LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Letra e Mit’hat Frashërit për francezët/ Ejani të shfrytëzojmë qymyrin e bardhë në Shqipëri   

13 Janar 2021, 12:48 Nga DOSJA
Letra e Mit’hat Frashërit për francezët/ Ejani të

Nuk ka asnjë ujëvarë të menaxhuar në këtë vend dhe për këtë arsye nuk ka turbinë ose rrota, përveçse disa mullinj të vegjël rudimentarë.

Energjia e kapur mund të përdoret menjëherë : 1 ° për ndriçim; 2 ° për industrinë e vogël (gatrat, farkat, fabrikat e tjerrjes, fabrikat e çarçafëve); 3 ° për tërheqjen (motorizimin) elektrike të rrjeteve ekzistuese hekurudhore me rrugë të vogla (linja midis Durrësit dhe Tiranës; Durrësit-Kavajës-Beratit – kjo pjesë e fundit pjesërisht e shkatërruar, por lehtësisht e riparueshme, dhe Durrësit-Shkodrës); 4 ° për industritë kimike (boksiti është shumë i përhapur në Shqipëri).

Qytetet e Shkodrës, Durrësit, Tiranës, Peqinit, Elbasanit, Beratit, Korçës, Fierit, Vlorës, Tepelenës, Gjirokastrës, do të përdornin menjëherë energjinë elektrike për ndriçim, tërheqje (motorizim) dhe fabrika të vogla.

Është e rëndësishme të theksohet se kur bëhet fjalë për industrinë, Shqipëria ende njeh vetëm industritë e brendshme, punën e artizanëve. Nuk ka punëtori të mëdha. Sidoqoftë, zbukurimet bëhen në Shkodër, pëlhura të imta mëndafshi – shpesh të përziera me fije ari dhe argjendi – në Tiranë, Elbasan, Shkodër; lëkurat ngjyrosen (regjen) në Korçë. Këtu nuk mungojnë punëtorët dhe artizanët, dhe një vend që nuk është i varfër në lëndë të parë (dru, lëkurë, lesh) nuk mund të vazhdojë të mbetet pa industri.

Nga ana tjetër, qymyri i bardhë është i përhapur në të gjithë Shqipërinë. Unë nuk jam në dijeni të ndonjë studimi të veçantë mbi forcën lëvizëse që lumenjtë e saj mund të sigurojnë. Sidoqoftë, studiuesi hungarez Bela Pechs vlerëson se Shkumbini mund të japë 5000 HP (horse power – kuaj fuqi) pranë Elbasanit; Devolli, 40.000 HP (horse power – kuaj fuqi) dhe Drini, të paktën 25.000 HP (kuaj fuqi), që do të thotë mes të treve, gjithsej 70.000 kuaj fuqi (përmbledhje “Visugyi Kôzlemények” 1915, riprodhuar nga “Illyrisch-Albanische Forschungen”, vëllimi II, f. 81-82, München dhe Leipzig, 1916).

Ky vlerësim është më i vogël se i ekzagjeruar. Një vështrim i thjeshtë i hedhur në hartë bën të mundur, në fakt, për të parë ndryshimin e madh në nivelin e rrjedhës së lumenjve, midis pikave me një distance të vogël. Lumenjtë shqiptarë burojnë në lartësi mesatare prej 1.000 deri 1.200 metra dhe zbresin me shpejtësi në një lartësi prej 50 metrash. Drini, në cilin derdhet liqenit i Ohrit, e ka burimin në një lartësi prej 687 metrash.

Por, përveç lumenjve kryesorë – ndër të cilët duhet të llogarisim, përveç tre të përmendur më lart, Vjosën dhe Matin – ekziston një pafundësi e atyre dytësorë, me rrjedhje pak a shumë konstante, të cilët fshehin energji të mëdha. Ne do të citojmë Drinin (Dropullin), degë e Vjosës, midis Gjirokastrës dhe Tepelenës; Langaricën, midis Qukësit dhe Liqenit të Ohrit; Erzenin, në lindje dhe në jug të Tiranës.

Unë nuk do të ndërmarr të shpreh konsiderata mbi mundësinë më të madhe ose më të vogël të kapjes (thithjes) së këtyre ujërave. Sidoqoftë, mund të thuhet se, shpesh, prurja e thjeshtë do të mjaftonte; diku tjetër, do të ishte e nevojshme të ndërtoheshin rezervuarë, madje edhe tunele.

Kërkohet një studim i shpejtë në vend. Si një udhëzim praktik, unë do të këshilloja formimin e një grupi të vogël i cili do të dërgonte në Shqipëri një komision studimi, të përbërë nga dy ose tre inxhinierë. Ky komision do të ndërlidhej drejtpërdrejt me qeverinë shqiptare për të shqyrtuar mënyrën më racionale të kryerjes së shfrytëzimit (eksplorimit).

Jam i bindur që një bashkëpunim midis dy vendeve do të ishte i frytshëm për të dy.

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

dikur dikur aurenc bebja aurenc bebja

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës