LIVE UPDATES
Politike

Financial Times: BE nuk pranon më ‘kuaj Troje’, anëtarët e rinj kanë rrugë të gjatë para

Por, ndonëse mbështesin zgjerimin e ndikimit rajonal të BE-së, disa kryeqytete janë kundër mundësisë që Ukraina, Moldavia dhe vendet e Ballkanit Perëndimor të shkelin rregullat e bllokut për demokracinë, lirinë e medias dhe pavarësinë e gjyqësorit pasi të anëtarësohen dhe të afrohen me Rusinë.

4 Nëntor 2025, 20:00 Nga M.L
Financial Times: BE nuk pranon më ‘kuaj Troje’,
Marta Kos

BRUKSEL- Financial Times shkruan se shtetet e reja anëtare të BE-së mund të vendosen në një periudhë “prove” për disa vite dhe të përjashtohen nga blloku në rast të rrëshqitjes në standardet demokratike. Në artikullin e Financial Times theksohet se kjo vjen, sipas një propozimi që synon të qetësojë shqetësimet se anëtarët e rinj mund të ndjekin shembullin e Hungarisë pasi t’i bashkohen unionit.

Më tej në artikull thuhet se të nxitur nga pushtimi rus i Ukrainës në vitin 2022 dhe dëshira për t’i përfshirë vendet e mbetura të Ballkanit Perëndimor, Komisioni Europian ka ringjallur procesin e zgjerimit që ishte pezull për më shumë se një dekadë.

Por, ndonëse mbështesin zgjerimin e ndikimit rajonal të BE-së, disa kryeqytete janë kundër mundësisë që Ukraina, Moldavia dhe vendet e Ballkanit Perëndimor të shkelin rregullat e bllokut për demokracinë, lirinë e medias dhe pavarësinë e gjyqësorit pasi të anëtarësohen dhe të afrohen me Rusinë.

E PLOTË:

Shtetet e reja anëtare të BE-së mund të vihen në “provë” për disa vite dhe të përjashtohen nga blloku në rast të një prapambetjeje demokratike, sipas një propozimi që synon të qetësojë shqetësimet rreth anëtarëve të rinj që do të imitojnë Hungarinë pasi të bashkohen.

I nxitur nga pushtimi i plotë i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022 dhe dëshira për të përfshirë vendet e mbetura të Ballkanit Perëndimor, Komisioni Evropian ka ringjallur një proces zgjerimi që ishte pezulluar për më shumë se një dekadë.

Por, ndërsa mbështesin zgjerimin e ndikimit të saj rajonal nga BE-ja, disa kryeqytete janë kundër shkeljes së mundshme të rregullave të bllokut nga Ukraina, Moldavia dhe Ballkani Perëndimor mbi demokracinë, lirinë e medias dhe pavarësinë gjyqësore pasi të bashkohen me bllokun - dhe bashkimin me Rusinë.

“Nuk dua të jem komisionerja që sjell kuajt e Trojës të cilët do të jenë aktivë pas pesë, 10 ose 15 vitesh”, tha shefja e zgjerimit të BE-së, Marta Kos, për Financial Times. Ajo tha se komisioni po përpunonte ide të tilla si një "periudhë tranzicioni; një lloj prove; masa mbrojtëse", megjithëse shtoi se ato ishin në një fazë të hershme.

"Ne kemi nevojë për këtë diskutim dhe nuk duhet të kemi frikë prej tij."

Komisioni të martën publikoi rishikimin e tij vjetor mbi progresin e vendeve kandidate, përfshirë Ukrainën dhe Moldavinë, me Malin e Zi të konsideruar si performuesi më i mirë në kryerjen e reformave të nevojshme për t'u bashkuar me klubin.

Pavarësisht këtij progresi, Kos pranoi se kryeqytetet e BE-së janë privatisht shumë më të kujdesshme në pranimin e anëtarëve të rinj sesa do të sugjeronin deklaratat e tyre publike të mbështetjes.

Pjesa më e madhe e kësaj ndjenje është nxitur nga përvoja e bllokut me kryeministrin e Hungarisë Viktor Orbán - i cili ka zbutur vazhdimisht sanksionet ndaj Rusisë, ka kundërshtuar çdo ndihmë ushtarake për Ukrainën dhe është bërë gjithnjë e më autoritar në vend, pavarësisht përpjekjeve të Brukselit për ta ushtruar presion mbi të duke i mbajtur fondet e BE-së.

Kos tha se komisioni po punonte mbi propozime që do të përfshinin masa mbrojtëse më të forta të sundimit të ligjit dhe mekanizma më efikasë për të pezulluar të drejtat ose përfitimet nëse shkelen vlerat thelbësore. Një vend mund të përjashtohet potencialisht nga klubi në rast të shkeljeve të përsëritura, tha ajo.

Raporti i zgjerimit i së martës thotë se "traktatet e ardhshme të pranimit do të duhet të përmbajnë mbrojtje më të forta kundër kthimit prapa në angazhimet e marra në negociatat e pranimit, si dhe kërkesa që shtetet e reja anëtare të vazhdojnë të mbrojnë dhe ta bëjnë të pakthyeshme rekordin e tyre në sundimin e ligjit".

Qasja e re do të rezultonte në kërkesa më të ashpra për anëtarët e rinj krahasuar me ata ekzistues, përfshirë Hungarinë - dhe mund të çonte në ankesa nga Kievi dhe kryeqytete të tjera që aspirojnë të bashkohen se po diskriminohen.

Ukraina dhe Moldavia filluan bisedimet e pranimit në BE vitin e kaluar, por Hungaria që atëherë ka kundërshtuar hapjen zyrtare të të ashtuquajturave "grupe" negociatash në fusha të tilla si energjia, konkurrenca dhe sundimi i ligjit.

Komisioni ka ndërmarrë hapa për të anashkaluar veton e Orbán duke avancuar punën teknike, në pritje të vendimeve zyrtare politike për të hapur dhe mbyllur kapitujt e negociatave.

"Nuk keni nevojë që Orbán të bëjë reformat për procesin tuaj të transformimit", tha ajo. "Shumë më e rëndësishme është të kalosh nëpër reforma. Dhe ka shumë për të bërë me të dy vendet, Ukrainën dhe Moldavinë."

Ajo tha gjithashtu se bashkimi i dy vendeve së bashku — që në realitet do të thotë se përpjekjet e Moldavisë për anëtarësim pengohen nga vetoja e Orbán-it ndaj Ukrainës — ishte "artificial", duke sugjeruar se ato mund të ndahen nëse do të ishte e nevojshme.

Kos hodhi poshtë akuzat se rishikimi i propozuar do të rezultonte në një anëtarësim "dy-nivelësh" në BE dhe tha se pjesëmarrësit e ardhshëm ka të ngjarë të angazhohen për të mbështetur sundimin e ligjit dhe për të shmangur vendosjen e ndonjë kufizimi ndaj tyre.

Brukseli gjithashtu dëshiron të rrisë integrimin gradual të vendeve kandidate në programet evropiane përpara se ato të bëhen anëtare të plota, tha ajo, siç është nëpërmjet mburojës së demokracisë së bllokut, një iniciativë e ardhshme politike që synon adresimin e rreziqeve më të rënda demokratike për BE-në.

Komisionerja këmbënguli se vendet kandidate mund të bashkohen me klubin vetëm pasi të kenë kryer reforma të dhimbshme të brendshme, duke njohur urgjencën e re për zgjerim në Evropën Lindore.

"Ne kemi qenë në gjendje ta ndalojmë Rusinë në derën e përparme", tha Kos, duke iu referuar përpjekjeve të luftës së Ukrainës, fitoreve zgjedhore pro-BE në Moldavi dhe mbështetjes së gjerë për anëtarësimin në BE në vendet kandidate. Por ajo paralajmëroi se nëse blloku nuk e vazhdon vrullin në zgjerim, “frika më e madhe që kam është se rusët do të hyjnë nga dera e pasme”./ Dosja.al

komisioni evropian

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë