LIVE UPDATES
Aktualitet

Kastriot Dervishi: Si rusët futën duart në arkivat e shtetit shqiptar, morën dokumente

18 Qershor 2019, 05:50 Nga DOSJA
Kastriot Dervishi: Si rusët futën duart në arkivat e shtetit

Tiranë- Kastriot Dervishi është shprehur së fundmi se rusët gjatë sistemi komunist në Shqipëri kanë marrë dokumente shqiptare nga arkiva e shtetit. Ai thekson se rusët kanë futur duart në në arkivat e Shqipërisë pasi ende nuk kishte një ligj për dokumentet sekrete shtetërore.

“Zëvendësdrejtori i Drejtorisë Qendrore të Arkivave të MPBsë në Bashkimin Sovjetik, L.Jakolev në një letër që i drejtohen Veli Dedit thotë se kjo drejtori po përgatiste disa botime të viteve 1917-1957, në të cilat ishin përfshirë edhe disa dokumente të arkivit shqiptar. Kjo do të thoshte se sovjetikët kishin futur duart në arkivat e Shqipërisë.”, shprehet Dervishi.

Sipas tij deri më 1956 Shqipëria nuk kishte rregulla të sakta për arkivin shtetëror  dhe po në këtë vit, kryeministri Mehmet Shehu miratoi rregullon mbi administrimin e dokumenteve sekret e tepër sekret.

Shkrimi i plotë:

Sikur të mos mjaftonte katastrofa e deri kësaj kohe, vihet re se në kohën e dashurisë së madhe shqiptarosovjetike, edhe sovjetikët janë qasur arkivave të Shqipërisë. Arkivi vazhdoi të ishte në nivelin e degës deri në vitin 1955. Pasi puna shkonte siç edhe kuptohet shkel e shko ose sipas parimit “ta shtyjmë sot e të vrasin veten ata që do vinë nesër”, në vitin 1955 u mendua që arkivi të ngrihet në nivel drejtorie. Varësia e tij vazhdoi të ishte nga MPB sepse kështu e kishin dhe sovjetikët. Nga raporti i datës 4.3.1955 merret vesh se kërkohej që i gjithë dokumentacioni të përqendrohej në qendër. Pra akoma gjendja ishte atje ku kishte qenë. Burokratët komunistët mjaftoheshin me mbledhje plenumesh e kongresesh, a thua se kështu do zgjidhnin çështjen.

Arkivi, drejtori
Gjatë vitit 1955 u përgatitën disa norma akte ligjore. Në relacionin përkatës të ministrit të Punëve të Brendshme Kadri Hazbiu thuhej se urdhëresa e vitit 1949 dhe VKM-ja e vitit 1951 nuk sollën rezultate pozitive për arkivat. Nuk ishte arritur përqendrimi i arkivave. Kishte mungesë eksperience, ishin krijuar sasi të mëdha dokumentesh para dhe pas lufte të papërpunuara, rregulli mungonte, etj kërkohen fonde, etj. Për këtë qëllim doli VKM nr.210, datë 31.5.1955. në hyrje të saj pranohej gjendja e rëndë e krijuar në vend në rrjetin arkivor të vendit. Për këtë arsye, u vendosën disa masa: 1-Krijimi i fondit të centralizuar në Arkivin e Shtetit 2-Të krijohet Drejtoria e Arkivave Shtetërore në MPB me dy ndarje: Arkivi Qendror Shtetëror dhe Arkivi Qendror Shtetëror Historik. 3-Organika përkatëse, etj. Ngarkohet MPB në zbatimin e kësaj VKM-je dhe ministritë dhe entet e tjera shtetërore. U miratuan: -Rregullorja mbi fondin arkivor -Rregullorja e AQSH-së
Katastrofa e arkivave të shtetit shqiptar në vitet 1944-1964

Rusët trazuan e morën dokumentet shqiptare

-Rregullorja e AQSHH-së U përgatitën modelet si të hartoheshin dosjet, modularët përkatës, etj. (AQSH, F.507, V.1955, D.1)

Në vitin 1955 me strukturën e re, vendin e Sefedin Meçes e zuri ushtaraku Veli Dedi. Nga PPSH-ja vazhdonte të trajtohej arkivi si njësi ushtarake. Data e saktë është kontradiktore në disa dokumente. Të dy zyrtarët kanë datën 1 shtator 1955 atë të lënies e marrjes së detyrës. Mirëpo në disa dokumente Veli Dedi ka nënshkruar si drejtor para marrjes së detyrës. Gjatë pjesëmarrjes në 200 vjetorin e krijimit të arkivit hungarez, në Budapest më 12-16 qershor 1956 drejtori i Drejtorisë së Arkivave Veli Dedi ndër të tjera tha: “Vendi ynë nuk ka një traditë shkencore në fushën e arkivave”, duke theksuar se vetëm në vitin 1948 u ngrit një seksion i veçantë në Institutin e Shkencave.

Sovjetikët

Megjithëse arkivi ka qenë i pasistemuar duket prania e sovjetikëve në të.

Zëvendësdrejtori i Drejtorisë Qendrore të Arkivave të MPBsë në Bashkimin Sovjetik, L.Jakolev në një letër që i drejtohen Veli Dedit thotë se kjo drejtori po përgatiste disa botime të viteve 1917-1957, në të cilat ishin përfshirë edhe disa dokumente të arkivit shqiptar. Kjo do të thoshte se sovjetikët kishin futur duart në arkivat e Shqipërisë. (AQSH, F.507, V.1955, D.6). Më 22.9.1955 Veli Dedi kërkonte përcaktimin e rolit të kryearkivit dhe arkivistëve. Një masë e marrë me 10 vjet vonesë tregonte se çfarë krimi ishte konsumuar deri atë çast.

Rregullorja e vitit 1956

Deri në këtë kohë, në Shqipëri nuk kishte rregulla të qarta për sekretin shtetëror. Në vitin 1956, kryeministri Mehmet Shehu, miratoi rregullon mbi administrimin e dokumenteve sekret e tepër sekret dhe mbi ruajtjen e sekretit shtetëror në ministritë, institucionet dhe ndërmarrjet e RPSH-së. Sipas nenit 1 të kësaj rregulloreje, në RPSH do përdoreshin dy lloj nivelesh klasifikimi: -Tepër sekret, ku hynin dokumentet e tilla si informata me karakter ushtarak (efektivi, dislokimi, fuqia, shifrat përbërja, gjendja, planet), informata me karakter ekonomik (prodhimi i mineraleve, hartat gjeologjike, të dhënat për naftë, krom, ar, volfram, uranium, platin, sasitë numerike të tyre, transporti e mjetet e tij, valuta, e planet financiare, planet ekonomike, eksport – importet, projektet e urave mbi 15 metra, mbi zbulimet e shpikjet, shifra shtetërore, dosjet e kuadrit, bisedime e marrëveshje me shtete të tjera, etj) -Sekret. Këtu hynin dokumentet si projektet, planet, relievet, aktporositë, llogaritë statike, preventivat e radiostacioneve, depove të rezervave që nuk kanë rëndësi strategjike dhe stacioneve të ujit, materiale studimi për çmimet e mallrave, për taksat e tatimet e popullsisë, bilanci i të ardhurave të popullatës, korrespondenca me vendet komuniste, aktet e komisionit të kontrollit të shtetit, plani i kostos së prodhimeve në shkallë vendi (AMB, F.48, V.1957, D 363)

J.V/Dosja.al

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

aktualitet aktualitet dokumentet sekrete shqiptare kastriot dervishi rusët në komizëm dokumentet sekrete shqiptare kastriot dervishi rusët në komizëm

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet