LIVE UPDATES
Ekonomi

Kriza në Shqipëri: Paketa e vonuar, nuk e shpëton rritjen e varfërisë

Kriza, që ka pushtuar ekonominë, tashmë nuk mund të “fshihet” më. Në gusht, inflacioni arriti në 8%, që është niveli më i lartë që nga viti 1998, kur vendi po vuante pasojat e rënies së piramidave dhe gjendjes së konfliktit, i cili arriti në pragun e një lufte civile.

11 Shtator 2022, 07:11 Nga A.B
Kriza në Shqipëri: Paketa e vonuar, nuk e shpëton rritjen e
Foto ilustruese

Luksi i kullave që po lartësohen në kryeqytet dhe rritja e çmimit të shitjes së metrit katror në ndërtim, që çuditërisht serviret si një e mirë për popullin në formën e rritjes së vlerës së pronës, nuk mund ta fshehë mjerimin e pjesës më të madhe të popullsisë…

Kriza, që ka pushtuar ekonominë, tashmë nuk mund të “fshihet” më. Në gusht, inflacioni arriti në 8%, që është niveli më i lartë që nga viti 1998, kur vendi po vuante pasojat e rënies së piramidave dhe gjendjes së konfliktit, i cili arriti në pragun e një lufte civile.

Rritja e konsiderueshme e të ardhurave në buxhet, që në muajt e parë të vitit, kryesisht nga shtrenjtimi i produkteve, prej korrikut është kthyer në negative (e indeksuar me inflacionin), teksa, ashtu siç pritej, konsumi është frenuar.

Konsumatorët, të gjendur përballë çmimeve të larta, sidomos të ushqimeve, që zënë gati gjysmën e shportës (më e larta në Europë) dhe mosrritjes së të ardhurave, kanë ndryshuar sjelljen. Bizneset, nga ana e tyre, prej muajsh po hasin kosto më të larta si nga produktet e importit, ashtu dhe nga energjia, që po e blejnë disa herë më shumë sesa kur ishin në tregjet e rregulluara.

Kësaj situate, që në një pjesë të madhe është e importuar nga zhbalacmimet që solli në kërkesë-ofertë sulmi i Rusisë ndaj Ukrainës, i shtohen dhe faktorë të brendshëm.

Emigracioni po kthehet në një shqetësim të madh për bizneset, që si asnjëherë tjetër po ankohen, jo vetëm për mungesën e fuqisë punëtore, por edhe për frenimin e kosnumit, sidomos për produktet që kishin si shënjestër të rinjtë.

Qeveria më në fund u “zgjua” dhe prezantoi një paketë të dytë antikrizë, por duhet thënë se e para, përveçse një pagese minimale për tre muajsh për pensionistët dhe shtresat e varfra, nuk ofroi asgjë për të ndihmuar ekonominë nga pasojat e çmimeve të larta.

Përkundrazi, të kënaqur nga të ardhurat e rritura pa mundim, qeveria vijoi e pashqetësuar me përdorimin e fondeve në investime të mëdha në infrastrukturë, përkundrejt këshillave të institucioneve ndërkombëtare që të ruheshin fondet për situata të paparashikuara dhe kostove të fryra të këtyre projekteve.

Paketa e dytë përfshin më shumë masa, si rritja e pagës minimale nga 32 në 34 mijë lekë, indeksimin e pensioneve me inflacionin, shtimin e ndihmës ekonomike, vijimin e rritjes së pagave për sektorët prioritarë, mbështja për bujqësinë e transportin, ndonëse nuk është ende e qartë se si do të ndahet fondi prej 6.1 miliardë lekësh. Por, a janë të mjaftueshme dhe a e orientojnë këto masa drejt një zgjidhje më afatgjatë?!

Energjia mbetet, në fakt, shqetësimi më i madh i ekonomisë për momentin. Banka Qendrore nënvizoi në deklaratën e fundit të stabilitetit financiar se, për shkak të çmimeve të jashtëzakonshme të energjisë në tregun ndërkombëtar dhe pozicionit të vendit tonë si një “importues neto” i energjisë, sfida për rritjen e ekonomisë në muajt e ardhshëm është e konsiderueshme.

Ndryshe nga sa premtoi në fillim, që koston do ta mbajë buxheti, një pjesë e barrës do të kalohet te konsumatorët. Për konsumin mujor mbi 800 KWH, çmimet do të rriten 4.4 herë, nga 11.4 lekë/kwh (me TVSH) që është sot, në 50.4 lekë (me TVSH).

Qeveria mbrohet me argumentin se vetëm 4% e familjeve konsumojnë mbi këtë kufi, por në dimër, një faturë më e lartë se 9,120 lekë në muaj është e zakonshme për pjesën më të madhe të konsumatorëve, që përdorin energjinë si mjet ngrohjeje.

Për të mos folur pastaj për rritjen që do të pësojnë faturat si rrjedhojë e abuzimeve që ndodhin edhe aktualisht, nga mënyra si matet konsumi mujor i energjisë, garantimi i nivelit të tensionit, apo faturimi i gabuar, që ndikojnë në sasinë së regjistruar si të konsumuar.

Në këtë aspekt, transparenca gjithmonë mungon dhe nuk ka mekanizma efektivë për konsumatorin që të mbrojë vetveten. Këtyre u shtohet dhe mungesa e zgjidhjeve afatgjata, si diversifikimi i vonuar i energjisë (pavarësisht interesit të lartë, nuk po zgjidhen shumë problematika në energjinë diellore), apo i reduktimit të humbjeve në rrjet, niveli i të cilave ende është në rreth 20% të energjisë në dispozicion, përkundrejt pritshmërive të Bankës Botërore për uljen e tij.

Si gjithmonë, krahas problemeve akute të importuara, vendi do të vazhdojë të vuajë pasojat afatgjata të keqqeverisjes, që ende nuk po e zgjidh situatën e furnizimit të qëndrueshëm me energji, pavarësisht burimeve të shumta, apo që nuk ka arritur të nxisë një ekonomi konkurruese, e cila do të vepronte si amortizator në këtë situatë të vështirë.

Çmimet e larta, të kombinuara dhe me rritjen e pritshme të tatimeve të deklaruar gjatë këtij viti, do të përmbysin arritjet në uljen e varfërisë, do të shtyjnë shtresa të tjera drejt varfërisë, teksa inflacioni në rritje mund të reduktojë ndjeshëm rritjen e të ardhurave reale në mesin e familjeve të varfra dhe të cenueshme, duke frenuar më tej zbutjen e varfërisë.

Luksi i kullave që po lartësohen në kryeqytet dhe rritja e çmimit të shitjes së metrit katror në ndërtim, që çuditërisht serviret si një e mirë për popullin në formën e rritjes së vlerës së pronës, nuk mund ta fshehë mjerimin e pjesës më të madhe të popullsisë.

Kjo pjesë po sheh zhvlerësimin e shpejtë të të ardhurave, përballë rritjes së çmimeve dhe mungesës së politikave për zhvillimin e qëndrueshëm të ekonomisë.MONITOR

kriza energjitike

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet