LIVE UPDATES
Ekonomi

Ekonomisë po i priten krahët!

Të ardhurat që buxheti arkëtoi nga tatim fitimi arritën një nivel rekord historik prej 48 miliardë lekësh, me një rritje me 34% me bazë vjetore. Në vlerë fitimet e sipërmarrjeve, nisur nga tatimi i paguar ishin rreth 318 miliardë lekë, ose 2.7 miliardë euro.

26 Nëntor 2023, 07:14 Nga Dosja.al

Ekonomisë po i priten krahët!

Viti 2022 ishte më i miri historik për fitimet në vlerë të bizneseve.

Të ardhurat që buxheti arkëtoi nga tatim fitimi arritën një nivel rekord historik prej 48 miliardë lekësh, me një rritje me 34% me bazë vjetore. Në vlerë fitimet e sipërmarrjeve, nisur nga tatimi i paguar ishin rreth 318 miliardë lekë, ose 2.7 miliardë euro.

Rigjallërimi i kërkesës pas pandemisë, e nxitur dhe nga turizmi, rritja e çmimeve për tregtuesit e mallrave (si energjia apo mineralet), elasticiteti i subjekteve për të përballuar goditjet e jashtme, transferimi i kostove kryesisht te çmimet fundore që paguhen nga konsumatori, lulëzimi i ndërtimit e pasurive të paluajtshme, apo dhe konkurrenca e kufizuar, ishin disa nga arsyet që ndikuan në përmirësimin e përfitueshmërisë së sipërmarrjeve vendase.

Në renditjen e përvitshme të “Monitor 200”, fitimi total për 200 kompanitë më të mëdha, në vitin 2022, ishte 174 miliardë lekë, me një rritje prej gati 50% në krahasim me nivelin e realizuar nga subjektet e listës së njëjtë të vitit të mëparshëm.

Këto sipërmarrje kanë një peshë të lartë në ekonomi, teksa rezultati i tyre është sa 54% e totalit të fitimeve totale të gjeneruara nga mbi 100 mijë subjekte, që ushtrojnë aktivitet në vend, pjesa më e madhe e të cilave janë të mbështetura te vetëpunësimi (nga 49% që ishte kjo peshë vitin e kaluar).

Sa më shumë të fitojnë sipërmarrjet, aq më pozitive është perspektiva e një vendi, teksa bizneset bëhen më të afta të përballojnë goditjet e jashtme, nxiten të investojnë, zgjerohen, diversifikohen, shtojnë njohuritë, rrisin produktivitetin, çka në finale sjell si më shumë të ardhura në buxhet edhe shtim të punësimit e paga më të larta.

Por, kjo panoramë pozitive “fsheh” një ngërç të madh strukturor. Një pjesë e konsiderueshme e kompanive që kanë fitime të larta vijnë nga sektorë që nuk kanë vlerë të shtuar afatgjatë për ekonominë.

Si asnjëherë tjetër në listën e “Monitor 200” sipas fitimeve kishte 45 shoqëri, që janë të lidhura direkt ose indirekt me ndërtimin, nga 34 që rezultonin vitin e mëparshëm dhe 30 në 2018-n.

Ndërtimi po tërheq vitet e fundit kapitalet e lira të sipërmarrjeve për shkak të fitimeve të larta e të shpejta, të fryra edhe nga hyrja e parave informale në ekonomi.

Ky sektor mban një rekord në Europë për peshën në vlerën e shtuar bruto, me 11.2%, sa dyfishi i mesatares europiane. Koncesionet janë një tjetër segment që pavarësisht problemeve që po shfaqin pas hetimeve të SPAK vijojnë të kenë fitime të garantuara nga marrja e një koncesioni në ofrimin e shërbimeve ekskluzive, ku riskun financiar e ka marrë përsipër shteti.

Si ndërtimi ashtu dhe koncesionet janë dy sektorët me norma më të larta të fitimit në vend. Për shumë sipërmarrje të tjera, kryesisht të fokusuara në import, rritja e fitimeve ishte thjesht një “fat në derë” që erdhi nga shtrenjtimi i çmimeve, të ndikuara nga faktorët ndërkombëtare si problemet me zinxhirët e furnizimit dhe sulmet e Rusisë ndaj Ukrainës si dhe rënia e euros.

Nëse ka një sektor që vërtet po vuan, është ai i industrisë, që mbetet realisht jetik për mirëfunksionimin e një ekonomie. Ndryshe nga ndërtimi që po tërheq kapitalet e lira, si rrjedhojë e normave të larta të fitimit, industrialistët janë të zhgënjyer.

Numri i sipërmarrjeve që i përkasin industrisë përpunuese është i kufizuar në vetëm disa sipërmarrje të mëdha, me një aktivitet të konsoliduar. Industrialistët pohojnë se jo vetëm nuk ka investime të reja, por nuk ka as riinvestime.

Kostot e rritura, euro e dobët që godet veçanërisht eksportuesit, konkurrenca e fortë nga importi, mungesa e një strategjie të qartë zhvillimi po e “fundosin” gjithnjë e më shumë industrinë.

Të dhënat e Eurostat tregojnë se pesha e industrisë përpunuese ishte vetëm 7.5% e vlerës së shtuar bruto, nga 16.7% që është mesatarja europiane dhe 15-18% në vendet e rajonit si Maqedonia e Veriut, Serbia, Bosnjë-Hercegovina e madje dhe Kosova.

Ka të paktën dy dekada, që tregjet po hapen gradualisht me rajonin dhe Europën, si një proces normal në kuadër të procesit të anëtarësimit në Bashkimin Europian. Kjo periudhë ka qenë mëse e mjaftueshme për të nxitur industrinë në ato segmente ku kemi avantazhe konkurruese.

Kjo nuk ka ndodhur. Beteja është e humbur që në fazën fillestare të procesit të prodhimit. Industritë po lodhen dhe po kthehen në magazinuese.

Siç konstatonte dhe Komsioni Europian në raportin e fundit për zgjerimin, konkurrueshmëria e Shqipërisë pengohet nga nivelet relativisht të ulëta të njohurive sipërmarrëse dhe teknologjike, nevojat e paplotësuara për investime në kapitalin njerëzor dhe fizik, shpenzimet e vazhdueshme të ulëta për Kërkim dhe Zhvillim dhe, gjithnjë e më shumë, nga mungesa e fuqisë punëtore të kualifikuar.

Pasojat mund të mos duken për momentin, pasi importet po vërshojnë lehtësisht në treg. Në afatin e gjatë vendi do të përballet me rënie të konkurrencës që do të shtrenjtojë importet, humbje të vendeve të punës për profesione të shumta, përkeqësim të ekuilibrave demografikë, sidomos në qytetet e vogla e ato rurale, me efekt në rënien e zinxhirit të vlerës dhe ngadalësimin e rritjes.

Duket se ekonomisë po i priten dalëngadalë krahët, por për momentin pothuajse të gjithë janë të kënaqur nga lustra e shifrave!/MONITOR

ekonomi

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet