LIVE UPDATES
Bota

Gara e miliarderëve, pse dështoi Jeff Bezos të dominonte udhëtimet në hapësirë

17 Tetor 2021, 13:45 Nga DOSJA
Gara e miliarderëve, pse dështoi Jeff Bezos të dominonte

SHBA– Gara e miliarderëve për udhëtimet në hapësirë duket se është e tillë vetëm me fjalë. Realisht, në garë është SpaceX – dhe gjithë të tjerët. Vetëm kompania e themeluar nga Elon Musk, rreth dy dekada më parë, dërgoi një raketë në orbitë dhe e riktheu prapë në tokë krejt të sigurtë. Vetëm SpaceX ka ulur një raketë të madhësisë së një ndërtese 15-katëshe në një anije më dornë në mes të oqeanit, ka transportuar astronautët e NASA-s dhe qytetarë privatë në Stacionin Ndërkombëtar të Hapësirës. SpaceX vijon të jetë i vetmi që prodhon mijëra satelitë të tijët çdo vit dhe po lançon prototipe të raketave më të mëdha dhe më të fuqishme të krijuara ndonjëherë, të cilat janë destinuara të dërgojnë njerëzit në Hënë.

Sot ka më shumë risi në sektorin e hapësirës komerciale sesa çdo kohë tjetër në histori dhe sektori i shërbimeve të nisjes është veçanërisht konkurrues. Relativity Space po ndërton raketën e parë 3D në botë dhe po planifikon ndërtmin e raketave në Mars nga robotët. Virgin Orbit po vendos satelitë në orbitë duke nisur raketat nga krahu i një avioni. Kompania si-motër, Virgin galactic po dërgon gjithashtu njerëz në hapësirë nga një avion hapësinor, i cili lëshohet nga ajri. RocketLab ka zhvilluar motorin e parë raketor të ushqyer me një pompë elektrike. Dhe pastaj është Blue Origin , e cila dominoi mediat botërore për ditë të tëra këtë javë me lançimin e aktorit të Star Trek, William Shatner në hapësirë.

Kompania, që pritej të ishte në të njëjtin nivel me arritjet e SpaceX, sigurisht është Blue Origin, e themeluar nga Jeff Bezos në vitin 2000. Në vitin 2015, Blue Origin u bë kompania e parë që dërgoi një raketë mbi Linjën Kármán, kufiri i njohur ndërkombëtarisht i hapësirës, dhe e uli përsëri. Përderisa kjo nuk është aq sfiduese sa kthimi i një rakete nga orbita, ishte akoma një arritje e madhe në historinë e eksplorimit të hapësirës private. Bezos ëndërron të zhvendosë industrinë e rëndë jashtë Tokës dhe në hapësirë për të zvogëluar emetimet e gazrave serrë. Ai dëshiron të hedhë themelet për një ekonomi jashtëtokësore ku mijëra njerëz jetojnë dhe punojnë në hapësirë. Kompania e tij po ndërton një raketë aq të fuqishme sa ajo që transportoi astronautët Apollo në Hënë dhe ka bashkëpunuar me kontraktorët kryesorë të mbrojtjes, përfshirë Lockheed Martin, Northrop Grumman dhe Draper për të zhvilluar një anije hënore që mund t’i kthejë njerëzit në sipërfaqen hënore. Ajo ka projektuar dhe ndërtuar një nga motorët më të fuqishëm të raketave të bërë ndonjëherë dhe ka nënshkruar kontrata me Aleancën e Lëshimit të Bashkuar për të furnizuar motorin për raketën e saj të gjeneratës së ardhshme Vulcan.

Nuk ka dyshim se Bezos ka shumë vision, por pse njeriu më i pasur në botë nuk po arrin t’i realizojë këto qëllime?

NASA i dha këtë vit kontratën e uljes hënore SpaceX, duke lënë Blue Origin në baltë, për të cilin Bezos ka hedhur në gjyq qeverinë e SHBA në lidhje më çmimin e dhënë. Pas humbjes së kontratës, një sërë inxhinierësh të rëndësishëm u larguan nga kompania. Blue Origin ka hasur probleme për të prodhuar motorin e tij të fuqishëm të raketave BE-4 dhe si rezultat nisja e parë e raketës Vulcan të ULA-së është shtyrë në fund të vitit 2022., plot 5 vite pas planifikimit.

Ally Abrams, ish-kryetarja e komunikimeve të punonjësve të Blue Origin, tha se telashet e Blue Origin kanë një dimension teknik dhe kulturor. Nga ana teknike, Abrams tha se kompania vuan nga një sasi e madhe e borxheve teknike dhe një përqendrimi të pamëshirshëm në shpejtësinë që nënvlerësoi aftësinë e tij për të adresuar siç duhet problemet me automjetet e lëshimit.

Blue Origin u përball me më shumë sesa thjesht vështirësi inxhinierike. Në esenë e saj, Abrams përshkroi një kompani ku drejtuesit tregojnë sjellje “vazhdimisht të papërshtatshme” ndaj grave. Sipas saj, problemet kulturore të Blue Origin filluan në krye dhe rrodhën poshtë në të gjithë kompaninë. Ajo tha se CEO i Blue Origin, Bob Smith, i cili u përdor nga Bezos për të udhëhequr kompaninë në 2017, në mënyrë të përsëritur nuk arriti të dëgjojë shqetësimet e punonjësve të tij në lidhje me sigurinë e automjeteve të kompanisë dhe kulturën e saj toksike të punës. Eseja e Abrams u nënshkrua nga 20 punonjës anonim të Blue Origin. Shumë nga akuzat e saj u mohuan nga kompania.

Duke parë të ardhmen, pyetja për Blue Origin është nëse mund të rishikojë kulturën e tij për të kryer misionin e dëshiruar. Shumë vëzhgues, përfshirë Abrams, janë skeptikë. Por ndoshta një ndryshim është i afërt. Në fillim të këtij viti, Bezos u tërhoq nga roli i tij si CEO i Amazon dhe u angazhua vetëm në Blue Origin. Nëse Bezos mund të ringjallë kulturën e kompanisë me vizionin e tij të madh për eksplorimin e hapësirës dhe një ndjenjë të qëllimit të përbashkët, kjo mbetet për t’u parë. E vetmja gjë që është e sigurt është se Bezos nuk do t’i ketë kurrë kolonitë e tij në hapësirë nëse nuk mund të ndërtojë raketa për të arritur atje, problem ky që asnjë sasi parash nuk mund ta zgjidhë.

Përshtatur nga The Guardian

(i.d.Dosja.al)

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

bota bota blue origin elon musk gara per udhetimet ne hapesire jeff bezos sapce x blue origin elon musk gara per udhetimet ne hapesire jeff bezos sapce x

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet