LIVE UPDATES
Bota

Konflikti në Lindjen e Mesme: BE paguan, por s’ka influencë

19 Maj 2021, 06:44 Nga DOSJA
Konflikti në Lindjen e Mesme: BE paguan, por s’ka influencë

Që prej gati 25 vjetësh Bashkimi Evropian merr pjesë në financimin e autoriteteve palestineze, në projektet e zhvillimit dhe arsimit në Jordanin Perëndimor, në Rripin e Gazës dhe në Jerusalemin Lindor. BE thotë për veten, se ka lëvruar më së shumti para për palestinezët. Në periudhat e mbështetjes financiare 2017 – 2020 nga buxhetet e BE-së janë derdhur rreth 2,3 miliardë Euro në ndihmat direkte për territoret palestineze.

BE prej vitesh paguan ndihma sociale për rreth 100.000 persona në Rripin e Gazës që drejtohet nga Hamasi. BE financon pjesërisht edhe pagat e pensionet në aparatin administrativ të fryrë mbiproporcionalisht në Jordanin Perëndimor. Këtyre u shtohen edhe 159 milionë euro, që nga buxheti i BE-së paguhen përmes Organizatës së OKB-së për refugjatët palestinezë (UNWRA). Gjermania mbështet me 210 milionë buxhetin e UNWRA. Vende të tjera anëtare angazhohen gjithashtu fuqishëm.

Më shumë influencë për europianët?

Ky rol impresionant ekonomik i BE-së deri më tani nuk ka arritur të kurorëzohet me inlfuencë politike. As Izraeli dhe as palestinezët nuk i kërkojnë BE-së të ndërmjetësojë, madje as tani në konfrontimin aktual. Se përse BE-ja mbetet një gjigand financiar, por një xhuxh politik, e shpjegon eksperti i Lindjes së Mesme pranë think tenk-ut “European Policy Centre” në Bruksel, Mihai Sebastian Chihaia: “BE-ja duhet të gjejë një linjë. Unë e di, që deri tani kjo ka qenë e vështirë. Nuk ka një formulë magjike për ta arritur këtë unitet. Por për të pasur influencë BE-ja duhet të tregojë më shumë vendosmëri në nivelin e vendeve anëtare.”

Hendeku mes vendeve anëtare që anojnë më shumë nga Izraeli si Gjermania dhe vendeve që më shumë anojnë nga palestinezët, si dhe një grupi neutral në qendër, është pengesë për unitet në BE për të zhvilluar një strategji efikase lidhur me Lindjen e Mesme, ka vërejtur prej vitesh Mihai Sebastian Chihaia. “BE i ka të gjitha instrumentat e nevojshme, për të zhvilluar, një strategji largpamëse. Por duhet vullneti politik, për ta zbatuar këtë strategji. Deri tani ka munguar vullneti politik”, tha analisti për Lindjen e Mesme në bisedë me DW. BE-ja i përmbahet modelit të zgjidhjes me dy shtete, pra pranisë bashkarisht të Izraelit dhe themelimit të një shteti palestinez.

BE kërkon një rol

Për një qendrim unik dhe një plan, se si mund të arrihet armëpushimi dhe më pas rifllimi i bisedimeve të paqes, diskutuan (18.05) përmes një video-konference ministrat e jashtëm të BE-së. Ftesën për këtë takim të jashtëzakonshëm e bëri i ngarkuari i BE-së për politikën e jashtme Josep Borrell, në sfondin e shkallëzimit aktual të situatës. Ministri i Jashtëm gjerman Heiko Maas tha, se ishte „mjaft e rëndësishme një mbledhje e jashtëzakonshme”. Ai e formuloi qartazi qendrimin gjerman: “Ne i dënojmë ashpër sulmet e Hamasit me raketa. Është e vëtëkuptueshme e drejta e Izraelit që të vetëmbrohet.” Maas tha më tej, se i ashtuquajturi kuarteti i Lindjes së Mesme, një grup pothuajse i harruar ndërmjetësuesish i përbërë nga SHBA, Rusia, OKB dhe BE, është riaktivizuar. Javën e kaluar BE emëroi të dërguarin e ri të posaçëm diplomatin holandez Sven Koopmans. BE e vlerëson Koopmans si ekspert për bisedimet e paqes. Ai tani duhet të ndihmojë për ndërmjetësim.

“Po, kuarteti i Lindjes së Mesme ekziston ende”, thotë eksperti Mihai Sebastian Chihaia, por ky formacion nuk ka rënë në sy për ndonjë aktivitet të veçantë. Përveç kësaj qeveria e mëparshme e SHBA-së nën Donald Trump u tërhoq nga grupimi duke preferuar veprimin më vehte me Izraelin. Ndryshimi në Shtëpinë e Bardhë ofron shansin, që BE-ja dhe presidenti Joe Biden sërish të mund të jenë në një linjë, mendon Mihai Sebastian Chihaia. Është deklaruar ndërkohë një bashkëpunim i ri transatlantik. Tani varet nëse në planet e administratës së Bidenit për Lindjen e Mesme është konceptuar një rol për BE-në. “Kjo ofron shansin për një bashkëpunim më të fortë transatlantik. Nëse kjo funksioinon mbetet të shihet. Kjo është prova e parë.”

Çfarë hapash do të pasojnë?

Ministrat e jashtëm të BE-së në mbledhjen e tyre të jashtëzakonshme u bënë thirrje të gjitha palëve për maturi dhe për t’i dhënë fund dhunës. Synimi është të bashkëpunohet më intensivisht me vendet në rajon. “Është vendimtare që të flitet me vendet e rajonit”, nënvizon analisti politik Chihaia nga European Policy Centre. “Egjipti, Jordania, Katari p.sh. kanë luajtur rol në të kaluarën për vendosjen e armëpushimeve. Në perspektivë afatgjatë këto shtete duhet të integrohen më fuqishëm në diskutimet për zgjidhjen e konfliktit. BE-ja mund të marrë këtë si pikënisje dhe të bëjë më shumë.”

Ministri i Jashtëm gjerman Heiko Maas kërkoi, që pas armëpushimit të flitet për sfondin e konfliktit. Me këtë nënkuptohet edhe çështja, se çfarë influence ka Irani ndaj organizatave terroriste Hamas dhe Hisbollah në rajon dhe se si mund të influencohet kryeministri në detyrë Benjamin Netanjahu, i cili është i varur prej partive të djathta.

Parlamenti Europian debatoi paralelisht me takimin e ministrave të jashtëm në Bruksel. Zëvendëspresidentja e Parlamentit, Nicola Beer (FDP), u bëri thirrje kryetarëve të shteteve dhe qeverive të BE-së që të mos presin, por qysh në takimin e nivelit të lartë javën e ardhëshme të trajtojnë këtë çështje dhe bashkë me Ligën Arabe dhe Konferencën për Lindjen e Mesme të iniciojnë një Konferencë Paqeje. BE mund të mendojë edhe për rolin e vet si donatori më i rëndësishëm në territoret palestineze që ta shfrytëzojë më shumë se deri tani këtë mbështetje si mjet për të influencuar. Deri tani ka qenë e vështirë të bisedohet me përfaqësuesit e grupimeve të ndryshme radikale dhe të moderuara palestineze në Jordanin Perëndimor dhe në Rripin e Gazës, grupime këto që luftojnë mes tyre, vëren eksperti i Lindjes se Mesme Mihai Sebastian Chihaia. “Në të shkuarën kjo nuk ka funksionuar. BE mund të synojnë në këtë drejtim një rol më të madh duke përdorur më shhumë si kulaçin edhe kërbaçin.”

Marrë nga DW

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

bota bota be konflikti ne lindjen e mesme be konflikti ne lindjen e mesme

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet