraktorët. Hetimi çoi në arrestimin e ish-ministrit të Mjedisit, Lefter Koka, në dhjetor 2021 dhe ish-deputetit Alqi Bllako në mars.
Në tetor 2021, qeveria konsolidoi të gjitha agjencitë parandaluese kundër korrupsionit në një Drejtori Kundër Korrupsionit në varësi të Ministrisë së Drejtësisë. Agjencitë raportuan më parë në zyrën e kryeministrit. Drejtoria Kundër Korrupsion raportoi se hetimet kanë rezultuar me 261 masa administrative ndaj zyrtarëve/punonjësve dhe kallëzime të tjera penale janë referuar për ndjekje penale.
Në prill, Gjykata e Lartë rrëzoi kërkesën për pezullimin e dënimit me burg të ish-prokurorit të Përgjithshëm Adriatik Llalla, i dënuar për akuza për korrupsion në shtator 2021. Llalla fillimisht ishte dënuar me dy vjet burgim dhe kishte katër parcela toke dhe një apartament buzë detit, me vlerë 106 950 000 lekë (1 milion dollarë), sekuestruar dhe kaluar në pronësi të shtetit.
Inspektorati i Lartë i Deklarimit të Pasurive dhe Konfliktit të Interesit raportoi se deri në muajin gusht kishte referuar gjashtë çështje të reja për ndjekje penale, ku përfshihej një deputet, një prokuror, tre drejtorë në agjencitë qeveritare dhe një administrator në një kompani qeveritare. Akuzat përfshinin refuzimin e deklarimit të pasurisë, fshehjen e pasurisë ose falsifikimin e deklaratave të pasurisë; Pastrim parash; dhe evazion fiskal.
Korrupsioni policor mbeti problem. Deri në gusht, Agjencia e Mbikëqyrjes Policore ka pranuar 1,707 ankesa ose pretendime për korrupsion policor.
TIRANË- Departamenti Amerikan i Shtetit ka përmendur futjen e Policisë së Shtetit në biznesin e deputetit të Partisë Demokratike, Agron Shehaj. Në dokument, shkruhet se vetë Shehaj ka akuzuar vazhdimisht qeverinë duke u shprehur se për ta sulmuar, kompania e tij ishte në shënjestër nga maxhoranca. Pas padisë nga Shehaj, urdhri për ta nxjerrë jashtë nga godina, u pezullua.
Pjesë nga raporti:
Disa pronarë biznesesh, aktivistë të shoqërisë civile dhe politikanë akuzuan qeverinë për aplikim selektiv të ligjit për sekuestrimin e pronave për qëllime politike. Në tetor, IKMT dhe Policia e Shtetit Shqiptar mbyllën me forcë ambientet e biznesit të një deputeti të opozitës, duke përmendur shkeljen e kërkesave të ndërtimit dhe zënies së ndërtesave. Deputeti pretendoi se kompania e tij ishte në shënjestër pasi akuzoi vazhdimisht dhe publikisht zyrtarët e qeverisë për korrupsion. Kompania ngriti padi në Gjykatën Administrative të Tiranës duke kërkuar një qëndrim në pritje të shqyrtimit ligjor dhe akses në provat mbështetëse që justifikonin sekuestrimin e hapësirës së zyrës që kishte me qira. Në nëntor bllokimi u hoq.
TIRANË- Raporti i Departamentit Amerikan të Shtetit ka evidentuar dhe problematikën e punonjësve informalë në Shqipëri. Në raport, shkruhet se punëtorët informalë përbëjnë 57 për qind të ekonomisë në Shqipëri. Rrjedhimisht, punëtorët informalë nuk mbulohen nga ligjet e pagave, orëve dhe sigurisë dhe shëndetit në punë dhe qeveria nuk ka ofruar mbrojtje sociale për punëtorët informalë. Shkalla më e lartë e punësimit informal ishte në ndërmarrjet prodhuese; hotele, bare dhe restorante dhe ndërtimi.
Pjesë nga raporti:
Ligjet e pagave dhe orëve: Paga minimale kombëtare ishte më e lartë se pragu kombëtar i varfërisë.
Ndërsa ligji përcakton një javë pune 40-orëshe, marrëveshjet individuale ose kolektive zakonisht përcaktojnë javën aktuale të punës. Ligji parashikon pushime vjetore me pagesë, por vetëm punonjësit në tregun formal të punës kishin të drejta për pushime me pagesë. Shumë persona në sektorin privat punonin gjashtë ditë në javë. Ligji kërkon periudha pushimi dhe pagesa të primit për orët jashtë orarit, por punëdhënësit nuk i respektuan gjithmonë këto dispozita. Shkeljet e ligjeve të pagave ndodhën më shpesh në industrinë e tekstilit, këpucëve, ndërtimit dhe minierave.
Siguria dhe shëndeti në punë: Standardet e sigurisë dhe shëndetit në punë (SSHP) ishin të përshtatshme për industritë kryesore, megjithëse mungonte zbatimi. Ekspertët nuk identifikuan në mënyrë aktive kushte të pasigurta përveç përgjigjes ndaj ankesave të punëtorëve.
Shkeljet e standardeve të SSHP kanë ndodhur më shpesh në industrinë e tekstilit, këpucëve, ndërtimit dhe minierave.
Zbatimi i pagave, orëve dhe SSHP: Inspektorati Shtetëror i Punës dhe i Shërbimeve Sociale (ISSHPSH) dhe autoritetet tatimore janë përgjegjëse për zbatimin e ligjeve për pagën minimale dhe orët. Agjencive përmbarimore u mungonin mjetet për të zbatuar mbledhjen dhe rrjedhimisht, rrallëherë akuzonin shkelësit. Numri i inspektorëve ishte i pamjaftueshëm për të zbatuar përputhshmërinë. Burimet për kryerjen e inspektimeve dhe korrigjimin e shkeljeve nuk ishin adekuate. Inspektorati i punës ka inspektuar 7 për qind të bizneseve në vend. Inspektorët kishin autoritetin të bënin inspektime të paparalajmëruara dhe të fillonin sanksione. Qeveria rrallëherë zbatoi ligje në lidhje me orët maksimale të punës, kufizimet në orët jashtë orarit ose pagesën premium për orët jashtë orarit, veçanërisht në sektorin privat. Këto ligje nuk zbatoheshin për punëtorët migrantë apo punëtorët në sektorin informal.
SILSS është gjithashtu përgjegjës për standardet dhe rregulloret SSHP. Qeveria nuk zbatoi në mënyrë efektive ligjet për SSHP. Burimet dhe inspektimet nuk ishin adekuate dhe dënimet nuk ishin proporcionale me ato të krimeve të tjera të ngjashme. Ndaj shkelësve zbatoheshin rrallë penalitete. Punëtorët shpesh nuk mund të largoheshin nga situata që rrezikonin shëndetin ose sigurinë e tyre pa rrezikuar punësimin e tyre. Punëdhënësit nuk i mbrojtën në mënyrë efektive punonjësit në këtë situatë.
Sektori Informal: Punëtorët në sektorin informal përbënin 57 për qind të ekonomisë, sipas Vështrimit të Organizatës Ndërkombëtare të Punës për vitin 2019 të Ekonomisë Informale në Shqipëri . Punëtorët informalë nuk mbulohen nga ligjet e pagave, orëve dhe sigurisë dhe shëndetit në punë dhe qeveria nuk ka ofruar mbrojtje sociale për punëtorët informalë. Zbatimi i ligjeve të punës nga qeveria mbeti kryesisht joefektiv, pjesërisht për shkak të shtrirjes së punësimit informal. Inspektorati Shtetëror i Punës vuri në dukje se shkalla më e lartë e punësimit informal ishte në ndërmarrjet prodhuese; hotele, bare dhe restorante; dhe ndërtimi.
SHBA- Mangësitë me pavarësinë dhe integritetin e gjyqësorit; mungesa e mediave të pavarura; dhe korrupsioni i vazhdueshëm në qeverisje, në organet e zbatimit të ligjit dhe në institucionet lokale, ishin problemet kryesore në Shqipëri gjatë vitit të kaluar, sipas raportit të Departamentit amerikan të Shtetit,të botuar sot. Ndonëse kushtetuta parashikon një gjyqësor të pavarur, “presioni politik, frikësimi, korrupsioni dhe burimet e kufizuara e penguan gjyqësorin të funksiononte plotësisht, në mënyrë të pavarur dhe efikase”, thuhet në raport.
Në raport vëren se ka patur edhe përparim, duke përmendur Strukturën e Posaçme Anti-Korrupsion (SPAK) i cili gjatë vitit të kaluar ka hetuar, ndjekur penalisht dhe dënuar zyrtarët e lartë dhe pjesëtarë të krimit të organizuar, të përfshirë në korrupsion. Korrupsioni, thekson raporti, ishte i pranishëm në të gjitha degët dhe nivelet e qeverisjes, përfshirë edhe prokurimin publik dhe partneritetet publiko-private.
Një nga problemet kryesore të përmendura në raport është gjendja e medias dhe trysnia ndaj saj. Sipas raportit, vëzhguesit pohojnë se “qeveria, partitë politike, bizneset dhe grupet kriminale u përpoqën të ndikonin në media në mënyra të papërshtatshme dhe jotransparente”. Ka media të lira dhe një përhapje të madhe të organeve të medias, veçanërisht në internet, që përfaqësojnë një spektër të gjerë pikëpamjesh pa përgjegjësi, shpesh pa e atribuar informacionin.
“Megjithatë, janë të pakta mediat e pavarura, pasi shumica e mediave janë në pronësi të biznesmenëve me peshë që kanë interesa të mëdha, të cilët përdorin mediat e tyre për të avancuar interesat e tyre, përfshirë përfitimin dhe nxitjen e interesave që kanë me partitë politike”, thuhet në raport.
Departamentit i Shtetit thotë gjithashtu se ka pasur raporte të besueshme sipas së cilave, përfaqësuesit e lartë të mediave përdornin organet e tyre për të ushtruar shantazh ndaj bizneseve, duke i kërcënuar ato me pasqyrim negativ.
“Presioni politik, korrupsioni dhe mungesa e fondeve kufizuan median e pavarur të shkruar dhe gazetarët thuhet se kanë praktikuar autocensurë”, thuhet në raport.
Po sipas Departamentit të Shtetit, raporti i Misionit Ndërkombëtar të Vëzhgimit të Zgjedhjeve pas zgjedhjeve parlamentare të prillit 2021 vlerësoi se gazetarët mbetën të pambrojtur ndaj presionit dhe korrupsionit. Duke iu referuar këtyre zgjedhjeve, në raport thuhet se sipas Misionit Ndërkombëtar të Vëzhguesve megjithëse zgjedhjet në përgjithësi ishin të organizuara mirë, partia në pushtet siguroi avantazhe të rëndësishme nga fakti i të qënit pushteti i saj, nga kontrolli mbi administratat vendore dhe nga keqpërdorimi i burimeve administrative”.
Raporti përmend gjithashtu përfitimin që shumica siguroi nga mbulimi pozitiv i institucioneve shtetërore në media, si edhe pretendimet e besueshme për blerje të përhapura të votave nga partitë politike dhe nxjerrjen dhe përdorimin e paligjshëm të të dhënave të ndjeshme personale. Në raport thuhet se disa pronarë biznesesh, aktivistë të shoqërisë civile dhe politikanë akuzuan qeverinë për zbatim selektiv të ligjit për sekuestrimin e pronave për qëllime politike.
Aty përmenden si shembuj mbyllja me forcë e një ambjenti biznesi të një deputeti të opozitës, i cili tha se kompania e tij ishte vënë në shënjestër, pasi ai kishte akuzuar vazhdimisht dhe publikisht zyrtarët e qeverisë për korrupsion. Po ashtu përmendet shembja në dhjetor e një hoteli nga Inspektorati Kombëtar për Mbrojtjen e Territorit, duke përmendur si arsye shkelje të rënda të ligjeve të ndërtimit.
Në raport përmendet fakti që pronari i hotelit, që është edhe pronar i disa mediave dhe bizneseve të tjera, pretendon se hoteli i tij u shkatërrua për të heshtur kritikat dhe kundërshtimet, ndërkohë që qeveria tha se veproi në përputhje me ligjet në fuqi. Duke folur për të drejtat e grave, raporti vë në dukje se qeveria nuk e zbatoi ligjin në mënyrë efektive kur bëhet fjalë për përdhunimet. Po ashtu raporti thekson se autoritetet nuk kanë publikuar të dhëna për ndjekjet penale për rastet e përdhunimit bashkëshortor. Koncepti i përdhunimit nga bashkëshorti nuk është kuptuar mirë dhe autoritetet shpesh nuk e konsiderojnë atë si krim, thuhet në raport.
Megjithëse ligji e ndalon ngacmimin seksual, zyrtarët rrallë e zbatuan detyrimin që rrjedh nga ky ligj, sipas raportit.
Marrë nga VOA
