LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Hyrja në Dibër e çetës së Haxhi Lleshit: “Partizanët u lëshuan mbas vjedhjes”

13 Qershor 2019, 12:45 Nga DOSJA
Hyrja në Dibër e çetës së Haxhi Lleshit:

Kur kapitulloi Italia, divizionet e saj në Dibër u vunë nën Komandën e Lartë Aleate të Orientit të Mesëm dhe u shoqëruan nga kapiteni anglez i forcave aleate dhe partizanët e çetës së Haxhi Lleshit, për në Burrel, e më pas në Milot, për të penguar rrugën e forcave gjermane që mund të vinin nga Shkodra në Tiranë. Në këtë kohë, siç shkruhet në një “Relacion për Veprimtarinë e Këshillit Nacional Çlirimtar të Dibrës dhe Komandës së Shtabit të batalionit të komanduar prej Haxhi Lleshit”, partizanët e grumbulluar në Dibër, u lëshuan në vjedhje dhe plaçkitje të ndjekur edhe nga popullsia e qytetit, tashmë të mbetur pa kontroll.

Më 8 shtator 1943, një ditë mbas kapitullimit të Italisë, një kapiten anglez me mision organizimi pranë çetës së Haxhi Lleshit të shoqnuem nga 25 partizanë, Esat Ndreu, N/komandant i Shtabit, Qazim Prishtina, Komisar Politik, Ahmet Jegeni, Komisar Politik dhe Sulejman Toptani, përkthyes i anglishtes, vinte nga afërsinat e Zerqanit dhe drejtohej për në kazermat e divisionit Firenze (41) ku mbas një bisedimi që pati me Gjeneral Piçini, Komandant i Fanterisë Divizionale bien dakord që njësitë e Divizionit të viheshin në komandën e divizionit të Komandës së Lartë Aleate të Orjentit të Mesëm (Afrikës Veriore). Divizioni do të ngelte i armatosur ashtu sikur ish, vetëm se armatimin dhe materialin e tepërt do ta vinin në dispozicion të fuqive partizane që sa kishin hyrë në Dibër.

Aty kah ora 19.00 e 8 shtatorit ’43, mbasi kishin mbërrit edhe forcat e dislokueme nëpër Prefekturat e N/prefekturat Rekë, Gostivar, Kërçovë dhe Tetovë, si dhe në Peshkopi me përjashtim të një batalioni fanterije me qëndrim në Strugë, Divizioni komplet me armatim, material dhe ushqim rezervë u nis për në Burrel e prej këndej do të vazhdonte rrugën e Milotit, ku aty do të zinte pozicion në fortifikatat e bame dhe donte që të pengonte rrugën e forcave gjermane që eventualisht mund të vinin nga Shkodra për në Tiranë.

Me largimin e divizionit filloi vjedhja në të gjitha anët e qytetit sidomos nëpër kazerma. Komanda e Shtabit Komunist, tue mos pasun eksperiencë nuk qe në gjendje që të rivendosë rregullin kështu që vetë partizanët u lshuen si bisha mbas vjedhjes e këto ma vonë i pasoi një sasi e madhe e popullit.

Kryetarët e çetave komuniste nuk mundën që të mbajshin depot e paprishuna e magazinat që ushtria italiane i kishte lanun mbasi nuk ishte mjete. Mbrapa lëshojti ushtarët e kuq që të vjedhshin ç’të gjejshin e me anë të mjeteve që disponojshin si automjete të sekuestrueme, e kuaj, e mushka, i dërgojshin sendet e vjedhuna nëpër shtëpitë e veta. Aty para mesnate gjithnjë në datën 8 shtator, partizanët tue dashtë me pa ma mirë materialin që kishin nëpër magazina, aksidentalisht u dhanë zjarrin disa ndërtesave, zjarr që shkaktoi plasjen e një sasie të madhe eksplozive. Më datën 9 në ndërtesën e Prefekturës së Dibrës u mblodhën disa nga parija e qyteteve dhe nëpunësve të shtetit dhe oficera të xhandarmërisë si kapiten Qazim Shllulli, kapiten Andrea Botka, Josif Gjindi, Rexhent i Kuesturës dhe Zavendës Prefekti, Muzafer Kallajxhi, Inspektor i Bujqësisë, Abdi Golja, intendent i Financës, Edip Tërshana, Zv.Inspektor i Arsimit, Sulejman Baholli, etj.

Këtë mbledhje e kryesonte N Komandanti i shtabit komunist Esat Ndreu tue pas pranë dhe Komisarin politik, Njazi Islami ish ndihmës përçuesi. Në këtë mbledhje u bisedue formimi i një këshilli N.Ç; rivendosja e rregullit e qetësisë si dhe masat që duhet të merrte shtabi i partizanëve kundra sulmevet eventuale të ushtrisë gjermane. Si kryetar këshilli u zgjodh Abdi Golja, me anëtarë: Sylejman Baholli, Haki Shehin, Musa Mulla, Shaban Strazimiri, Myzafer Kallajxhi, Edip Tërshana dhe komisar politik Njazi Islami përfaqësues i shtabit komunist pranë këtij këshilli, i cili kishte faktet me imponue vendimin dhe me ndryshue.

Këshilli i kryesum prej Abdi Goles qëndroi në fuqi vetëm 10 ditë pse nuk qe kapabël me rivendosë rregullin dhe qetësinë bile vetëm kryetari i këshillit në marrëveshje me Dan Koloshin, ngarkojshin kamjona me ushqim e materjal për në Kastriot. Abdi Golja tue ditë se tregtarët e nëpunësat të drejtuem nga drejtësia e mjaftueshme, thirri nëpunsin e ngarkuem nga E.N.N.S që të dorëzonte çelësat e të përfitonte tue vue dorë mbi të gjitha sendet. Këtë deshti ta bënte për dy arsye 1) që të humbte gjurmat e vjedhjes 46000 Fr.Shq. nga ana e Xhavid Kabës, ish ushtrues i tregtores dhe dhandërr i Abdiut, që këshilli e Shtabi mos të vihesh në dijeni të sendeve ushqimore që ishte ngarkue nga Perfekti. Me kontrollue herë mbas heret gjestorin e shtabit, ia refuzoi dhanien e çelësave, kështu që këshilli dhe shtabi ranë në posedim të çelësave vetëm mbas largimit të tij. Gjatë 10 ditëve kohë, që Abdi Golja kryesonte Këshillin N.Ç., u vodhën krejt materiali e armatimet e sendet ushqimore që ndodheshin në gazermat e divizionit Italian ashtu dhe gjithë mobiliet e zyrave shtetnore e parashtetnore. Aktet e këtyne zyrave u përdorën për mbledhje sendesh nga ana e tregtarëve e kasapëve.

Abdi Golja me një bisedim që pati me oficerin anglez mujti me tërhjekë gjoja për ndihmë të këshillit që kryesonte, 40 napolona ari, një divizë ushtarake të cillën e veshi. Shumën e të hollave e përvetësoi. Abdi Golja tre-katër ditë para se të kapitullonte Italia, drejtoi dhandrin e tij, Xhavit Kabën, që të largohej nga qyteti. Xhavidi sikur thamë ma sipër, ish ushtrues i tregtores ushqimore dhe nuk i kishte dhanë ndonjëherë llogari E.N.N.S. për sende ushqimore të shituna. Procesverbalet e komplikuem nga ana e Prefekturës së Dibrës me rastin e largimit të Xhavitit ndodhen edhe sot pranë E.N.N.S. i cili ende sot nuk i ka kërkue llogari. Mbasi Komanda e partizanëve, anëtarët e Këshillit N.Ç. dhe mbarë populli nuk u kënaqën me veprat e Abdi Goles, ia raportuen çështjen oficerit, i cili kërkoi që të zgjidhej një kryetar tjetër.

Kështu drejtuesat komunistë përfituan nga rasti dhe afruan plakun e urtë Sheh Latifin nga katundi Gjoricë, Dibër. Vetëm në këtë mënyrë do të mujshin me përfitue simpatinë e popullit dhe të besimtarëvet. 6 ditë pas ardhjes së partizanëve, u pa një farë partizani Temko, Svetozar Vukmanoviç Tempo, oficer komunist malazez dhe simbas partizanëve ishte Nkomandanti I Shtabit Komunist Ndërballkanik  I cili mblodhi një herë këshillin e N.Ç Shtabin e mbas një përshkrimi të luftës propozon ngritjen e flamurit maqedon në Dibër tue thënë se këtu ka minoritet maqedonas. Propozimi I Tempos përkrahet nxehtësisht nga Sulejman Baholli dhe nga një maqedonas. Pas tij flet Edip Tërshana këshillit N.Ç I cilli kundërshtoi energjikisht ngritjen e flamurit maqedonas. Muzafer Kallajxhiu plotëson me argumente protestën e Edip Tërshanës. Bisedim zgjati më se dy orë dhe përfundon në mosngritjen e flamurit maqedonas.

Në Dibër erdhën edhe një sasi trupash komuniste malazeze të cilët morën rojën e gazermavet mbasi partizanët e Haxhi Lleshit ishin lëshue mbas vjedhjes.

Mbasi edhe sheh Latifi dha dorëheqjen shtabi komunist nuk u kënaq dhe e zëvendësoi këtë me Haki Stërmillin i njoftun për veprimtarinë e tij komuniste.

Shtabi si bashkëpunëtorë dhe me ide thjesht komuniste kishte Sulejman Bahollin, Haki Stërmillin e Musa Mullanë të cilët ishin anëtarë të këshillit N.Ç. Sulejman Baholli me gjithë Haki Shehin, dhe ky i fundit anëtar i këshillit, bajshin pjesë edhe në shtab përsa i përkiste vendimeve të dënimeve me vdekje (ekzekutimeve). Komanda partizane për me ba që i gjithë populli i Dibrës të ishte i bindur ndaj urdhrave, arrestoi tre vetë dhe i akuzoi si spiunë, mbasandej i dënoi me vdekje, por përpara se të kryhej ekzekutimi ia referoi bazës e cila kërkoi faljen e tyre, në këtë mënyrë mujti me rekrutue të gjithë të rinjtë e qytetit dhe formoi bataljonin e rinisë të cilin e nisi për Kërçovë, qytet në të cilin valonte flamuri maqedonas bri tonit. Shaban Strazimiri, major i ushtrisë së rregullt shqiptare dhe komunist me ndjenja të flakta, së bashku me Haxhiun drejtonte veprimet ushtarake dhe mbante drejtimin si Komandant i Dibrës. Haki Shehi me gjithë hajdutllëqet që kishte ba gjatë okupacionit italian mbërriti me u emërue anëtar i këshillit N.Ç. Vjedhjet e tij janë këto për të cilat ka dijeni Mustafa Shashaj, ish-inspektori i Ministrisë së Industrisë e Tregtisë gjithashtu faktet mund të rezultojnë në arshivën e Ministrisë së sipërme dhe në Komisariatin e Lartë të Nazullimeve. Hakiu me anën e kushëririt të tij, Musa Shehu, që ishte grosist I sendeve ushqimore, i sendeve të racionueme dhe I lëndës djegëse për qytetin e Dibrës, ka vjedhur 170 kv miell gruri, 40 kv oriz, 37 kv.sheqer, 40 kv vaj të ngrënshëm për veç spekullimit që bante në lëndët djegëse. Në këtë vjedhje në kurriz të popullit dyshohej të jetë implikue edhe Mustafa Shashaj, por si kur të pyetet dyshoj se do të jepte spjegim për heshtjen që banin mbas inspektimit.

Sa për luftën që plasi në Peshkopi midis nacionalistëve dhe partizanëve mund të japim hollësina më shumë midis Kryetarëve Nacionalista Dibranë, të cilët sot kanë pozita në departamentin shtetnuer dhe disa njerëz politikë me përgjegjësi.

Mbas hyrjes së gjermanëve në qytetin e Dibrës, me urdhrin e Ministrisë së Brendshme, Abdi Golja  u emnue si Z.Prefekt dhe për me justifikue vjedhjen e dhendrit të tij, Xhavit Kaba, i paraqiti E.N.N.S. një dëftesë gjoja të lëshuar nga partizanët. Letra në krye mban këtë moto: Vdekja e Fashizmit Liri Popullit dhe në fund Komandanti i Bataljonit N.Ç. Haxhi Lleshi. Kjo dëftesë është e shoqnueme nga një letër përcjellë Prefekturës së Dibrës me firmën e Abdi Goles, por në ekzaminimin e firmës së Haxhi Lleshit bamë nga një nacionalist që e njef mirë firmën, rezulton të jetë krejt false për sikur sa thamë edhe më sipër Xhavidi u largua bashkë me Abdiun pa derdhë një cent në arkën e shtabit.”

Dokumenti ndodhet në AQSH f.253, v.1994, d.158. fl  7-10

Marrë nga Kujto.al

L.K/Dosja.al

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

kulture kulture haxhi lleshi hyrja ne diber haxhi lleshi hyrja ne diber


Sondazh

Poll

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!