LIVE UPDATES
Bota

Aung San Suu Kyi, nga simboli i të drejtave të njeriut nën akuzë për genocid ndaj popullit

1 Shkurt 2021, 11:57 Nga DOSJA
Aung San Suu Kyi, nga simboli i të drejtave të njeriut nën

MIANMAR– Aung San Suu Kyi lindi në vitin 1945, vajza e heroit të pavarësisë Gjeneral Aung San, i cila u vra kur ajo ishte dy vjeç, pak para se Myanmar të fitonte pavarësinë nga sundimi kolonial britanik në 1948. Në vitin 1960, ajo shkoi në Indi me nënën e saj dhe katër vjet më vonë ajo shkoi në Universitetin e Oksfordit, ku u takua me burrin e saj të ardhshëm Michael Aris, raportojnë mediat e huaja.

Pasi kaloi kohë në Japoni dhe Butan, ajo u vendos në Mbretërinë e Bashkuar me burrin e saj për të rritur dy fëmijët e tyre. Në 1988 ajo u kthye në Yangon për t’u kujdesur për nënën e saj që po vdiste. Kohë kur edhe u përfshi në protestat kundër ushtrisë. E frymëzuar nga fushatat jo të dhunshme të Martin Luther King dhe Mahatma Gandhi, ajo organizoi tubime dhe bëri thirrje për zgjedhje.

Udhëheqësit e protestës u vranë ose u burgosën dhe ajo u vu në arrest shtëpiak në 1989, ku qëndroi deri në 2010, me periudha të shkurtra lirimi. Partia e saj, Lidhja Kombëtare për Demokracinë, fitoi zgjedhjet e 1990 por junta refuzoi të dorëzonte kontrollin.

Në 1991, asaj i’u dha Çmimi Nobel për Paqen, por ajo nuk mundi ta tërhiqte atë, ndaj vendosi të dërgonte në ceremoni djalin e madh. Ajo u lejua të largohej nga Myanmar, por kishte frikë se nëse e bënte mund të mos të lejohej të kthehej më.

Ajo fitoi zgjedhjet e vitit 2015 pasi bëri thirrje për t’i dhënë fund luftës civile të vendit, duke zvogëluar përfshirjen e ushtrisë në politikë dhe duke afruar investimet e huaja. Ajo gjithashtu u zotua të ndihmojë muslimanët Rohingya, të cilët kishin qenë prej kohësh në shënjestër të keqtrajtimit.

Ajo u bë këshilltarja e parë shtetërore e Mianmar, titulli i kreut de facto të qeverisë së Mianmar, është ekuivalent me një kryeministër.

Në vitin 2017, militantët Rohingya sulmuan forcat e sigurisë në shtetin Rakhine, duke shkaktuar një përgjigje ushtarake që përfshinte vrasjen e disa njerëzve, djegien e fshatrave dhe detyrimin e qindra mijëra personave të largoheshin nga shtëpitë e tyre, veprime të përshkruara nga KB si spastrim etnik.

Përgjigja e zonjës Suu Kyi ishte fillimi i rënies së saj nga hiri në sytë e botës së jashtme. Ajo fajësoi “terroristët” për një “ajsberg të keqinformimit” dhe mbrojti ushtrinë, duke thënë se ushtarët po ushtronin “shtetin e së drejtës”.

Në nëntor të atij viti, këshilli i Oksfordit mori përsëri Lirinë e Qytetit që i kishte dhënë asaj në 1997 dhe në nëntor 2018 ajo u hoq nga çmimi Ambasadori i Ndërgjegjes së Amnesty International, të cilin ajo e mori në 2009 ndërsa ishte në arrest shtëpiak. Të dy organizatat përmendën refuzimin e saj për të vepruar në lidhje me trajtimin e ushtrisë ndaj Rohingya.

Në vitin 2019, ajo ishte në Gjykatën Ndërkombëtare të Hagës për t’u përballur me akuzat e gjenocidit të ngritura kundër Mianmar, por tha se goditja kishte qenë një operacion i ligjshëm ushtarak kundër terroristëve. Pavarësisht kësaj, 75-vjeçarja mbetet e famshme në, pasi në vitin 2020 një sondazh nga Aleanca Popullore për Zgjedhje të Besueshme zbuloi se 79% e njerëzve i besuan asaj nga 70% një vit më parë.

Pas një beteje të gjatë kundër sundimtarëve ushtarakë të vendit dhe shumë viteve në arrest shtëpiak, ajo u lejua të kandidonte në zgjedhjet e para të kontestuara haptas në 25 vjet në 2015. Në nëntor 2020, ajo fitoi me diferencë të madhe në zgjedhjet e vendit. Më 1 shkurt 2021, gjatë një grushti shteti të dukshëm, ajo u ndalua nga ushtria në një bastisje në mëngjes.

(d.a/dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota aung san suu kyi grushti i shtetit ne mianmar aung san suu kyi grushti i shtetit ne mianmar

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet