LIVE UPDATES
Ekonomi

Droga, presionet, njerëzit e pushtetshëm! Korrupsioni në Ballkan rrezikon shanset e anëtarësimit në Bashkimin Europian

3 Korrik 2021, 05:22 Nga DOSJA
Droga, presionet, njerëzit e pushtetshëm! Korrupsioni në Ballkan

Krerët e Bashkimit Europian planifikojnë në javët e ardhshme që të diskutojnë avancimin e bisedimeve të mbetura pezull prej kohësh nga shtetet e Ballkanit për t’u bashkuar me bllokun. Por, vëzhgimet e fundit që eksplorojnë shkallën e pastrimit të parave në rajon, nuk kanë gjasa të bindin Francën dhe Holandën, të cilat, midis vendeve të tjera anëtare, duan të vonojnë zgjerimin e BE-së.

Shqipëria, Serbia, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi janë të gjithë kandidatë të BE-së dhe kanë shprehur zhgënjimin për bllokimin e aplikimeve për anëtarësim. Por kundërshtarët e zgjerimit të BE-së tashmë janë përqendruar në një studim që tregon se tregu i pasurive të patundshme në Ballkanin Perëndimor po përdoret për të pastruar të ardhurat nga trafiku i drogës dhe kontrabandës së emigrantëve, duke rritur çmimet e pronave në rajon.

Nisma Globale Kundër Krimit të Organizuar Transnacional, organizatë joqeveritare ndërkombëtare me seli në Gjenevë, thotë se para të paligjshme po derdhen në tregjet e pasurive të patundshme dhe industritë e ndërtimit të Ballkanit Perëndimor. “Paratë e pista që krijohen dhe pastrohen në rajon po përjetësojnë një ekosistem krimi dhe korrupsioni”- tha Kristina Amerhauser, një nga autoret e një raporti të OJQ-së të botuar muajin e kaluar.

Autorët thonë në raportin e tyre: “Analiza e fluksit të njerëzve, drogës dhe parave në Ballkanin Perëndimor”, tregon se nuk është e mundur “të përcaktohet një shifër konkrete se sa para të paligjshme të gjeneruara në Ballkanin Perëndimor dhe jashtë vendit pastrohen në rajon”, por ata vlerësojnë se shifra luhatet midis 2.2 miliardë dhe 5.6 miliardë dollarë.

Megjithëse kjo mund të duket një shifër e vogël krahasuar me disa rajone shumë më të pasura, ata vërejnë se “këto shifra janë të jashtëzakonshme, kur vihen në perspektivë”. Ata shtojnë: “Për shembull, në vitin 2021, buxhetet e Ministrive të Brendshme të Maqedonisë së Veriut dhe të Shqipërisë, arrijnë secili nga 168 milionë euro [200 milionë dollarë]; forca policore e Kosovës ka në dispozicion vetëm 87 milionë euro [106 milionë dollarë]”.

Pasuritë e patundshme

Sasi të mëdha parash kriminale po kanalizohen në tregjet e pronave në të gjithë rajonin, duke i çekuilibruar ato “ndërsa çmimet rriten artificialisht nga kriminelët që duan të pastrojnë paratë e tyre”. Megjithëse çmimet e pasurive të patundshme ranë në të gjithë rajonin në tërësi në vitin 2020 për shkak të pandemisë, shumë vende treguan ende fitime të konsiderueshme që nga viti 2017. Vitin e kaluar, në tremujorin e dytë të karantinës, ekonomia shqiptare u tkurr mesatarisht me 10.2%, por tregu i pasurive të patundshme vazhdoi të zgjerohej me 5.5%.

Edhe rënia në pandemi dhe ajo ekonomike kishte pak ndikim në tregun e pronave në kryeqytetin e Shqipërisë, Tiranë, ku çmimet u dyfishuan nga viti 2017 në 2020. Rritja është “nxitur kryesisht nga para që vijnë nga krimi i organizuar dhe korrupsioni, të cilat janë investuar në ndërtim dhe pasuri të patundshme”.

Industria e pasurive të patundshme në Serbi gjithashtu ka përjetuar rritje jashtëzakonisht të lartë dhe të pashpjegueshme midis viteve 2018 dhe 2020, ku industria e ndërtimit vazhdoi të zgjerohej, pavarësisht pandemisë dhe tkurrjes së ekonomisë së përgjithshme.

Presionet

Disa hetime të pastrimit të parave që përfshijnë pasuri të paluajtshme dhe projekte të mëdha në infrastrukturë kanë nisur në Maqedoninë e Veriut, duke përfshirë një hetim ndaj Nikola Gruevskit, ish-kryeministrit të vendit dhe bashkëpunëtorëve të tij të biznesit.

Projektet e mëdha në infrastrukturën publike gjithashtu kanë tërhequr vëmendjen e aktivistëve kundër korrupsionit. “Respektimi i standardeve europiane ka qenë një sfidë e madhe për vendet e Ballkanit Perëndimor kur bëhet fjalë për projekte të mëdha në zona si infrastruktura dhe energjia në vitet e fundit” – thotë Marko Pankovski nga Instituti për Demokraci “Societas Civilis”, një think-tank maqedonas.

Ai shtoi: “Pavarësisht nga të gjitha përpjekjet e shoqërisë civile, partitë në pushtet duket se nuk duan të lejojnë që kontratat për këto projekte të bëhen plotësisht transparente dhe t’i nënshtrohen kontrollit të institucioneve të pavarura. Arsyeja kryesore e mosrespektimit të standardeve nuk është e vështirë të hamendësohet – partitë në pushtet mund të sigurojnë që paratë të përfundojnë në xhepat e bashkëpunëtorëve të tyre, gjë që shpesh çon në çmime të fryra”.

Franca ka qenë një kundërshtare kryesore e anëtarësimit të vendeve të Ballkanit Perëndimor në BE. Zyrtarët francezë argumentojnë se BE ka pasur disa përvoja të këqija me zgjerimin në vendet e Europës Qendrore dhe Lindore, si dhe me probleme të vazhdueshme me korrupsionin dhe sundimin e ligjit në vende si Rumania dhe Bullgaria. Ata thonë se ky ka qenë rezultat i lejimit të vendeve “të papërgatitura” për t’u bashkuar me BE-në dhe kanë frikë se vendet e Ballkanit Perëndimor janë kthyer në shtete të kapura nga politikanë të korruptuar, të lidhur me krimin e organizuar.

Në mars 2020, BE dha dritën jeshile për Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut për të filluar procesin e pranimit, por në nëntor, Bullgaria bllokoi hapat e mëtejshëm zyrtarë, për shkak të mosmarrëveshjeve dypalëshe me Maqedoninë e Veriut mbi gjuhën dhe historinë. Serbia dhe Mali i Zi tashmë kanë filluar bisedimet e anëtarësimit, por ato kanë qenë gjithashtu të ngadalta.

Kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Zoran Zaev, ka paralajmëruar se BE do të humbasë terren ndaj fuqive rivale, nëse blloku nuk arrin të pranojë së shpejti vendet e Ballkanit Perëndimor.

Marre nga MONITOR

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

ekonomi ekonomi anetaresimi ne be korrupsioni ne ballkan anetaresimi ne be korrupsioni ne ballkan

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet