LIVE UPDATES
Editorial

Europa ime: Perdja e hekurt e ekologjisë

25 Janar 2020, 11:27 Nga DOSJA
Europa ime: Perdja e hekurt e ekologjisë

Në Bullgari thonin dikur me shaka, se komunizmi ka pesë armiq – kapitalizmin dhe katër stinët. Duket se historia përsëritet. Sfida më e madhe qeverisjes dhjetëvjeçare të kryeministrit bullgar Boyko Borissov po i vjen sot përsëri nga natyra.

Në shumë qytete bëhen rregullisht protesta kundër ndërtimeve të shfrenuara në brigjet bullgare të Detit të Zi apo kundër shkatërrimit të habitateve të kafshëve të egra. Entusiazmin e zgjedhjeve lokale vitin e kaluar e errësoi papritur ndotja e ajrit. Ajo u shoqërua edhe nga skandali i mbeturinave, që importoheshin ilegalisht nga Italia, ndoshta në bashkëpunim me mafian. Pastaj kemi edhe krizën e mungesës së ujit në qytetin Pernik. Bullgaria është një vend malor, në fakt këtu ka mjaft ujë. Por jo, kur bëhet fjalë për korrupsion dhe paaftësi.

Mungesa e kompetencës e çiftëzuar me korrupsionin

Për t‘u justifikuar para qytetarëve u sakrifikua Ministri i Mjedisit dhe Ujit, Neno Dimov. Ai u arrestua dhe u detyrua të japë dorëheqjen. Kjo qe një premierë e vërtetë për Bullgarinë, sepse edhe në kohën e komunizmit zyrtarët pushoheshin njëherë dhe pastaj arrestoheshin. Një shpjegim i arsyeshëm është, se ajo ishte mënyra e vetme për qetësimin e qytetarëve të Pernikut, të cilët kanë ujë vetëm për disa orë në ditë. Nenov, një matematikan, natyrisht ishte shumë i pakualifikuar për këtë punë. Tani ai është zëvendësuar nga një kuadër tjetër i nomenklaturës, një specialist i valleve popullore dhe doganave, që njihet edhe për lobiim.

Opozita kërkoi një votim mosbesimi dhe pati protesta, por Borisovi mbeti në pushtet. Duket se kryeministri nuk ka pse të ndjehet i rrezikuar, nga interesi i vakët i shtetasve tij për çështjet ekologjike. Dhe me të drejtë.

Një tjetër perde e hekurt

Ekologjia e ka ndarë Evropën me një perde të re hekuri, këtë herë jo në lindje dhe perëndim, por në veriperëndim dhe juglindje. Si mund të shpjegohet ndryshe mbështetja e dobët për lëvizjet ekologjiste, jo vetëm në Poloninë e varur nga qymyri, por edhe në Greqi, Bullgari apo Itali – vende që për shkak të varësisë së tyre nga turizmi dhe bujqësia kanë nevojë për një natyrë të padëmtuar. Vala ekologjiste, që ka përfshirë Gjermaninë, Francën, apo Britaninë e Madhe, e cila po fillon të spostojë të majtën e vjetër socialdemokrate, nuk duket se po arrin në vendet që e kanë atë urgjentisht të nevojshme.

Jugu dhe lindja evropiane, që u industrializuan më vonë se perëndimi dhe veriu, kanë vuajtur më pak nga ndotja. Këtu industria është ende një ëndërr, dhe çdo thirrje për ndalimin e rritjes ekonomike dhe moderimin e konsumit konsiderohet si arrogancë koloniale. Këtu arritja e shkallës së perëndimit të industrializuar ka qenë ideologji kryesore për gati dy shekuj.

Egoizmi i evropianolindorëve

Vende si Bullgaria apo Sllovakia, Italia e Jugut apo Lituania janë urbanizuar vetëm pak breza më parë, dhe siç e dimë, ndërgjegjja ekologjike lind vetëm, kur e kemi humbur natyrën. Partitë ekologjiste janë liberale në kuptimin kulturor dhe mbrojnë stanjacionin ekonomik. Kjo i bën ato një armik të përsosur si për të djathtët në luftën e tyre kundër “socializmit të gjelbër” ashtu edhe për të majtët në luftën kundër “globalistëve pa shtetësi”.
Pjesa lindore e kontinentit ka zhvilluar një lloj egoizmi lëkurëtrashë, ndoshta si përgjigje ndaj bujarisë së imponuar, që kërkohej nga aparati ideologjik komunist. “Djathtas” apo “neoliberal” duket se janë terma jo të përshtatshëm për këtë fenomen të çuditshëm. Sot natyra është e mira e fundit që gëzon konsensus publik, e cila bashkon shoqëritë tona gjithnjë e më të copëzuara. Por kujdesja për të përbashkëtën, atë që u përket të gjithëve, nuk është në modë në vendet postkomuniste.

Mungesa e entuziazmit për t‘u përfshirë në përpjekjet për shpëtimin e planetit, të kujton refuzimin e qartë, që po të njëjtat vende i bënë pranimit të refugjatëve me fe tjetër dhe ngjyrë tjetër lëkure gjatë krizës së viteve 2015-2016. Perdja e hekurt për refugjatët duket se ndjek fort gjeografinë e perdes së hekurt ekologjike.

Ekologjia si mjet

Dikur energjia e gjelbër qe një forcë e rëndësishme në rrëzimin e diktaturës sovjetike. Fatkeqësia e Çernobilit dhe tharja e detit Azov ishin ndër goditjet më të forta, që iu shkaktuan Bashkimit Sovjetik. Sa i përket Bullgarisë, mobilizimi i ndrojtur antikomunist atje filloi në vitin 1988, me krijimin e një komiteti për të mbrojtur qytetin Russe nga ndotja prej pjesës rumune të Danubit. Por në valën e çmontimit të sistemit totalitar problemet ekologjike u lanë menjëherë mënjanë. Të Gjelbërit në Bullgari nuk përfaqësohen sot as në parlament. Edhe në vendet e tjera situata nuk është më e mirë.

Nuk duket se në Evropën Lindore do të ketë një bum të ideve ekologjiste. Por le të kujtojmë rënien e komunizmit. Çështjet ekologjike u përdorën atëherë për të arritur synimin shumë më të lartë: mposhtjen e diktaturës. Protestat e qytetarëve bullgarë kundër mungesës së ujit apo ndotjes së ajrit mund të fshehin një zemërim shumë më të madh, ndaj privatizimit të resurseve publike – një sundim thuajse feudal – dhe mungesës së perspektivës. Nëse është kështu, ne mund të gjendemi para një Çernobili tjetër (politik).

Marrë nga DW

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

editorial editorial boyko borissov bullgari ekologji europa komunizem lindje perëndim boyko borissov bullgari ekologji europa komunizem lindje perëndim

Sondazh

Poll
Editorial 22 Janar 2020, 19:22

Takim me Conten. Rama nesër në Romë

ROME- Kryeministri, Edi Rama, do të vizitojë nesër Italinë. Ai do të qëndrojë në Romë, ku në 10:30 do të ketë një takim me homologun e tij italian Conte.Turi i ...

Editorial 22 Janar 2020, 12:44

“BILD” na ka borxh një shpjegim

TIRANË– Këto ditë shqiptarët kanë dëgjuar të flitet për gazetën gjermane “Bild”, e cila është një gazetë shumë e rëndësishme, madje është më e rëndës...

Editorial 17 Janar 2020, 13:24

Renegatët e tryezës Rama-Basha

TIRANË- Fushata mbrojtëse e opozitës për tryezën e Reformës Zgjedhore, vetëm sa e shton skepticizmin për një plan të detajuar. Jo vetëm se projekti që para...

Editorial 17 Janar 2020, 14:46

Tragjikja e Edi Ramës!

TIRANË- Para 21 vjetësh, më 15 janar 1999, në fshatin Reçak të komunës së Shtimes, forcat e armatosura të Serbisë kryen një nga krimet më të tmerrsh...

Editorial 15 Janar 2020, 10:14

Momenti i artë për kundërshtarët e Trump

SHBA– Në debatin e djeshëm të CNN / Des Moines Register, kandidatët demokratë janë përpjekur të forcojnë mbështetjen e tyre midis votuesve të shumtë të pavendos...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet