LIVE UPDATES
Editorial

Ekonomia dhe Politika

21 Nëntor 2020, 10:34 Nga DOSJA
Ekonomia dhe Politika

Zgjedhjet në Shtetet e Bashkuara e mbajtën botën pezull, sepse demokracia të cilën të gjithë e kemi identifikuar si demokracia model, kaloi një moment kritik i cili pak a shumë prek të gjithë botën.

As në makthet e tij më të këqija ai vend, të cilin shumë e shohin si yllin e kapitalizmit, nuk mund të mendonte se do të kishte këto momente pasigurie kaq të madhe jo vetëm për të tashmen, por edhe më serioze, për të ardhmen. Thellë – thellë, ajo që po ndodh aktualisht është se askush nuk e di se si do të përfundojë kjo përballje e ashpër në një vend të ndarë midis dy forcave antagoniste.

Pavarësisht nga fakti që Joe Biden tashmë është presidenti i ri dhe se demokratët do të kenë fuqinë në Ekzekutiv dhe përfaqësim më të madh në Legjislativ, ekziston një e vërtetë e pamohueshme. Trump ka 70 milion vota dhe ndjekës. Pyetja nuk është më se kush do të fitojë por se si do të drejtohet ai vend me atë realitet politik.

Për pjesën tjetër të botës që ka ndjekur minutë pas minute çfarë po ndodhte atje, ka shumë mësime që mund të nxirren nga kjo situatë në të cilën po jetojnë amerikanët dhe që kërkon reflektime për realitetet tona për të bërë të mundur shmangien e kostove të mëdha në të ardhmen.

Një nga këto mësime ka të bëjë me atë ecuri që ka karakterizuar ekonominë në kohët e fundit. Me një vështrim të gjerë, është e nevojshme të fillohet të kuptohet se ne kemi nënvlerësuar marrëdhëniet e ndërlidhura të ekonomisë me politikën.

Kjo e fundit ka bërë pjëse tek fraza e famshmeceteris paribus (latinisht: gjërat e tjera të barabarta) e cila izolon këto realitete nga analiza e variablave makroekonomikë. Por ajo që po vërejmë është se ekonomia nuk është neutrale përkundrejt politikës, mënyrës së ushtrimit të pushtetit dhe mënyrës së menaxhimit të burimeve publike.
Një ekonomi e cila do të jetojë në mes të këtij polarizimi, pavarësisht tonit pajtues se kush do të mbajë pushtetin, a mund të menaxhohet lehtësisht kur vendimet kritike do të përballen me këtë polarizim?

Nëse nuk ndodh një mrekulli, vonesat, kontradiktat dhe reformat janë më e pakta që mund të ndodhin me pasojat e dukshme të ngadalësimit të rritjes ekonomike. Por jo vetëm marrëdhënia midis ekonomisë dhe politikës duhet të shikohet nga ky moment e tutje. Pyetja që duhet t’i bëjmë vetes është si të arrijmë në një situatë të cilën ne shqiptarët gjithashtu e njohin shumë mirë?

Përveç kësaj, pyetja që pak bëjnë është se deri në çfarë mase modelet e zhvillimit që përqendrojnë përfitime në disa sektorë, por varfërojnë të tjerët, nuk kanë grimcën e tyre të rërës në krijimin e këtyre situatave të konfrontimeve politike siç janë ato që po përjetojnë Shtetet e Bashkuara?? Me fjalë të tjera, politika gjithashtu ndikon në ekonomi.
Po sikur të zbatojmë të njëjtin arsyetim në Shqipëri. Shpresojmë shumë që të jemi duke jetuar kapitullin e fundit në një polarizimi të gjatë politik. Plot urrejtje, skualifikime dhe trajtimi si një fillim i ri sa herë kur një qeveri e re merr detyrën.

E pastaj vjen pandemia dhe ne na kushton më shumë se vendeve tëtjera fqinje, ne ndihemi të përbuzur në vendin tonë, ku jeta jonë nuk ka asnjë vlerë, kur nuk paguajmë dot për të jetuar kur na mbyt papunësia, varfëria, dhe mbi të gjitha, një riaktivizim shumë i ngadaltë i ekonomisë.

Këto dy situata, Shtetet e Bashkuara dhe Shqipëria, duke ruajtur proporcionet logjike, mund të përmblidhen në një pyetje të vetme. A është ekonomia neutrale ndaj politikës? Nëse përgjigjja është negative, është koha që, ne, ekonomistët të ndalojnë përçmimin e shkencëtarëve politikë, analistëve, antropologëve, sociologëve dhe anëtarëve të shkencave të tjera shoqërore në mënyrë që të fillojmë të kuptojmë më mirë njerëzit, se çfarë ndikon tek jeta e tyre, të kuptojmë më mirë vendimet politike që ndikojnë në nivelin e mirëqenies së tyre, por gjithashtu edhe reagimet e tyre.

Ndoshta ka ardhur koha për të braktisur idenë që ka mbizotëruar në dekadat e fundit se mjafton të shikojmë ekuilibrat makroekonomikë që vendet të zhvillohen. Nëse kemi një vështrim më të gjerë, është e mundur që jo vetëm niveli i rritjes ekonomike që ne kërkojmë të ndodhë, por që pabarazia jonë e turpshme dhe padrejtësia sociale të fillojnë të zvogëlohen.

Le të mësojmë nga ato që Shtetet e Bashkuara po përjetojnë dhe të zbatojmë këto mësime në mënyrë që të mos gabojmë në zgjedhjet e 2021. Kemi pak kohë për të reflektuar dhe nuk duhet ta humbasim këtë mundësi për të njohur ndikimin që ka politika në ekonomi.

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

editorial editorial meri lika meri lika

Sondazh

Poll
Editorial 18 Nëntor 2020, 07:34

Kramp-Karrenbauer: Pa SHBA nuk bëhet

Ministrja e Mbrojtjes e Gjermanisë, Annegret Kramp-Karrenbauer është befasuar vitet e fundit nga kritikat e ashpra të Donald Trumpit ndaj Gjermanisë. Megjithatë...

Editorial 17 Nëntor 2020, 15:31

Armiku i popullit

Më së fundi u zbulua. Falë kontributit të mediave që vigjëlojnë dhe nuk fabrikojnë gënjeshtra por informojnë publikun, u zbulua “Armiku i Popullit”. Nuk flas pë...

Editorial 17 Nëntor 2020, 10:36

Artikulli im pozitiv

Kryeministri ynë ankohet gjithmonë për mediat duke i quajtur kazan, gazetarët kadri etj, etj, vetëm e vetëm sepse shkruajnë negativisht për të dhe për qeverisje...

Editorial 16 Nëntor 2020, 07:13

Ora e ujkut

Ora tre e mëngjesit. Pikërisht për këtë orë, Ingmar Bergman bëri një film. Kjo është ora kur gjithçka duket e zezë, kur duket se ka ardhur fundi, por p...

Editorial 16 Nëntor 2020, 06:36

Një sprovë për të shpëtuar tradhëtarin Basha

Lulzim Basha gjendet prej disa ditësh në syrin e ciklonit i akuzuar nga kundërshtarët e tij si njeri që i shërben interesave serbe.Po ti lexosh, një e nga një, ...

Editorial 14 Nëntor 2020, 17:52

Jam konfuze

Është e natyrshme që të kemi një mendim për gjithçka dhe të dimë se çfarë të bëjmë në çdo rast. Mendoni për një çast në një tem...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet