LIVE UPDATES
Ekonomi

Një vend në “hartën turistike hollivudiane”  të filmave

Pasi miratohet një projekt filmi ose televiziv, i takon producentit të projektit të gjejë një vendndodhje me kosto efektive që u përshtatet nevojave të skenarit.

4 Gusht 2024, 08:31 Nga I.A

Një vend në “hartën turistike hollivudiane” 

Ka një industri që do të mund të ishte ambasadore e produkteve tona në botë apo edhe e nxitjes së turizmit. Dhe ajo është kinematografia. Por, një industri që ka vuajtur nga mungesa e financimit ndër vite. Ndërsa disa novatorë të hershëm nuk e njohën potencialin e tij, filmi ka zhbllokuar një mori mundësish të pakufizuara biznesi.

Pasi miratohet një projekt filmi ose televiziv, i takon producentit të projektit të gjejë një vendndodhje me kosto efektive që u përshtatet nevojave të skenarit. Shqipëria konkurron me shumë shtete dhe vende për projekte filmike dhe televizive, por llojet e projekteve që ka tërhequr vendi ynë kanë ndryshuar me kalimin e kohës.

Në dekadat e fundit të shekullit të njëzetë, shfaqjet kishin më shumë gjasa të filmoheshin brenda një shteti. Që nga incentivat e taksave, projektet e filmuara në vendndodhje të ndryshme u rritën globalisht, për të portretizuar vende të ndryshme, të cilat jo rrallëherë u bënë të njohura vetëm falë një filmi.

Po Shqipëria ku qëndron në gjithë këtë diskutim?

Duke pasur parasysh promocionin gjigant që i bëhet turizmit në Shqipëri, mbështetja e projekteve filmike kombëtare dhe ndërkombëtare në bazë të lokacioneve do të ishte promocioni më i mirë që u bëhej zonave të ndryshme.

Në të njëjtën kohë, do të diversifikonte klimën e filmit. Kështu shprehet Andamion Murataj, regjisor, drejtues i Balkan Film Market, cili shton se, vendi ynë i disfavorizuar në rajon.

“Të krahasojmë përqindjen e PBB-së që këto vende i dedikojnë filmit dhe kulturës në përgjithësi. Kjo do të ishte mënyra më e qartë dhe më e drejtë për të vlerësuar ku jemi”.

Eol Çashku, kryetar i Qendrës Kombëtare të Kinematografisë, thotë se sektori ka një sërë problematikash.

“Unë jam emëruar në detyrën e Kryetarit të QKK-së, para 4 muajsh dhe kam gjetur një situatë kolapsi thuajse të plotë. Që prej vitit 2021, nuk është financuar asnjë projekt filmi me metrazh të gjatë e për pasojë, deri në fund të vitit 2025 nuk do të kemi asnjë premierë.

Ka shumë projekte të cilat janë financuar në vitin 2018-2019, të cilat nuk janë dorëzuar ende nën pretekstin e rremë të problemeve të ndikimit të premierës kombëtare në vendin e origjinës me atë ndërkombëtare në festivale të kategorisë A.

Asnjë Këshill apo Komision nuk funksiononte kur mora detyrën në mars 2024. Përparësi të këtyre muajve të parë në detyrë kisha hartimin dhe futjen në fuqi të rregulloreve, me qëllim zhbllokimin e sistemit të financimeve në mbështetje të krijimtarisë.

Në fillim të qershorit, në bashkëpunim me shoqatat e kineastëve krijuam KMP-të dhe KPL-në, me anëtarë kineastë shqiptarë nga Shqipëria dhe rajoni, duke i dhënë prioritet vlerësimit dhe miratimit të projekteve të festivaleve të filmit, duke pasur parasysh se një pjesë e mirë e tyre mbahen gjatë muajve të verës.

Së shpejti, pas miratimit nga Këshilli i Ministrave të shpërblimeve dhe numrit të mbledhjeve të Këshillave dhe Komisioneve, do të hapim thirrjet për të gjitha llojet e projekteve kinematografike dhe audiovizuale”, – thotë ai.

Pezull “tax shelter”, por…

Nisma “tax credit” ose “shelter”, e propozuar pesë vite më parë nga Qendra Kombëtare Kinematografike, e cila do të mundësonte xhirimin e filmave hollivudianë në Shqipëri, ende nuk po gjen zbatim.

Kur një film ose shfaqje televizive xhirohet në vendndodhje, ajo sjell vende pune, të ardhura dhe zhvillim të infrastrukturës përkatëse, duke ofruar nxitje të menjëhershme për ekonominë lokale. Filmat dhe shfaqjet televizive të njohura mund të nxisin gjithashtu turizmin.

Shqipëria aktualisht është vendi i vetëm në rajon, që nuk ofron lehtësi në sektorin e filmit për prodhuesit e huaj. Dhe skemat janë të shumëllojshme. Projektligji është sjellë nga Qendra Kombëtare e Kinematografisë, në bashkëpunim me Ministrinë e Kulturës, por mbeti pezull që në 2021.

Si funksionojnë skemat e incentivave: Krijohet një “tax credit” ose “shelter”, të cilat rëndojnë 20 ose 30%, në varësi të shteteve. Më pas, verifikohet buxheti i shpenzuar për filmin, pasi të xhirohet dhe rikthehet taksa e paguar në momentin fillestar (pra 20 – 30% e buxhetit)

Por, sipas kreut aktual të QKK, Shqipëria ofron prej vitesh një sistem fiskal i cili i jep përparësi produksionit.

“Është folur ndër vite për mungesën e audiovizualit në ligje, megjithëse rezulton se, kuadri ligjor i lartpërmendur është i plotë.

Është folur gjithashtu për sisteme tax rebate apo tax refund ndërkohë që në vendin tonë prej vitesh, shtëpitë kinematografike e kanë zero tatimin mbi fitimin, pasi janë të përjashtuara me Kodin Fiskal.

Po kështu, për aktivitetet kulturore të gjithë operatorët janë të përjashtuar nga TVSH. Njëkohësisht kinematografia dhe audiovizuali janë të përjashtuar nga detyrimi i prokurimit publik në përzgjedhjen e krijuesve, interpretëve dhe ekzekutuesve të ekipit teknik.

Gjithashtu, në zbatim të Konventës Europiane të Koproduksioneve, statuti i QKK-së lejon financimin e produksioneve të huaja që vijnë të xhirohen në vendin tonë përmes koproduksioneve në pakicë (minority coproductions) me shtëpitë filmike shqiptare dhe me kusht shpenzimin e fondit publik shqiptar në Shqipëri.

Të gjitha këto përparësi fiskale e ekonomike, plus oferta e pasur me shumëllojshmëri vendesh të mundshme xhirimi, kanë bërë që prej vitesh tashmë, Shqipëria të jetë në hartën e vendeve të favorshme për produksionet kinematografike dhe audiovizuale” – thotë z. Çashku.

Si kontribuon filmi ekonomikisht

Nxit bashkëpunimin ndërkombëtar

Industria e filmit është kontribuuesi më i rëndësishëm në ekonominë globale. E vetmja rënie e madhe me të cilën u përball kjo industri ishte gjatë vitit 2020 për shkak të situatës së kufizimeve.

Sot, nuk ka dyshime se kjo industri është bërë më shumë se një industri miliarda dollarëshe. Industria e filmit i përket fushës krijuese, kështu që çdo vit në nivel global punësohen miliona njerëz në aspektin e aksioneve, dizajnit grafik, montazhit të videove, shkrimit, etj.

Madhësia e Tregut Global të Filmave dhe Argëtimit u vlerësua në 97.47 miliardë dollarë në 2022 dhe pritet të rritet nga 104.49 miliardë dollarë në 2023 në 182.23 miliardë dollarë deri në vitin 2031, me një CAGR prej 7.2% gjatë periudhës së parashikimit (2024–2031).

Statistikat e Përgjithshme të Industrisë së Filmit

Krahasuar me industrinë e lojërave në kategorinë e argëtimit, industria e filmit vlerësohet më pak, nga 42.5 miliardë deri në 145.7 miliardë dollarë.

Nga shitja e biletave u gjeneruan 5.99 miliardë dollarë të ardhura që nga viti 2022.

Në vitin 2023, arkat e brendshme gjeneruan të ardhura të konsiderueshme prej 8.91 miliardë dollarësh, duke shënuar rritje të konsiderueshme nga viti i kaluar.

Industria e kinemasë në Shtetet e Bashkuara të Amerikës pritet të rritet me një CAGR prej 8.3% deri në vitin 2027.

Në vitin 2023, vlera e pritshme e prodhimit të filmave dhe videove në Shtetet e Bashkuara të Amerikës është 26.7 miliardë dollarë.

Për më tepër, statistikat e industrisë së filmit thonë se rritja e parashikuar e madhësisë së tregut në vitin 2023 në Shtetet e Bashkuara të Amerikës është 3.3%.

Që nga viti 2021, pjesa e tregut të industrisë europiane të filmit në mbarë globin është 26.5%.

Të ardhurat vjetore të industrisë globale të filmit që nga viti 2022 ishin 77 miliardë dollarë.

Vendet kryesore në treg deri në vitin 2025 për sa u përket të ardhurave më të larta të parashikuara janë Kina dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Të ardhurat botërore të arkëtimeve të kinemasë që nga viti 2022 ishin 26 miliardë dollarë, siç thuhet nga statistikat e industrisë së filmit.

Madhësia e tregut global të prodhimit dhe shpërndarjes së filmit që nga viti 2023 është 77.2 miliardë dollarë.

Marrë nga Monitor.al

andamion murataj

Sondazh

Poll
Ekonomi 31 Korrik 2024, 07:27 r.ll

Si u ndanë fitimet e siguruesve në 2023

foto ilustruese TIRANË- Të gjitha kompanitë e sigurimeve në tregun shqiptar e mbyllën vitin 2023 me fitim. Të dhëna...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet