LIVE UPDATES
Ekonomi

Një vend në “hartën turistike hollivudiane”  të filmave

Pasi miratohet një projekt filmi ose televiziv, i takon producentit të projektit të gjejë një vendndodhje me kosto efektive që u përshtatet nevojave të skenarit.

4 Gusht 2024, 08:31 Nga I.A

Një vend në “hartën turistike hollivudiane” 

Ka një industri që do të mund të ishte ambasadore e produkteve tona në botë apo edhe e nxitjes së turizmit. Dhe ajo është kinematografia. Por, një industri që ka vuajtur nga mungesa e financimit ndër vite. Ndërsa disa novatorë të hershëm nuk e njohën potencialin e tij, filmi ka zhbllokuar një mori mundësish të pakufizuara biznesi.

Pasi miratohet një projekt filmi ose televiziv, i takon producentit të projektit të gjejë një vendndodhje me kosto efektive që u përshtatet nevojave të skenarit. Shqipëria konkurron me shumë shtete dhe vende për projekte filmike dhe televizive, por llojet e projekteve që ka tërhequr vendi ynë kanë ndryshuar me kalimin e kohës.

Në dekadat e fundit të shekullit të njëzetë, shfaqjet kishin më shumë gjasa të filmoheshin brenda një shteti. Që nga incentivat e taksave, projektet e filmuara në vendndodhje të ndryshme u rritën globalisht, për të portretizuar vende të ndryshme, të cilat jo rrallëherë u bënë të njohura vetëm falë një filmi.

Po Shqipëria ku qëndron në gjithë këtë diskutim?

Duke pasur parasysh promocionin gjigant që i bëhet turizmit në Shqipëri, mbështetja e projekteve filmike kombëtare dhe ndërkombëtare në bazë të lokacioneve do të ishte promocioni më i mirë që u bëhej zonave të ndryshme.

Në të njëjtën kohë, do të diversifikonte klimën e filmit. Kështu shprehet Andamion Murataj, regjisor, drejtues i Balkan Film Market, cili shton se, vendi ynë i disfavorizuar në rajon.

“Të krahasojmë përqindjen e PBB-së që këto vende i dedikojnë filmit dhe kulturës në përgjithësi. Kjo do të ishte mënyra më e qartë dhe më e drejtë për të vlerësuar ku jemi”.

Eol Çashku, kryetar i Qendrës Kombëtare të Kinematografisë, thotë se sektori ka një sërë problematikash.

“Unë jam emëruar në detyrën e Kryetarit të QKK-së, para 4 muajsh dhe kam gjetur një situatë kolapsi thuajse të plotë. Që prej vitit 2021, nuk është financuar asnjë projekt filmi me metrazh të gjatë e për pasojë, deri në fund të vitit 2025 nuk do të kemi asnjë premierë.

Ka shumë projekte të cilat janë financuar në vitin 2018-2019, të cilat nuk janë dorëzuar ende nën pretekstin e rremë të problemeve të ndikimit të premierës kombëtare në vendin e origjinës me atë ndërkombëtare në festivale të kategorisë A.

Asnjë Këshill apo Komision nuk funksiononte kur mora detyrën në mars 2024. Përparësi të këtyre muajve të parë në detyrë kisha hartimin dhe futjen në fuqi të rregulloreve, me qëllim zhbllokimin e sistemit të financimeve në mbështetje të krijimtarisë.

Në fillim të qershorit, në bashkëpunim me shoqatat e kineastëve krijuam KMP-të dhe KPL-në, me anëtarë kineastë shqiptarë nga Shqipëria dhe rajoni, duke i dhënë prioritet vlerësimit dhe miratimit të projekteve të festivaleve të filmit, duke pasur parasysh se një pjesë e mirë e tyre mbahen gjatë muajve të verës.

Së shpejti, pas miratimit nga Këshilli i Ministrave të shpërblimeve dhe numrit të mbledhjeve të Këshillave dhe Komisioneve, do të hapim thirrjet për të gjitha llojet e projekteve kinematografike dhe audiovizuale”, – thotë ai.

Pezull “tax shelter”, por…

Nisma “tax credit” ose “shelter”, e propozuar pesë vite më parë nga Qendra Kombëtare Kinematografike, e cila do të mundësonte xhirimin e filmave hollivudianë në Shqipëri, ende nuk po gjen zbatim.

Kur një film ose shfaqje televizive xhirohet në vendndodhje, ajo sjell vende pune, të ardhura dhe zhvillim të infrastrukturës përkatëse, duke ofruar nxitje të menjëhershme për ekonominë lokale. Filmat dhe shfaqjet televizive të njohura mund të nxisin gjithashtu turizmin.

Shqipëria aktualisht është vendi i vetëm në rajon, që nuk ofron lehtësi në sektorin e filmit për prodhuesit e huaj. Dhe skemat janë të shumëllojshme. Projektligji është sjellë nga Qendra Kombëtare e Kinematografisë, në bashkëpunim me Ministrinë e Kulturës, por mbeti pezull që në 2021.

Si funksionojnë skemat e incentivave: Krijohet një “tax credit” ose “shelter”, të cilat rëndojnë 20 ose 30%, në varësi të shteteve. Më pas, verifikohet buxheti i shpenzuar për filmin, pasi të xhirohet dhe rikthehet taksa e paguar në momentin fillestar (pra 20 – 30% e buxhetit)

Por, sipas kreut aktual të QKK, Shqipëria ofron prej vitesh një sistem fiskal i cili i jep përparësi produksionit.

“Është folur ndër vite për mungesën e audiovizualit në ligje, megjithëse rezulton se, kuadri ligjor i lartpërmendur është i plotë.

Është folur gjithashtu për sisteme tax rebate apo tax refund ndërkohë që në vendin tonë prej vitesh, shtëpitë kinematografike e kanë zero tatimin mbi fitimin, pasi janë të përjashtuara me Kodin Fiskal.

Po kështu, për aktivitetet kulturore të gjithë operatorët janë të përjashtuar nga TVSH. Njëkohësisht kinematografia dhe audiovizuali janë të përjashtuar nga detyrimi i prokurimit publik në përzgjedhjen e krijuesve, interpretëve dhe ekzekutuesve të ekipit teknik.

Gjithashtu, në zbatim të Konventës Europiane të Koproduksioneve, statuti i QKK-së lejon financimin e produksioneve të huaja që vijnë të xhirohen në vendin tonë përmes koproduksioneve në pakicë (minority coproductions) me shtëpitë filmike shqiptare dhe me kusht shpenzimin e fondit publik shqiptar në Shqipëri.

Të gjitha këto përparësi fiskale e ekonomike, plus oferta e pasur me shumëllojshmëri vendesh të mundshme xhirimi, kanë bërë që prej vitesh tashmë, Shqipëria të jetë në hartën e vendeve të favorshme për produksionet kinematografike dhe audiovizuale” – thotë z. Çashku.

Si kontribuon filmi ekonomikisht

Nxit bashkëpunimin ndërkombëtar

Industria e filmit është kontribuuesi më i rëndësishëm në ekonominë globale. E vetmja rënie e madhe me të cilën u përball kjo industri ishte gjatë vitit 2020 për shkak të situatës së kufizimeve.

Sot, nuk ka dyshime se kjo industri është bërë më shumë se një industri miliarda dollarëshe. Industria e filmit i përket fushës krijuese, kështu që çdo vit në nivel global punësohen miliona njerëz në aspektin e aksioneve, dizajnit grafik, montazhit të videove, shkrimit, etj.

Madhësia e Tregut Global të Filmave dhe Argëtimit u vlerësua në 97.47 miliardë dollarë në 2022 dhe pritet të rritet nga 104.49 miliardë dollarë në 2023 në 182.23 miliardë dollarë deri në vitin 2031, me një CAGR prej 7.2% gjatë periudhës së parashikimit (2024–2031).

Statistikat e Përgjithshme të Industrisë së Filmit

Krahasuar me industrinë e lojërave në kategorinë e argëtimit, industria e filmit vlerësohet më pak, nga 42.5 miliardë deri në 145.7 miliardë dollarë.

Nga shitja e biletave u gjeneruan 5.99 miliardë dollarë të ardhura që nga viti 2022.

Në vitin 2023, arkat e brendshme gjeneruan të ardhura të konsiderueshme prej 8.91 miliardë dollarësh, duke shënuar rritje të konsiderueshme nga viti i kaluar.

Industria e kinemasë në Shtetet e Bashkuara të Amerikës pritet të rritet me një CAGR prej 8.3% deri në vitin 2027.

Në vitin 2023, vlera e pritshme e prodhimit të filmave dhe videove në Shtetet e Bashkuara të Amerikës është 26.7 miliardë dollarë.

Për më tepër, statistikat e industrisë së filmit thonë se rritja e parashikuar e madhësisë së tregut në vitin 2023 në Shtetet e Bashkuara të Amerikës është 3.3%.

Që nga viti 2021, pjesa e tregut të industrisë europiane të filmit në mbarë globin është 26.5%.

Të ardhurat vjetore të industrisë globale të filmit që nga viti 2022 ishin 77 miliardë dollarë.

Vendet kryesore në treg deri në vitin 2025 për sa u përket të ardhurave më të larta të parashikuara janë Kina dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Të ardhurat botërore të arkëtimeve të kinemasë që nga viti 2022 ishin 26 miliardë dollarë, siç thuhet nga statistikat e industrisë së filmit.

Madhësia e tregut global të prodhimit dhe shpërndarjes së filmit që nga viti 2023 është 77.2 miliardë dollarë.

Marrë nga Monitor.al

andamion murataj

Sondazh

Poll
Ekonomi 31 Korrik 2024, 07:27 r.ll

Si u ndanë fitimet e siguruesve në 2023

foto ilustruese TIRANË- Të gjitha kompanitë e sigurimeve në tregun shqiptar e mbyllën vitin 2023 me fitim. Të dhëna...

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë