LIVE UPDATES
Bota

Kriza klimatike/ Si janë përhapur zjarret në pjesë të paprekura më parë të botës

19 Shkurt 2021, 10:02 Nga DOSJA
Kriza klimatike/ Si janë përhapur zjarret në pjesë të

SHBA- Zjarret po përhapen në rajone të bollshme në botë që dikur ishin më pak të prirur për t’u djegur, sipas një analize të re të të dhënave 20 vjeçare nga Guardian.

Ndërsa zona e përgjithshme e djegies vjetore në botë ka mbetur relativisht statike në këtë periudhë, hulumtimi tregon një model rajonal zjarri që po prek më shumë pyje dhe më pak kullota. Në vitet e fundit, zjarret kanë shkatërruar zona të Kalifornisë, Australisë, Siberisë dhe Pantanalit që dikur ishin relativisht të paprekura. Në Afrikë, përkundrazi, ka pasur një zvogëlim të zjarreve në savanë.

Ekspertët besojnë se ndryshimi i modeleve të zjarrit drejtohet nga faktorë njerëzorë: ngrohja globale, e cila po krijon më shumë kushte kutia në pyje dhe shndërrimi i tokës, i cili po shndërron kullotat në fusha bujqësore, bashkësi dhe rrugë.

Shkaqet dhe pasojat janë ende duke u studiuar, por shkencëtarët janë të shqetësuar se kjo zhvendosje do të vendosë më shumë dioksid karboni në atmosferë nga pyjet, ndërsa shkatërron bio-vitalitetin unik të kullotave, të cilat janë përshtatur më mirë për zjarrin.

“Që nga fillimi i viteve 2000, ne po shohim një rënie të zjarreve në tokë, të cilat dominojnë numrat global. Në të njëjtën kohë, ka një rritje në disa sisteme me karburant të lartë siç janë SHBA-të perëndimore që disa studime i kanë lidhur me ndryshimin e klimës, “– tha Niels Andela, një ekspert i distancës në Universitetin e Cardiffit.

Zjarret e mëdha lihen të përhapen nëpër rajonet veriore dhe perëndimore të populluara pak. Por në sezonin e zjarrit 2019-20, zjarret goditën jug-lindjen dhe konsumuan pyje që nuk ishin mësuar të digjen në këtë shkallë.

Dr Pep Canadell, shkencëtar kryesor kërkimor në Qendrën e Shkencës për Klimën në Organizatën e Kërkimit Shkencor dhe Industrial të Komonuelthit në Australi, fajësoi temperaturat më të nxehta në mbi 100 vjet, një thatësirë ​​dy-vjeçare në shumë pjesë të Australisë jug-lindore që thau pyll dhe siguroi karburant për zjarrin. Ai paralajmëroi prirje të tilla ka të ngjarë të vazhdojnë.

(d.a/dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet