Dita e 50-të e revoltës qytetetare/ Shqiptarët vijojnë qëndresën në shesh: Rama në burg, Berisha në burg
"Jo 50, as 150, por edhe 1 550 ditë, ne do jemi këtu"/ Protestuesi dekoron qytetarët në shesh: Ju meritoni medalje ...
"Jo 50, as 150, por edhe 1 550 ditë, ne do jemi këtu"/ Protestuesi dekoron qytetarët në shesh: Ju meritoni medalje ...
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Shetet e Gjirit Persik dënojnë sulmet iraniane ndaj infrastrukturës civile: Janë krime lufte 18 Korrik, 17:37 ...
Abuizimi me fondet në Durrës, zbardhen dëshmitë/ Elisabeta Mataj: Jam qytetare e lirë, kush ma ndalon kazinonë...
BALLKANI PERËNDIMOR– Një letër e hapur nga 256 intelektual nga të gjitha vendet e ish-Jugosllavisë i është dërguar BE,NATO dhe SHBA në lidhje me dokumentin non-paper i cili thuhet se doli nga zyra e kryeministrit slloven Janez Jansa.
Ndër firmëtarët e kësaj letre të hapur janë edhe disa intelektualë nga Kosova dhe letra është publikuar në faqen e të Drejtave të Njeriut në Serbi. Në këtë letër dënohet ashpër përmbajtja e non-paper dhe ndarja e kufinjve të Ballkanit.
Sipas përmbajtjes së saj akuzohet hapur presidenti serb, Aleksandër Vuçiç dhe ish kryeminsitri i Kosovës Hashim Thaçi ku pretendohet se ishin në dijeni të këtij plani dhe madje e mbështesnin atë.
Letra e plotë:
Para vitit 2018, pika standarde e bisedës për shumicën e qeverive perëndimore drejt Ballkanit ishte plotësisht në përputhje me idealin e një Evrope “e tërë, e lirë dhe në paqe:” që të mos lejohet asnjë ndjekje e mëtejshme e ndryshimeve të kufirit ose etnoterritorializmit. Barazia e qytetarëve dhe pranimi i realitetit historik të multietnicitetit në të gjithë Ballkanin Perëndimor u paraqit jo vetëm si një parakusht për integrimin Euro-Atlantik, por një kërkesë për ruajtjen e paqes dhe sigurinë gjithëpërfshirëse pas një serie luftrash la më shumë se 130,000 njerëz të vdekur në shtrirja e një dekade.
Për më shumë se një dekadë para vitit 2018, politikat e Perëndimit në rajon mbetën në autopilotin burokratik – zyrtarisht të përkushtuar ndaj kritereve të Kopenhagës dhe vlerave dhe standardeve liberale demokratike, por gjithnjë e më të shpërqendruar dhe të paracaktuar ndaj formalizmit dhe transaksionizmit me elitat lokale. Kjo politikë zombie lejoi zgjerimin e NATO-s dhe BE-së pa zgjidhjen e vërtetë të mosmarrëveshjeve të pazgjidhura me fqinjët. Ky gabim u ngrit në atë kohë – dhe efektet e tij mund të shihen tani.
Një populizëm autoritar kombëtar i natyrshëm polarizues, i cili të kujton atë të parë në ish-Jugosllavi duke filluar në fund të viteve 1980 u bë gjithnjë e më e dukshme në mesin e një numri shtetesh anëtare të BE dhe në SH.B.A. me zgjedhjen e Donald Trump. Ky koktej faktorësh përshpejtoi trajektoren negative të demokracisë në Ballkanin Perëndimor. E vetmja pozitive në këtë periudhë – një përparim, tani kryesisht i shpërdoruar në Maqedoninë e Veriut – erdhi jo për shkak të politikës së Perëndimit, por pavarësisht nga ajo. Presioni popullor detyroi BE dhe SH.B.A. të zhvendoseshin për të detyruar Gruevskin në zgjedhje të reja, pastaj të aderonin në rezultatet.
Përqafimi i ndarjes së propozuar të Kosovës të bërë në verën e vitit 2018 nga Presidenti serb Aleksandar Vuçiç dhe homologu i tij kosovar Hashim Thaçi, tregtohet ndryshe si “shkëmbimi i tokës”, “demarkacioni” dhe “korrigjimi i kufirit”, së pari nga Federica Mogherini e BE, pastaj nga qeveria e SHBA, devijuar nga gati dy dekada e politikës transatlantike. Agjendat nacionaliste të papërmbushura në të gjithë vendin menjëherë morën shënim; ëndrrat e ndezura etno-nacionaliste nuk u zhdukën kurrë në Ballkan; ato ishin shtypur dhe penguar nga një Perëndim që shpresonte se procesi i zgjerimit të BE do të shmangte nevojën e parandalimit. Udhëheqësi serb i Bosnjës Milorad Dodik kishte kohë që mbështeste shpërbërjen shtetërore të Bosnjë dhe Hercegovinës, kështu që përdorte me gatishmëri pikën e re të bisedimit.
Kjo është aktualisht e dukshme në politikën e përbashkët të BE-së dhe SHBA-së në Bosnjë dhe Hercegovinë, ku kamufluar në bisedat për integritetin e zgjedhjeve, një përpjekje për të “ndryshuar ligjin zgjedhor” ka të bëjë gjithashtu me demarkacionet e kufijve të brendshëm, dhe dhënia e liderit të HDZ Dragan ganović -ëndrra e artikuluar e një entiteti të tretë kroat de facto ose de jure – Grali i shenjtë etno-territorial i nacionalistëve përçarës. Edhe më keq, mbështetja perëndimore (BE / SH.B.A.) për këtë po përdor çështjet Sejdić-Finci, Zornić dhe Pilav si pika bisedimi, edhe pse këto vendime e detyrojnë BiH të hapë hapësirën politike, për të mos forcuar rendin feudal. Kroacia është ndjerë gjatë gjithë këtij debati për të shtypur pretendimet etno-territoriale kroate brenda BiH. Jo-letra, Kroacia e paraqitur me joliberalët Bullgaria, Hungaria dhe Sllovenia.
Si rezultat i drejtpërdrejtë i kësaj politike moralisht pa timon, në javën e kaluar, ne arritëm një minimum të ri. Ndërsa vërtetësia e dokumentit ende diskutohet ashpër, një “jo-letër” e pretenduar e paraqitur nga Kryeministri Slloven Janez Janša propozon bashkimin e shqiptarëve, serbëve dhe kroatëve në rajon, ndarjen e BiH, Maqedonisë së Veriut dhe Kosovës, por duke e lënë Malin e Zi kuriozisht të padëmtuar dhe duke mos prekur Sanxhakun e Serbisë. Cilado qoftë origjina e “jo-letrës”, pa dyshim që një grup i sinqertë i pasuesve të axhendave të tilla etno-nacionaliste. Qëllimi i rendit të parë mund të jetë që ndryshimet nën këtë prag të duken më të arsyeshme. Por askush nuk duhet të mashtrohet në besimin se përpjekjet për të arritur këto qëllime mund të bëhen pa dhunë masive dhe lëvizje të detyrueshme të popullsisë.
Kryeministri shqiptar Edi Rama, i vetëquajtur shefi kombëtar dhe një nga përfituesit e mundshëm të një gdhendjeje të tillë, pretendon të ketë diskutuar “jo-letrën” me Janša. Është e rëndësishme që një propozim i tillë të refuzohet ose konfirmohet nga Presidenti i Komisionit të BE-së dhe Presidenti i Këshillit të BE-së. Nëse do të ishte vërtet e mirëfilltë, atëherë presidenca e ardhshme e Sllovenisë duhet të vihet në pikëpyetje, pasi do të ishte zhgënjyese të besosh se nuk do të kishte ndikim moral, reputacion dhe material në sigurinë e BE gjatë mandatit të saj të udhëheqjes.
Ka ende kohë që SHBA dhe BE të arrestojnë trajektoren aktuale, e cila përfundimisht do të përfundonte me dhunë. Por vetëm një gatishmëri për t’u përballur me realitetin e një politike të dështuar deri më tani mund ta arrijë këtë, dhe lartësitë komanduese të qeverisë. Përforcimi i forcave parandaluese në rajon (EUFOR dhe KFOR) për forcë dhe lëvizshmëri të besueshme është vonuar për të siguruar një vizion të sigurisë së plotë të bazuar në vlera nuk është thjesht retorike.
Ne, nënshkruesit, që përfaqësojmë shoqërinë civile, akademinë dhe qytetarët e shqetësuar nga i gjithë rajoni dhe më gjerë, duke përfshirë qytetarë të BE dhe SHBA- u lutemi Presidentëve Biden, von der Leyen, dhe Michel, dhe Sekretari i Përgjithshëm Stoltenberg, si dhe krerët e qeveria e vendeve anëtare të BE-së dhe NATO-s për të njohur rrezikun e qartë dhe aktual të dhënë nga politikat e tyre aktuale dhe për t’i rikalibruar ato në përputhje me rrethanat.
(d.a/dosja.al)
Rama është propozuar për president nga disa deputetë socialiste, mendoni se:
DANIMARKË– Danimarka të hënën u bë vendi i parë që përjashtoi vaksinën Johnson & Johnson ndaj Covid-19 nga programi i saj i vaksinimit mbi një li...
SHBA- Dy shërbime pioniere të epokës së internetit, Yahoo dhe AOL, janë shitur përsëri pasi pronari i fundit nuk arriti të ringjallë pasuritë e tyre.Gjigandi i ...
MEKSIKË– Një mbikalim i metrosë në Mexico City u shemb pjesërisht të hënën në mbrëmje ku të paktën 13 njerëz vdiqën në incident dhe rreth 70 u plagosën, th...
SHBA– Të shtëna me armë zjarri jashtë selisë së CIA-s në Virginia. Një person i armatosur ishte pikasur jashtë godinës së “Central Intelligence Agen...
BRITANI– Ministrat e Jashtëm të ekonomive udhëheqëse në botë, do të diskutojnë të martën në Londër ballë për ballë, pas më shumë se dy vjetëve.Takimi i mi...
SHBA– Presidenti Joe Biden ngriti zyrtarisht të hënën kufirin maksimal për pranimin e refugjatëve në Shtetet e Bashkuara në 62,500 këtë vit, disa javë pas...
Ish Presidenti amerikan Donald Trump e humbi garën e tij të rizgjedhjes ndaj demokratit Joe Biden gjashtë muaj më parë, por ai ende pretendon se e meritonte të ...
Administrata amerikane e Ushqimit dhe Ilaçeve (FDA) pritet të autorizojë përdorimin e vaksinës COVID-19 të Pfizer-it për fëmijët e moshës 12 deri në 15 v...
SHBA- Manjati amerikan i pasurisë, Bill Gates do të divorcohet nga bashkëshortja e tij, Melinda pas 27 vitesh martese. Në një postim në Twitter, Gates shkruan s...
HAGË- Një shtet i tretë apo ndonjë institucion ndërkombëtar mund të ofrojë garanci që ish-presidenti i Kosovës Hashim Thaçi dhe të akuzuarit tjerë n...
