LIVE UPDATES
Bota

Gara e miliarderëve, pse dështoi Jeff Bezos të dominonte udhëtimet në hapësirë

17 Tetor 2021, 13:45 Nga DOSJA
Gara e miliarderëve, pse dështoi Jeff Bezos të dominonte

SHBA– Gara e miliarderëve për udhëtimet në hapësirë duket se është e tillë vetëm me fjalë. Realisht, në garë është SpaceX – dhe gjithë të tjerët. Vetëm kompania e themeluar nga Elon Musk, rreth dy dekada më parë, dërgoi një raketë në orbitë dhe e riktheu prapë në tokë krejt të sigurtë. Vetëm SpaceX ka ulur një raketë të madhësisë së një ndërtese 15-katëshe në një anije më dornë në mes të oqeanit, ka transportuar astronautët e NASA-s dhe qytetarë privatë në Stacionin Ndërkombëtar të Hapësirës. SpaceX vijon të jetë i vetmi që prodhon mijëra satelitë të tijët çdo vit dhe po lançon prototipe të raketave më të mëdha dhe më të fuqishme të krijuara ndonjëherë, të cilat janë destinuara të dërgojnë njerëzit në Hënë.

Sot ka më shumë risi në sektorin e hapësirës komerciale sesa çdo kohë tjetër në histori dhe sektori i shërbimeve të nisjes është veçanërisht konkurrues. Relativity Space po ndërton raketën e parë 3D në botë dhe po planifikon ndërtmin e raketave në Mars nga robotët. Virgin Orbit po vendos satelitë në orbitë duke nisur raketat nga krahu i një avioni. Kompania si-motër, Virgin galactic po dërgon gjithashtu njerëz në hapësirë nga një avion hapësinor, i cili lëshohet nga ajri. RocketLab ka zhvilluar motorin e parë raketor të ushqyer me një pompë elektrike. Dhe pastaj është Blue Origin , e cila dominoi mediat botërore për ditë të tëra këtë javë me lançimin e aktorit të Star Trek, William Shatner në hapësirë.

Kompania, që pritej të ishte në të njëjtin nivel me arritjet e SpaceX, sigurisht është Blue Origin, e themeluar nga Jeff Bezos në vitin 2000. Në vitin 2015, Blue Origin u bë kompania e parë që dërgoi një raketë mbi Linjën Kármán, kufiri i njohur ndërkombëtarisht i hapësirës, dhe e uli përsëri. Përderisa kjo nuk është aq sfiduese sa kthimi i një rakete nga orbita, ishte akoma një arritje e madhe në historinë e eksplorimit të hapësirës private. Bezos ëndërron të zhvendosë industrinë e rëndë jashtë Tokës dhe në hapësirë për të zvogëluar emetimet e gazrave serrë. Ai dëshiron të hedhë themelet për një ekonomi jashtëtokësore ku mijëra njerëz jetojnë dhe punojnë në hapësirë. Kompania e tij po ndërton një raketë aq të fuqishme sa ajo që transportoi astronautët Apollo në Hënë dhe ka bashkëpunuar me kontraktorët kryesorë të mbrojtjes, përfshirë Lockheed Martin, Northrop Grumman dhe Draper për të zhvilluar një anije hënore që mund t’i kthejë njerëzit në sipërfaqen hënore. Ajo ka projektuar dhe ndërtuar një nga motorët më të fuqishëm të raketave të bërë ndonjëherë dhe ka nënshkruar kontrata me Aleancën e Lëshimit të Bashkuar për të furnizuar motorin për raketën e saj të gjeneratës së ardhshme Vulcan.

Nuk ka dyshim se Bezos ka shumë vision, por pse njeriu më i pasur në botë nuk po arrin t’i realizojë këto qëllime?

NASA i dha këtë vit kontratën e uljes hënore SpaceX, duke lënë Blue Origin në baltë, për të cilin Bezos ka hedhur në gjyq qeverinë e SHBA në lidhje më çmimin e dhënë. Pas humbjes së kontratës, një sërë inxhinierësh të rëndësishëm u larguan nga kompania. Blue Origin ka hasur probleme për të prodhuar motorin e tij të fuqishëm të raketave BE-4 dhe si rezultat nisja e parë e raketës Vulcan të ULA-së është shtyrë në fund të vitit 2022., plot 5 vite pas planifikimit.

Ally Abrams, ish-kryetarja e komunikimeve të punonjësve të Blue Origin, tha se telashet e Blue Origin kanë një dimension teknik dhe kulturor. Nga ana teknike, Abrams tha se kompania vuan nga një sasi e madhe e borxheve teknike dhe një përqendrimi të pamëshirshëm në shpejtësinë që nënvlerësoi aftësinë e tij për të adresuar siç duhet problemet me automjetet e lëshimit.

Blue Origin u përball me më shumë sesa thjesht vështirësi inxhinierike. Në esenë e saj, Abrams përshkroi një kompani ku drejtuesit tregojnë sjellje “vazhdimisht të papërshtatshme” ndaj grave. Sipas saj, problemet kulturore të Blue Origin filluan në krye dhe rrodhën poshtë në të gjithë kompaninë. Ajo tha se CEO i Blue Origin, Bob Smith, i cili u përdor nga Bezos për të udhëhequr kompaninë në 2017, në mënyrë të përsëritur nuk arriti të dëgjojë shqetësimet e punonjësve të tij në lidhje me sigurinë e automjeteve të kompanisë dhe kulturën e saj toksike të punës. Eseja e Abrams u nënshkrua nga 20 punonjës anonim të Blue Origin. Shumë nga akuzat e saj u mohuan nga kompania.

Duke parë të ardhmen, pyetja për Blue Origin është nëse mund të rishikojë kulturën e tij për të kryer misionin e dëshiruar. Shumë vëzhgues, përfshirë Abrams, janë skeptikë. Por ndoshta një ndryshim është i afërt. Në fillim të këtij viti, Bezos u tërhoq nga roli i tij si CEO i Amazon dhe u angazhua vetëm në Blue Origin. Nëse Bezos mund të ringjallë kulturën e kompanisë me vizionin e tij të madh për eksplorimin e hapësirës dhe një ndjenjë të qëllimit të përbashkët, kjo mbetet për t’u parë. E vetmja gjë që është e sigurt është se Bezos nuk do t’i ketë kurrë kolonitë e tij në hapësirë nëse nuk mund të ndërtojë raketa për të arritur atje, problem ky që asnjë sasi parash nuk mund ta zgjidhë.

Përshtatur nga The Guardian

(i.d.Dosja.al)

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

bota bota blue origin elon musk gara per udhetimet ne hapesire jeff bezos sapce x blue origin elon musk gara per udhetimet ne hapesire jeff bezos sapce x

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë