All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Editorial

Kapitalizmi nuk do të na shpëtojë nga Covid-19

13 Prill 2021, 12:51 Nga DOSJA
Kapitalizmi nuk do të na shpëtojë nga Covid-19
All - Paragraf - 1

Kur një qeveri drejtohet nga filozofia e lakmisë, aparteidi i vaksinave është i garantuar. 56 përqind e më shumë se 455 milion dozave të vaksinave anti-Covid kanë shkuar tashmë tek njerëzit në vendet me të ardhura të larta, dhe vetëm 0.1 për qind është shpërndarë në 29 vendet më të varfra.

Boris Jonson ia atribuoi “kapitalizmit” dhe “lakmisë” suksesin e fushatës së vaksinimit në Britani. Këto janë komente të natyrës emocionale, por nëse fjalët e kryeministrit ofrojnë ndonjë tregues se si Mbretëria e Bashkuar do ta marrë veten nga pandemia, pasojat për zgjedhjet e politikave të vendit brenda dhe jashtë vendit janë shqetësuese.

Kjo nuk është hera e parë që Xhonson nxjerr leksione të gabuara ekonomike nga kriza e Covid-19. Disa muaj më parë, nën të njëjtën frymë ai iu drejtua “të majtëve, që janë të bindur se gjithçka mund të financohet nga paratë e taksapaguesve”, duke u thënë se “vjen një kohë kur shteti duhet të bëjë një hap prapa, dhe ta lejojë hyrjen në lojë të sektorit privat”.

Ai nuk është i pari që i sheh vaksinat si një sukses të sektorit privat. Por vlen të përmendet se vaksina AstraZeneca, u krijua nga shkencëtarët e Universitetit të Oksfordit, dhe më vonë u zhvillua dhe u shpërnda nga gjiganti farmaceutik anglo-suedez AstraZeneca.

Megjithatë, vetëm privati u lavdërua publikisht. E vërteta është se një sasi e paparë fondesh publike u derdhën për kërkimin, zhvillimin dhe prodhimin e vaksinave. Gjashtë vaksinat kryesore vlerësohet të kenë marrë rreth 10 miliardë euro fonde publike të taksapaguesve, përfshirë rreth 1.4 miliardë euro për vaksinën Oxford-AstraZeneca, dhe rreth 2.1 miliardë euro për vaksinën e Pfizer-Biontech.

Ky nivel investimesh që përfaqëson një rrezik të madh, por nuk është i vetmi që ka marrë sektori publik. Qeveritë kanë përdorur “angazhimet paraprake”, për të siguruar që kompanitë private që arrijnë të prodhojnë një vaksinë kundër Covid-19, të shpërblehen me blerje të mëdha të produktit të tyre.

Fondet publike të shpenzuara për kërkimin dhe zhvillimin, janë shpesh të rrezikshme, në kuptimin që qeveritë investojnë në fazat e para dhe më të rrezikshme të inovacionit shëndetësor, para se ai të ekzistojë një treg. Kjo është një nga arsyet pse kompanitë kanë qenë në gjendje të krijojnë në një kohë rekord një vaksinë anti-Covid-19.

Siç e bëri të qartë një raport të fundit nga Këshilli i Strategjisë Industriale Britanike, përparimi me vaksinat kundër Covid-19, do të kishte qenë i pamendueshëm pa përfshirjen e shtetit. Koordinimi efektiv dhe “i synuar” i qeverisë – i përbërë nga politikat industriale të investimeve shkencore, prokurimi publik strategjik dhe bashkëpunimi publik-privat – ishte thelbësor për suksesin e fushatës së vaksinimit kundër koronavirusit.

Gjithsesi duhet të bëhet një sqarim i rëndësishëm. Edhe pse qeveria e njeh forcën e Britanisë në sektorin e shkencave të jetës, dhe dëshiron ta mbështesë atë me dy marrëveshje të reja, aftësia e vendit për të prodhuar doza të mjaftueshme, nuk është një përfundim i paralajmëruar.

Pamundësia historike e Britanisë për të mbështetur bazën e saj kombëtare të prodhimit, është e dukshme në grindjet e fundit midis Brukselit dhe Londrës për furnizimet me vaksinën e Oxford-AstraZeneca.

Para krizës, Britania nuk ishte e interesuar të investonte mbi një bazë lokale industriale për prodhimin masiv të vaksinave dhe produkteve të tjera shkencore. Nëse qeveria do të kishte propozuar një plan për të investuar në fabrika të tilla përpara pandemisë, ajo ndoshta do të ishte pritur me shumë pak entuziazëm.

Por pandemia po na tregon se sa jetike është të kesh një strategji industriale afatgjatë, që investon në produktivitet dhe rritje ekonomike, dhe që njëkohësisht ka qëllime më ambicioze, si trajtimi i krizës së klimës dhe pandemitë e ardhshme.

Në vend se ta shohë të tashmen si kohën më të mirë për të dalë me një plan të tillë, Xhonson po heq dorë nga një strategji e arsyeshme industriale. Reduktimi i fondeve për Këshillin e Strategjisë Industriale, një organ i pavarur konsulence që e këshillon qeverinë për strategjinë industriale që duhet të ndjekë, sugjeron se nuk do të vlerësohet puna e çmuar e këtij institucioni.

Qeveria britanike është zotuar të dyfishojë shpenzimet publike për kërkimin dhe zhvillimin, duke e çuar në 22 miliard paund brenda viteve 2024-2025, por gjithashtu propozon të shkurtohet buxheti i “UK Research and Innovation”, një departament publik që financon kërkimin.

Fakti që shkurtimet po ndodhin në mesin e një pandemie globale, dërgon një mesazh shqetësues në lidhje me përparësitë e kryeministrit Xhonson. Kur foli për lakminë, Xhonson identifikoi në fakt problemin e sistemit, dhe jo diçka që meriton lavdërim.

Vetëm një vaksinë nuk mund të jetë e mjaftueshme për ta frenuar Covid-19, dhe Britania nuk do të jetë e sigurt nga virusi, derisa të vaksinohet shumica e popullsisë së botës. Është shumë e vështirë të kuptohet se si lakmia mund ta bëjë vaksinën të disponueshme për të gjithë, në të gjitha vendet dhe falas.

Adresimi i monopolit të kompanive farmaceutike në shkencë, aftësi teknike dhe teknologji, dhe ndarja e këtij misioni me sa më shumë vende të jetë e mundur, do të jetë thelbësore për rritjen dhe decentralizimin e prodhimit të vaksinave në të gjithë botën.

Kur një qeveri drejtohet nga filozofia e lakmisë, aparteidi i vaksinave është i garantuar. 56 përqind e më shumë se 455 milion dozave të vaksinave anti-Covid kanë shkuar tashmë tek njerëzit në vendet me të ardhura të larta, dhe vetëm 0.1 për qind është shpërndarë në 29 vendet më të varfra.

Nuk ka gjasa që programi Covax i OBSH, që synon të vaksinojë deri në 27 përqind të popullsisë në 92 nga vendet më të varfra, të jetë i mjaftueshëm. Pasi ka bërë mirë me programin e saj të vaksinimit, Mbretëria e Bashkuar duhet të jetë tani në gjendje të kontribuojë në një fushatë globale të vaksinimit.

Premtimi i qeverisë britanike për të dhuruar vaksina të tepërta është një fillim i mirë, por nuk është i mjaftueshëm. Nevojitet një udhëheqje e fortë dhe shpresë. Por në vend të kësaj, Xhonson duket i lidhur me idenë anakronike dhe kundër-produktive, se kapitalizmi dhe lakmia do ta vaksinojnë botën, dhe do të kontribuojnë në rindërtimin pas pandemisë.

Rama është propozuar për president nga disa deputetë socialiste, mendoni se:

View Results

editorial editorial mariana mazzucato mariana mazzucato

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll
Editorial 11 Prill 2021, 16:07

Grupi “puçist” i Rinasit

Në vitin e largët 1974, rrufetë e Zeus-it Enver nga Olimpi i marksizëm-leninizmit, do të binin pa mëshirë mbi ministrin e Mbrojtjes Beqir Balluku dhe gjeralët d...

Editorial 9 Prill 2021, 12:15

Dështimi në Rinas ka emrin Edi Rama

Skandali i bllokimit të hapësirës ajrore shqiptare, tregoi se nuk ka asgjë që mund ta detyrojë Edi Ramën të sillet si Kryeministër dhe kabinetin e tij të sillen...

Editorial 8 Prill 2021, 17:31

Shqiptarë, rrëzojeni Ramën!

Edi Rama aq shumë është plakur në dy vitet e fundit, sa të duket pothuajse edhe e pandershme që t’ia kushtosh një shkrim të plotë. Nuk po flas për plakjen e nje...

Editorial 7 Prill 2021, 14:13

Telebingo e 25 Prillit

Ditët e mbetura drejt betejës politike të  25 Prillit po zvogëlohen, por falë  “kontributit” të  maxhorancës dhe gjyqtarëve të  Kolegjit Zgjedhor, do të  kemi  ...

Editorial 7 Prill 2021, 07:44

Më mirë le të vjedhin këta të tjerët!

Tek ne ekziston një e keqe që nuk ka fund. Ashtu si furrtaret, ata buburrecat e shpifur, që futen nëpër kuzhina pa u ndier e pastaj na pushtojnë shtëpinë, edhe ...

Editorial 6 Prill 2021, 07:57

Mediokracia, kur mediokrit vijnë në pushtet

Nëse meritokracia është qeverisja nga më të mirët, mediokracia është qevrisja nga mediokrit.Filozofi kanades Alain Denault e analizon këtë fenomen në librin e t...

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë