LIVE UPDATES
Bota

Ekonomia e Kosovës pëson rënien më të madhe që pas luftës, shkak tensionet politike

30 Shtator 2021, 11:20 Nga DOSJA
Ekonomia e Kosovës pëson rënien më të madhe që pas

KOSOVË – Ekonomia e Kosovës ka pësuar më së shumti nga raportet e tensionuara politike dhe etnike që janë shfaqur ndër vite mes Kosovës dhe Serbisë, thonë ekonomistët vendorë.

Sipas tyre, ekonomia e Kosovës ia ka parë sherrin edhe nivelit të madh të korrupsionit, krimit si dhe tensioneve të shpeshta të brendshme në Kosovë që nga mbarim i luftës në vitin 1999. Këto situata, sipas profesorit të ekonomisë, Safet Gërxhaliu kanë ndikuar edhe në largimin e investitorëve potencialë.

“Nëse çdo ditë do të kemi tensione të tilla si tani dhe çdo ditë do të gjenerojmë agjendë politike, atëherë ardhmëria ekonomike e Kosovës do të jetë e zymtë. Nuk mund të ketë një shtet me stabilitet politik, social, ekonomik e integrues nëse nuk do të ketë zhvillim ekonomik”, thotë Gërxhaliu për Radion Evropa e Lirë.

Situata në veri është shqetësuese, thotë ai, dhe si e tillë po dërgon mesazh negativ jo vetëm për Kosovën, por edhe për Ballkanin Perëndimor. Kosova, shton Gërxhaliu, duhet ta ruajë bashkërendimin me partnerët ndërkombëtarë dhe problemet me Serbinë t’i zgjidhë përmes dialogut.

“Dialogu duhet të përshpejtohet dhe të bëhet zgjidhje. Por, duhet të theksohet se Kosova dhe Serbia do të kenë punë të shumta dhe dialogu do të këtë vazhdimësi të gjatë”, thotë ai.

Investimet e huaja direkte, të vlerësuara si të domosdoshme për një zhvillim të qëndrueshëm ekonomik, kanë rënë në Kosovë përgjatë viteve. Një nga arsyet e rënies, shton Gërxhaliu, janë mosmarrëveshjet politike mes Kosovës dhe Serbisë në 22 vjetët e pasluftës. Sipas të dhënave të Bankës Qendrore të Kosovës, që nga viti 2011 investimet e ndërkombëtare direkte kanë shënuar rënie. Derisa në vitin 2011 investimet e huaja ishin 378.9 milionë euro, vetëm një vit më vonë këto investime ishin 232 milionë euro. Në vitin 2019 investimet e huaja ishin mbi 250 milionë euro, derisa në vitin 2020 rreth 350 milionë.

Tashmë janë bërë dhjetë ditë që kur rrugët që çojnë në pikat kufitare Jarinjë dhe Bërnjak janë të bllokuara. Ato janë bllokuar nga vetura dhe kamionë të vendosur nga serbë lokalë të cilët po kundërshtojnë masën e reciprocitetit të vendosur nga Kosova për targat e veturave nga Serbia.

Ish-ministri i Ekonomisë dhe Financave, Haki Shatri thotë për Radion Evropa e Lirë se kjo situatë nuk i garanton siguri një investitori dhe pengon zhvillimin ekonomik të vendit. Askush nuk investon në një vend ku nuk ka siguri, thotë Shatri.

“Situata e re e krijuar me këto tensione dhe përmasat që ka marrë në opinionin ndërkombëtar, ndikon në tërheqjen e investitorëve potencialë ose ata që kanë filluar të veprojnë në Kosovë mund të tërhiqen sepse nuk dëshirojnë të investojnë para aty ku nuk ka siguri dhe ka paqartësi”, thotë ai.

Shatri thotë se në ngecje të zhvillimit ekonomik të vendit dhe rënie e investimeve, përveç tensioneve politike me Serbinë, ka ndikuar edhe jostabilitetin politik në vend. Këtë problem e kishte vë në pah edhe raporti i Departamentit amerikan të Shtetit mbi klimën e investimeve, i publikuar në korrik të këtij viti. Në këtë raport thuhet se Kosova ka potencial për të tërhequr investime të huaja direkte, por ky potencial, përveç tjerash, kufizohet edhe nga paqëndrueshmërinë politike në Kosovë.

Ndërkohë, situata aktuale në veri, sipas ish-ministrit, Haki Shatri ka shkaktuar edhe dëme në furnizim. Bllokimi i pikave kufitare ka pamundësuar lëvizjen e mallrave. Dogana e Kosovës ka bërë të ditur për Radion Evropa e Lirë se gjatë periudhës 20-24 shtator, nga Serbia janë importuar mallra në vlerë prej 3.9 milionë eurosh. Ndërsa, pesë ditë para vendosjes së masës së reciprocitetit, përkatësisht nga 15 deri më 19 shtator, janë importuar mallra në vlerë prej 4.9 milionë eurosh.

Përkundër bllokadave në pikat kufitare Jarnijë dhe Bërnjak, mallrat mes Kosovës dhe Serbisë po lëvizin në pika tjera. Kosova dhe Serbia kanë gjithsej gjashtë kalime kufitare.

Ppaunësia mbetet një nga problemet më të mëdha në Kosovë. Mbi 25 për qind e popullatës janë të papunë. Mesatarja e pagës në Kosovë në vitin 2020 ishte 466 euro.

Bruto Produkti Vendor (BPV) për vitin 2020 në Kosovë ishte 6.77 miliardë euro. BPV për kokë banori në Kosovë është 3,772 euro kurse në vendet e Bashkimit Evropian është 34,000 euro.

Deficiti i lartë tregtar po ashtu përbën një sfidë të rëndësishme për ekonominë e Kosovës. Në vitin 2020, vlera e eksportit të mallrave ka qenë rreth 475 milionë euro, derisa importi i mallrave ishte 3.2 miliardë euro.

Marrë nga REL

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

diaspora rajoni ekonomia kosove peson renie lajm nga rel politika ndikoi ekonomine ekonomia kosove peson renie lajm nga rel politika ndikoi ekonomine

Sondazh

Poll

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete