LIVE UPDATES
Bota

Grenell, viktima ose i vetë-ofruari i manipulimit serb të historisë

29 Qershor 2021, 11:07 Nga DOSJA
Grenell, viktima ose i vetë-ofruari i manipulimit serb të

Nga Prof. Lisen BASHKURTI

Dje pamë në “Twitter”-in e ish-diplomatit amerikan, Richard Grenell t’i uronte Serbëve “festën e Vidovdanit” dhe të ‘vrasjes së heronjve shenjtë si Car Lazari në Betejën e Fushë Kosovës’. Grenell duket qartazi që shpreh simpatinë për historinë, tejet të shtrembëruar dhe të manipuluar politikisht nga Serbia lidhur me Kosovën.

Dhe imagjinoni që ky Grenell përfaqësonte Presidentin e ShBA në bisedimet Kosovë-Serbi një vit më parë. Ky ish diplomat Amerikan, si edhe mjaft diplomatë të huaj nëpër botë, është viktimë e mirëfilltë e manipulimit Serb të historisë së Kosovës. Them i manipuluar se mund të jetë edhe i vetë-ofruar ndaj qasjes Serbe të politizimit të historisë. Por, gjithsesi, pa kurrfarë paragjykimi po i themi disa fjalë për të vërtetën historike mbi Vidovdanin.

Historia

Beteja e Fushë Kosovës e vitit 1389 ishte një përballje e të krishterëve të kësaj pjesë të Ballkanit me Osmanët. Në këtë betejë, dhe kjo është e vërtetë e provuar tashmë nga historianët dhe gjerësisht e njohur për ato që e lexojnë historinë nga studimet dhe jo nga tekstet historike Serbe, u vra Sulltani Osman nga Millosh Kopiliçi, një djalosh shqiptar i Kosovës. Në trojet e Kosovës, shqiptarët jetonin qindra vjet përpara se Serbët, dhe përgjithësisht sllavët e Jugut të zbrisnin në Ballkan, në periudhën midis shekujve 6-9 të Mesjetës së Mesme.

U desh shumë mundë e përpjekje, konflikte dhe luftëra, kërbaç dhe karrota që dyndjet Serbe dhe ato sllavo-jugore të akomodoheshin tek popujt autoktonë të Ballkanit, midis të cilëve ishin edhe Shqiptarët dhe Grekët, si dhe të pranonin liturgjinë e Kishës Ortodokse Bizantine.

Me pak përpjekje po të zhytesh përtej historisë së shkruar në shekullin 19-të nga historianët dhe shkrimtarët Serbë, rezulton qartësisht dhe në mënyrë të pakundërshtueshme nga burime të shumta që Serbët ishin ndër të krishterët e fundit që pranuan liturgjinë Ortodokse, falë fuqisë dhe mençurisë së Kishës Ortodokse Bizantine. Por, çfarë ndodhi me historiografinë Serbe në shekullin 19-të?

“Miti i Kosovës”, manipulim i historisë

Fillimi i lëvizjes nacionaliste Serbe në shekullin e 19-të shënon fillimin e manipulimit politik të historiografisë Serbe lidhur me Kosovën. Në valën e parë të ngritjes së nacionalizmit Serb, bazuar në doktrinën e Ilia Garashaninit deri në 1878, vëmendja kryesore e historianëve dhe shkrimtarëve Serbë ishte kryesisht drejt Bosnie-Hercegovinës. Mirëpo, mbas Kongresit të Berlinit, të vitit 1878, Bosnie-Hercegovina iu dha Monarkisë Dualiste Austro-Hungareze. Ëndrra Serbe u shua përkohësisht dhe filloi spostimi i vëmendjes ndaj territoreve të Kosovës. Kështu që, mbas 1878 filloi parapërgatitja e strategjisë ofensive Serbe kundër Kosovës. Kjo strategji nisi me mjetet e politizimit nacionalist të historisë së Kosovës.

Nga vitet 1844 deri në 1906 doktrina e Naçertanjes, (Serbisë së Madhe) ishte dokument sekret dhe zotërohej vetëm nga disa politikanë të lartë Serb. Është kjo arsyeja që askush nuk e atakoi atë doktrinë. Ndërsa praktikisht, për herë të parë u festuan publikisht Beteja e Fushë Kosovës (Vidovdanit) në 1889, dhjetë vjet mbas Kongresit të Berlinit, kur Serbët tanimë e kishin humbur Bosnie-Hercegovinën dhe po spostoheshin strategjikisht drejt Kosovës.

“Dita e Kosovës”, doktrinë nacionaliste

Një vit më pas, në 1890, Vidovdani u shpall “Dita e Kosovës”, pra festë nacionaliste Serbe. Në të gjithë tekstet historike dhe gjeografike të Serbisë u miratuan curricula të manipuluara shtetërore monopol që vazhduan dhe vazhdojnë të jenë edhe sot valide në shkollat, Kishat dhe Akademinë e Shkencave dhe Arteve të Serbisë.

Filloi tjetërsimi i historisë së Kosovës. U shpallën kisha, varreza, monumente historike e kulturore të shenjta Serbe mbi territorin e saj. U bënë edhe shpërfytyrime mbi mjaft objekte historike, të shenjta e kulturore të shqiptarëve. Toponime të shumta filluan të zëvendësojnë masivisht toponimet autoktonë shqiptare në Kosovë. Fjalës së vjetër ‘Kosovë’ iu u shtua edhe
“Metohi” dhe togfjalëshi “Kosovë e Metohi” hyri gjerësisht në fjalorin dhe retorikën politike e propagandistike Serbe për identifikimin e Kosovës.

Mbi të gjitha filloi një fushatë intensive dhe shumë agresive për etiketimin e shqiptarëve të Kosovës si “ardhacakë të vonë”, “barbarë” si “të dhunshëm”, “myslimanë Otomanë”, “ekstremist” e “mbrojtës së turqve në Ballkan”. Për kundër këtij etiketimi, Serbët u identifikuan si “viktima të dhunës shqiptare”. Këto “viktima Serbe” kishin “nevojë për mbrojtjen e shtetit Serb”. Për këtë u lançua në vitet 30-të të shekullit 20-të doktrina e Vasa Cubriloviçit “Përzënia e Shqiptarëve”, që në mënyrë të detajuar u parashtronte shtetit Serb rrugët dhe mënyrat për shfarosjen e shqiptarëve të Kosovës dhe zëvendësimin e tyre me kolonë Serbë.

Vidovdani – imazh i manipuluar ndërkombëtar

Nga Serbia Vidovdani rrëshqiti si festë në Malin e Zi, që mund të konsiderohet viktima e parë e propagandës manipulative Serbe jashtë kufijve të saj politik. Malazezët e besuan dhe e festuan të parët Vidovdanin verbërisht. Më pas në Kroaci dhe Slloveni, në fillimet e shekullit 20-të, mbas krijimit të Mbretërisë Treshe Serbo-Kroato-Slovene, Vidovdani u përhap si festë Serbe.

Ndërkohë, midis Luftës së Parë Botërore, si pasojë e konjukturës së Aleancave Ndërkombëtare, Serbia e lançoi Vidovdanin në Britaninë e Madhe, në Francë dhe më pas edhe në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Britania e Madhe mbështeste Serbët për ‘solidaritet’ dhe si Aleatë, po kështu edhe Franca mbështeste Serbët si modeli “i hakmarrjes”. Në ShBA festimet nisën më vonë, por edhe atje pati përkujtime, retorikë dhe botime të ndryshme për Vidovdanin.

Në Britani, Francë e ShBA, nga komitete, universitete e shoqata të ndryshme u bënë festime përkujtimore të Vidovdanit, pra “Ditës së Kosovës”, që do të konsiderohej si festë nacionale e Serbisë. Etiketimi ‘Dita e Kosovës” u shoqërua me retorikën politizuese të historisë që e quante Kosovës “zemra e Serbisë”, “shpirti i tokës së shenjtë” dhe deri “Jeruzalemi i Serbisë”. Car Lazari u shpall Shenjt Serb. Identiteti i Kosovës u shpërfytyrua. Imazhi i saj u manipulua gjerësisht. E vërteta u shtrembërua. Gjithçka bëhej për qëllime politike. Nacionalizmi Serb po ngrinte një makineri propagande shtetërore vetëm për Vidovdanin.

Vidovdani si “Shkëlqimi dhe Rënia” e Millosheviçit

Sllobodan Millosheviçi ndoqi të njëjtën qasje politizuese të historisë Serbe për të arsyetuar qëllimet e tij politike mbi Kosovën. Në vitin 1989, me rastin e 600-vjetorit të Vidovdanit, Milloshevici shkoi në Fushë Kosovë ku shpalli publikisht qëndrimin e tij ndaj Kosovës, lancoi nacionalizmin Serb mbi Kosovën dhe gjithë Jugosllavinë, bëri ndryshimet kushtetuese për suprimimin e autonomisë së Kosovës dhe Vojvodinës dhe shpalli doktrinën ‘një Jugosllavi e fortë me një Serbi të fortë’. Kjo ishte e kundërta e doktrinës së Titos që thoshte ‘një Jugosllavi e fortë me një Serbi të dobët’.

Gjatë luftërave të përgjakshme në shpërbërjen e Jugosllavisë, Vidovdani, krahas Serbisë u festua kryesisht në Bosnie-Hercegovinë nga Serbët dhe armata Serbe e drejtuar nga Karaxhiçi dhe Mlladiçi. Madje krimineli Mlladiç, që më pas do dënohej me burgim të përjetshëm në Hagë për krime luftë dhe krime kundër njerëzimit, do të konsiderohej nga Serbët e Bosnie-Hercegovinës dhe armata Serbe si “Heroi Lazar” i Bosnie-Hercegovinës.

Profili i Millosheviçit nisi ngritjen nga komunist në nacionalist pikërisht në festimet e Vidovdanit në Kosovë në vitin 1989. Por, do ishin pikërisht politikat shfarosëse, pastrimet etnike, genocidet dhe krimet kundër njerëzimit të aplikuara nga Millosheviçi mbi Vidovdan që do shënonin njëkohësisht rënien e tij. “Vidovdani” do bëhej varri i doktrinës politike nacionaliste Serbe të Sllobodan Millosheviçit.

Viti 1999 shënoi me ndërhyrjen ajrore të NATO-s mbi objektet strategjike Serbe fundin e nacionalizmit Serb mbi “Vidovdan”. E drejta humanitare ndërkombëtare i dha të drejtë popullit të Kosovës. Miti i Kosovës nisi të bjerë. E vërteta filloi të ndriçohej. Pavarësia e Kosovës i dha fund manipulimeve politizuese të historisë së Kosovës nga Serbia.

Por përpjekjet e Serbisë për vazhdimin e manipulimit të Vidovdanit, ose ‘Mitit të Kosovës’ vazhdojnë, sikundër vazhdojnë edhe viktimat politike e diplomatike të këtij manipulimi ose edhe të vetëofruarit e saj. Ish-diplomati Richard Grenell duket të jetë njëri prej tyre përtej Atlantikut…

 

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

diaspora diaspora festa e vidovdanit lisen bashkurti postimi i richard grenell festa e vidovdanit lisen bashkurti postimi i richard grenell

Sondazh

Poll
Bota 29 Qershor 2021, 08:30

GREQI– Nëna e 32-vjeçarit, Babis Anagnostopulos, është pikasur sot pas orës 09:00 të mëngjesit me mbesën Lydia në krahë. E shoqëruar nga djali i sa...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet