E rëndë në Maliq/ Vritet polici gjatë operacionit për kapjen e një personi në kërkim, plagoset dhe një tjetër (EMRAT)
Ngjarja në Maliq/ Zbardhen edhe identitetet e efektivëve 4 Qershor, 08:49 E rëndë në Maliq/ Vritet p...
Ngjarja në Maliq/ Zbardhen edhe identitetet e efektivëve 4 Qershor, 08:49 E rëndë në Maliq/ Vritet p...
Pas më shumë se tre orësh, mbyllet protesta para Kryeministrisë/ Qytetarët thirrje: Nesër sërish në...
Tragjedia me dy viktima në Shëngjin, policia jep detaje: Të gjithë shtetas nga Kosova, tre persona në spital 3 Qersho...
“Ka forca në Shqipëri dhe jashtë që janë kundër”/ Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thot&eum...
TIRANË- Pandemia e Covid-19 ishte një nga sëmundjet që kur u shfaq pothuajse nuk dinim asgjë për të duke përfshirë këtu simptomat dhe përhapjen e saj tek të tjerët. Kështu më shumë se shtatë muaj pasi u zbulua për herë të parë koronavirusi, shkencëtarët dhe ekspertët e shëndetësisë ende po përpiqen të kuptojnë se si përhapet dhe se si mund të ndalojmë COVID-19.
Deri më tani dimë që koronavirusi transmetohet nga një person tek tjetri përmes “transmetimit të piklave”, duke përfshirë kontaktin direkt me dikë që është infektuar, kontakte indirekt me sipërfaqe të kontaminuara, nga piklat e pështymës nga kollitja ose nga hunda kur tështini. Ndërkohë sipas sjkencëtarëve transmetimi nga ajri është gjithashtu i mundur, por efektet dhe rreziqet e tij kohët e fundit kanë ngjallur një debat shkencor në të gjithë botën.
Çfarë është transmetimi në ajër?
OBSH ka thënë prej kohësh se koronavirusi përhapet kryesisht përmes piklave të vogla të lëshuara nga goja dhe hunda. Por disa shkencëtarë dhe studiues po tregojnë gjithnjë e më shumë prova se virusi mund të transmetohet edhe nga piklat edhe më të vogla të quajtura aerosole. Ato mbeten në ajër për një kohë më të gjatë.
Cili është dallimi i aerosoleve nga transmetimi i piklave nga tështitja dhe kollitja?
Pikat e frymëmarrjes nga tështitja dhe kollitja janë më të mëdha, një diametër prej pesë deri në 10 mikrometra dhe rrezja e ekspozimit është një deri në dy metra. Aerosolet, megjithatë, janë më pak se pesë mikrometra në diametër dhe “udhëtojnë” përtej dy metrave nga individi i infektuar.
“Koronavirusi mund të mbijetojë si në pikla ashtu edhe në aerosole deri në tri orë në kushte eksperimentale, megjithëse kjo varet nga temperatura dhe lagështia, drita ultravjollcë dhe madje edhe prania e llojeve të tjera të grimcave në ajër”, ka thënë për Al Jazeera, Stephanie Dancer, një mikrobiologe në Mbretërinë e Bashkuar. “Aerosolet mikroskopike mund të qarkullojnë së paku deri në gjashtë metra në ambiente të brendshme. Distanca varet nga sa i madh është aerosoli”.
Si mund të bëhet përhapja e COVID-19 nëpër ajër?
Ashtu si në transmetimin e piklave, aerosolet mund të “lëshohen” në disa mënyra, duke përfshirë frymëmarrjen, të qeshurën, teshtitjen, kollitjen, këndimin. “Frymëmarrja nuk lëshon shumë pikla, por duke bërtitur, kënduar, kollitur dhe teshtitur mund të shpërndajë aerosolin përmes ajrit me një gamë të shpejtësive të ndryshme”, tha Dancer.
Siç thuhet më tej, transmetimi në ajër gjithashtu mund të ndodhë në disa procedura mjekësore që përfshijnë pacientin që gjeneron aerosole, duke i vënë punëtorët e kujdesit shëndetësor veçanërisht në rrezik. “Koronavirusi mund të përhapet në rrethana të veçanta nëse përdorni bronkoskopi, intubacion, pajisje dentare dhe procedura të tjera orale”, tha Naheed Usmani, presidente e Shoqatës së Mjekëve të Pakistanit me prejardhje nga Amerika e Verut (APPNA). “Kjo është veçanërisht e rrezikshme për punonjësit e kujdesit shëndetësor.
A është “infektimi përmes ajrit” më pak ngjitës?
Shkalla në të cilën koronavirusi mund të përhapet përmes aerosolit, në krahasim me pikat më të mëdha mbetet e diskutueshme. Ndërsa OBSH ka deklaruar se burimi kryesor i infeksionit është përmes transmetimit të piklave, gjithashtu ka pranuar se ka “dëshmi të reja” të transmetimit të virusit në ajër.
“Mundësia e infektimit përmes ajrit në hapësira publike në kushte specifike, si tubimet, hapësirat e mbyllura, hapësirat me ventilim të dobët, nuk mund të përjashtohet”, ka thënë Benedetta Allegranzi, udhëheqëse teknike e OBSH-së për parandalimin dhe kontrollin e koronavirusit.
Kjo deklaratë u bë nga një grup prej 239 shkencëtarësh nga 32 vende dhe një larmi fushash përmes një letre të hapur ku shprehën se ekzistonte një “rrezik i vërtetë” i transmetimit në ajër, veçanërisht në ambiente të mbyllura, të mbushura me njerëz dhe pa ventilim të duhur. Jose-Luis Jimenez, një kimist në Universitetin e Kolorados, tha për Al Jazeera se “virusi humbet infektivitetin gjatë një periudhe prej një ore ose në ambiente të mbyllura”.
Si mund të mbroheni?
Përdorimi i maskave të fytyrës siç duhet dhe mbajtja e distancës fizike në çdo kohë janë thelbësore për ruajtjen nga koronavirusi. Ekspertët rekomandojnë gjithashtu të shmangen grumbullimet veçanërisht transporti publik. Në hapësirat e mbyllura në shkolla, zyra dhe spitale, është e rekomandueshme të mbani hapur dritaret duke zvogëluar rrezikun e infeksionit, ka thënë Jimenez.
Burimi: Aljazeera
(A.K. Dosja.al)
1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:
LONDËR– Shumë shqiptarë kanë arritur majat e suksesit nëpër botë, teksa punojnë në fusha të ndryshme. Shumë prej tyre kanë treguar edhe pasionin e dëshir...
TIRANË-Me ardhjen e ditëve të nxehta të verës, të gjithë kanë rendur drejt detit. Kështu edhe këngëtarja e njohur Rezarta Shkurta është parë që prej disa ...
SHBA-Rreperi i njohur, Lil Marlo ka humbur jetën, pasi është qëlluar për vdekje në Atlanta, ndërsa po udhëtonte me makinë e tij. Lajmi u dha nga studio e regji...
Deri më tani në rang botëror janë shënuar 13,062,579 raste të prekura nga pandemia e koronavirusit, prej të cilëve rreth 572 mijë prej tyre kanë ndërruar jetë. ...
TIRANË– Në një kohë kur dokumentet e publikuara nga Auron Tare kanë trazuar “ujrat” në rrjet, Dosja.al risjell një shkrim të Ismail Kadaresë për Martin Cam...
DIBËR– Drini i Zi duket se është destinacioni ideal turistik për t’u eksploruar nga turistët vendas dhe të huaj.Pamja piktoreske dhe qetësia që të of...
SHBA– Djali i Lisa Marie Presley, nipi i legjendës Elvis Presley, Benjamin Keough ka kryer vetëvrasje. Mësohet se ai ka qëlluar veten me armë zjarri, por ...
TIRANË– Kelly Preston, bashkëshortja e John Travolta ka humbur jetën. 57-vjeçarja u shua ditën e sotme, në banesën e saj, pas një lufte të gja...
TIRANË– Blogerja Armina Mevlani ka ndarë së fundmi me ndjekësit e saj në rrjetet sociale mënyrën se si partneri i saj Shkëlzen Berisha e thërret me përkëdh...
