LIVE UPDATES
Insights

Fatkeqësitë natyrore, pasojat psikologjike dhe trajtimi i tyre

24 Shtator 2019, 12:42 Nga DOSJA
Fatkeqësitë natyrore, pasojat psikologjike dhe trajtimi i tyre

Fatkeqësitë natyrore janë të paparashikueshme. Rreziqet natyrore mund të godasin çdo moment. Mund të shkaktojnë humbje të konsiderueshme të jetëve dhe pasurisë. Të njohura në përgjithësi si fatkeqësi “natyrore”, tërmetet, vetëtimat, vërshimet e shpejta, zjarret e egra globale, shiu acidik dhe dallgët jonormale kanë intensitete dhe efekte të ndryshme. E përbashkët për të gjitha është se për një çast mund të shkatërrojnë një qytet, me të gjithë banorët, deri në gërmadha. Më e rëndësishmja e kësaj është se asnjë njeri në botë nuk ka fuqi që t’i luftojë apo të parandalojë asnjërën nga këto rreziqe.

Këto ngjarje janë të njohura si stresuese dhe traumatike kurse reagimet e njerëzve ndaj tyre jane te ndryshme. Stresi është përjetim i ngjarjeve si rrezik i mirëqënies fizike dhe psikologjike Në një klasifikim më të përgjithshëm, stresi ndahet në: Eustres(stresi pozitiv) dhe Distres(stresi negativ )ose i dëmshëm. Por, në varësi të kohës, kemi edhe stresin afatgjatë dhe stresin afat shkurtër. Stresi afat gjatë është shumë i dëmshëm, madje shkakton dëmtime dhe çrregullime në pjesët e ndryshme të organizmit. Stresi mund të ketë ndikim serioz në shëndet, sidomos nëse ai bëhet kronik. Ai godet sistemin nervor, zemrën dhe qarkullimin e gjakut, sistemin imunitar, deri në ankth dhe vështirësi në të kuptuar dhe vepruar.

Traumat vijojnë si pasojë e një ngjarje tepër stresante ose kërcënuese për jetën si në këtë rast ku termeti tronditi vendin tonë. Pasojat mund të jenë afatshkurtra dhe afatgjata. Trauma akute është reagim afatshkurtër i trupit pas ngjarjes traumatike. Trauma kronike është reagim i vazhdueshëm i zgjatur në kohë ndaj një ngjarje traumatike të përsëritur. Trauma komplekse është reagim i vazhdueshëm ndaj disa ngjarjeve traumatike të përsëritura, që shoqërohet me pasoja shumë të rënda në shëndetin mendor dhe në funksionimin normal të individit.

Pasojat më të zakonshme të një ngjarje traumatike janë ato fiziologjike, emocionale dhe psikologjike. Fizikisht, personat e tramatizuar mund të vuajnë nga trembja lehtësisht, rritje të shpeshta të rrahjeve të zemrës, lodhje kronike, axhitim, tension muskulor, etj. Në rrafshin emocional dhe mendor, vështirësi përqëndrimi, pagjumësi dhe/ose makthe, flashback të ngjarjes, mungesë besimi dhe dyshueshmëri, ndjenja epafuqise, ndjenja faji, turpi, ndjenja pashpresshmërie.

APA shpjegon se njerëzit me çrregullime ankthi, zakonisht kanë mendime ose shqetësime të përsëritura ndërhyrëse. Ato mund të shmangin situata të caktuara nga shqetësimet. Gjithashtu mund të kenë simptoma fizike të tilla si djersitje, dridhje, marrje mendsh ose rrahje të shpejta të zemrës.

Çrregullimet e ankthit prekin mbi 40 milionë amerikanë mbi moshën tetëmbëdhjetë vjeç. Për më tepër, një studim i vitit 2012 i botuar në revistën “Psychological Medicine”, vlerëson se një në trembëdhjetë njerëz vuajnë nga një çrregullim ankthi në mbarë botën. Edhe nëse ankthi dhe stresi mund të kenë simptoma të ngjashme, është e rëndësishme të kuptoni se ato nuk janë e njëjta gjë.

Por sipas një studimi të kohëve të fundit te botuar ne Journal of Personality and Social Psychology, rezultatet tregojnë se kush ka perjetuar situata të tilla, në rastet, kur këto kanë qënë të limituara, ështe në gjendje që ta shikojë të ardhmen me më shumë optimizëm.

Kështu duke perpunuar te dhena te marra nga afro 2.400 persona te pyetur gjate viteve 2001 dhe 2004, grupi i ekspertëve nën drejtimin e Mark Seery, i Universitetit te Buffalo-s ne SHBA, ka arritur në pëfundimin se vertet një jetë e e dominuar nga fatalitet të tilla, çon në lodhje të forta psikologjike, por brenda një limiti të caktuar, ato mund të bëjnë që personi, “armatoset” më mire për të përballuar momente të tjera të vështira

Po Cila është mënyra më e mirë për t’u marrë me pacientët e traumatizuar?

Nuk ka zgjidhje standarde, por është e rëndësishme të flitet për përvojën dhe për të ofruar ndihmë për ata që preken. Biseda duhet të jetë e respektueshme dhe e qetë, shumë njerëz duan të komunikojnë dhe kanë nevojë për dikë që t’i ndihmojë ata ose thjesht të jetë atje për ta.

Pacientët që marrin ndihmë te specialisti i shëndetit mendor(te psikologu)  rrallë zhvillojnë çrregullime të rënda mendore. Në përgjithësi kontaktet sociale janë shumë të rëndësishme për të gjetur rrugën në jetë. Ndonjëherë mendimi që ata të prekur mund të mbështeten tek ne ose madje edhe prania jonë është e mjaftueshme.Të kesh një terapist për të cilin mund të besosh gjithcka mund të jetë shumë çliruese per ta.

Trupi dhe psikika  duhet të jetojnë në një gjendje që ata nuk e dinë dhe që i frikëson ato. Prandaj, është shumë e rëndësishme për të sjellë një shkallë të lartë të ndjeshmërisë ndaj atyre të prekur.Por për disa njerëz, përpunimi ose elaborimi i traumës është një hap prapa sepse ata mendojnë se po bëjnë diçka vetëm për të trajtuar diçka të tmerrshme,por ta shikojne si një situatë të pandryshueshme si ndodhi por nga një këndvështrim më pozitiv dhe pranues. Do të ishte mirë të shkoni në terapi  nuk mund ta shtypni atë mendim atë ndjesi qe kaluat në asnjë rrethanë.

Unë nuk mund të ndryshoj drejtimin e erës, por mund të rregulloj velat e anijes time, për të arritur gjithmonë në destinacionin tim( Jimmy Dean).

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

blog blog frika nga fatkeqesite natyrore pasojat psikologjike valentina telhaj (kalemi) frika nga fatkeqesite natyrore pasojat psikologjike valentina telhaj (kalemi)

Sondazh

Poll
Insights 23 Shtator 2019, 21:17

Mos hamë më çorbë derri!

Tërmeti po na bie në qafë, por duhet ta përballojmë me kurajo, me zemër të bardhë, me besim dhe mënçuri sa mundim!Po budallallikut pas tërmetit çf...

Insights 23 Shtator 2019, 14:00

Umberto Eco: Idiotët dhe shtypi i përgjegjshëm

Jam argëtuar shumë nga një lajm që doli në Internet në lidhje me idiotët. Për ata që nuk e kanë ndjekur, u raportua në mediat online dhe në ato të shkruara se n...

Insights 23 Shtator 2019, 08:06

Tërmeti, gjithkush e ka një dëshirë!

TIRANË- Të banosh në katin e 12 nuk përjeton frikë nga tërmeti. Eshtë diçka përtej frikës dhe ankthit. Mpirje. E megjithatë duhet të lëvizësh.Nga kë...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet