LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Historia e Dervish Himës, publicistit dhe diplomatit shqiptar që ishte pjesë e kazasë së Ohrit në vilajetin e Manastirit

30 Shtator 2020, 20:15 Nga DOSJA
Historia e Dervish Himës, publicistit dhe diplomatit shqiptar që ishte

Dervish Hima, lindur më 1872 në Strugë, asokohe pjesë e kazasë së Ohrit në vilajetin e Manastirit, me emrin Ibrahim Mehmet Naxhi Spahiu. Babai i tij Maksud Naxhi Spahiu ishte një nga pronarët kryesorë të tokës në rajon. Pasi kreu arsimin fillor në vendlindje, shkollimin e mesëm në Manastir dhe arsimin administrativ në Selanik, shkoi në Stamboll dhe filloi të marrë arsim në Mekteb-i Tıbbiyye-i Şahanede (Shkollë Mjekësore Ushtarake asokohe, sot Universiteti i Shkencave Mjeksore të Stambollit).

U bashkua me xhonturqit ndersa studionte dhe njekohesisht filloi te mendojë për të ardhmen e Shqiperisë. Si pasojë nuk mund të shmangte ndëshkimin për këto aktivitete. U burgos ne birucat e Yedikule (burg i famshëm i Stambollit) për nje periudhe të shkurtër në kohe. Largohet nga Stambolli pa mbaruar arsimimin më 1895 dhe u kthye në Shqipëri. Pavarësisht moshës së re (23 vjeç) duke u përpjekur të njihte rajonin udhëtoi nëpër Shqipëri me rroba qeramarrësish, dervishësh e tregtarësh. Vizitoi pothuajse gjithe qytetet shqiptare, u fliste njerëzve, mblodhi fonde e hapi shkolla të vogla e siguroi botimin e disa broshurave dhe gazetave. Kjo periudhe përkon me emrin e ri “Dervish Hima” me te cilin u njoh me vone.

Në pamundësi për të duruar presionin e fortë mbi të, iku në Bukuresht më 1897. Në 1898 ai botonte një gazetë në gjuhën shqipe, frënge dhe rumune me emrin “Pavaresia e Shqipërisë” në Bukuresht dhe filloi të punojë për organizimin e një kongresi pan shqiptar në Bukuresht në 1899. U vendos në Itali si pasoje e presionit te qeverise osmane ndaj asaj rumune. Atje botoi në shqip dhe frëngjisht gazetën “Zani i Shqipërisë (L’écho d’Albanie) me Mehmed Bej Frashërin. Pas kthimit të Mehmed Frashërit në Stamboll, Dervish Hima mori gazeten dhe i ndryshoi emrin në “Albania”.

Dervish Hima mori pjesë në Kongresin e Parë Xhonturk të mbledhur në Paris në 4 Shkurt 1902 nën udhëheqjen e Princit Sabahaddin. Gati shtatëdhjetë emra nga figurat më të shquara të xhonturqve dhe kundërshtarët e Abdulhamidit morën pjesë në këtë kongres, ku përfaqësoheshin pothuajse të gjithë elementët që përbënin Perandorinë Osmane. Përveç Dervish Himës, në kongres morën pjesë kundërshtarë të tjerë shqiptarë si Ibrahim Temo (Starova apo Bërzeshta), Ismail Qemali, Hoxha Kadri dhe Jashar Erebara. Dervish Hima, i cili përfaqësonte shqiptarët italianë, u kritikua nga krahu nacionalist i Turqve të Rinj për sugjerimin dhe inkurajimin e tij për të shkruar shqip me shkronja latine.

Pas trazirave xhonturke në 1909, 1910 e 1911, shumicen e parlametit e mori Komiteti i Bashkimit dhe Progresit ndërsa shqiptarë si Hasan Prishtina dhe Ismail Qemali ishin midis tyre. Kur Shqipëria po kthehej në një vend zjarri, Dervish Hima nuk mund të pritej të tërhiqej në cepin e tij. Ai filloi te organizonte rebelimin në Ohër dhe Manastir dhe me pas u zhvendos në Korfuz ku filloi të punojë për të përhapur rebelimin në jug të Shqipërisë. Dervish Hima, i cili mori pjesë në Kongresin e Triestes të mbajtur midis 27 shkurt – 6 mars 1912, së bashku me Faik Konicën, Hile Mosin dhe Fazil Toptanin, u bë një nga figurat e shquara të kongresit.

Ne shpalljen e pavaresise me 28 nentor 1912, megjithese delegat i Ohrit dhe Struges, Dervish Hima nuk figuron si nenshkrues. Të dhëna nga gazeta turke “Sabah” thonë se ate dite Dervish Hima nisej nga Stambolli për Shqiperi. Me pas, Dervish Hima, u emërua si inspektor arsimi në Tiranë nga forcat pushtuese Austriake në vjeshtën e 1917 dhe  në Drejtorinë e parë të Përgjithshme të Shtypit dhe Transmetimit në kohen e  presidences së Ahmet Zogut.

Ai vdiq në Tiranë në 13 Prill 1928 në moshën 56 vjeç. Fotografia është e fotografit korçar Petro Dhimitri. Fotografit që shkrepi edhe foton e famshme të kremtimit të përvjetorit të parë të pavaresise me 1913.

Përpunuar me ngjyra nga Suad Barbullushi

Dosja.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

dikur dikur dervish hima dervish hima

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës