LIVE UPDATES
Aktualitet

Dimal apo Ura Vajgurore/ A duhet të zëvendësohet emri i bashkisë?

3 Mars 2020, 13:02 Nga DOSJA
Dimal apo Ura Vajgurore/ A duhet të zëvendësohet emri i

BERAT- Një grup nismëtar  propozon riemërtimin e bashkisë Ura Vajgurore pas qytetit ilir të Dimalit, një aset i trashëgimisë të zonës, rijetëzimi i të cilit mund të rrisë të ardhurat nga turizmi kulturor.

Dimri i ngrohtë i këtij viti, duket se po shpejton ardhjen e pranverës, ndaj dhe në fshatin Bistrovicë, të Njësisë Administrative Cukalat, në bashkinë e Urës Vajgurore, banorët kanë nisur punën me krasitjen e pemëve frutor.  Buzëmbrëmja gjen ende në tokat e tyre shumë banorë, të cilët, në mungesë të tabelave orientuese i drejtojnë vizitorët drejt Kalasë së Krotinës ose qytetit ilir të Dimalit.

“Duhet të ndjekësh gjithmonë rrugën lartë mbi kodër, tek ato shtëpitë e bardha që ndodhen atje-tej”, thotë Neki Hoxha, banor i fshatit, i cili duket i mësuar me pyetjet rreth vendndodhjes së kalasë së Krotinës.

“Vizitorë apo student jeni, sepse këtu vijnë shumë të tillë, por më shumë të huaj, shprehet pensionisti ndërsa merr rrugën drejt banesës të tij.

Pasi lë nga pas Bistovicën sëbashku me fshatin dhe rrugën e shtruar i drejtohesh kodrës, ku ndodhet kalaja e qytetit Ilir,  për të cilin i madh e i vogël flasin me shumë krenari.

Sa më shumë i largohesh fshatit aq më shumë i afrohesh kodrës dhe me gjithë terrenin e vështirë, pamja që shfaqet përpara është tërheqëse dhe ka një frymë mistike – e cila rrethon rrënojat e civilizimeve antike.

Kalaja e Krotinës shtrihet në një kodër të papyllëzuar në malësinë e Shpiragut. Kodra ka një lartësi prej 440 metra mbi nivelin e detit, duke ofruar një  fushëpamje nga mali Shpirag, fushat e Myzeqesë dhe deti Adriatik.

“Në urdhrat apo vendimet mbi monumentet e shpallura nga institucionet përkatëse në monumentet e Qarkut të Beratit, që Institucioni i Drejtorisë Rajonale të Kulturës Kombëtare ka në administrim, rezulton se kjo kala është shpallur monument kulture për herë të parë në vitin 1948, me emërtimin “Kalaja Krot në fshatin Bistrovicë, në anën Perëndimore të malit Shpirakut”, me përcaktimin “muret brenda dhe jashtë tyre me një distancë prej 10 metra përreth”, shpjegon arkeologu Dritan Çoku.

Duke parë vlerat e qyteti ilir të Dimalit dhe rëndësinë e turizmit për zhvillimin e zonës, një grup nismëtar i përbërë nga gazetarë, intelektualë studiues dhe biznesmenë, ka propozuar riemërtimin e bashkisë Ura Vajgurore me emrin Dimal si dhe rijetëzimin e zonës për rreth qytetit antik në një park arkeologjik.

Të tjera vendime do të pasonin atë vitit 1948 dhe që padyshim do të shoqëroheshin me zbulime arkeologjike dhe me botime rreth kalasë së Krotinës.

“Aspekte të jetës ekonomike në Dimal, “Dimali në dritën e të dhënave arkeologjike, “Dimali, Iliria”, janë disa prej botimeve mbi qytetin Ilir të botuara nga viti 1973 deri në vitin 2012 nga autorët e njohur shqiptar dhe të huaj si Burhan Dautaj, Belisa Muka dhe Michael Heinzelmann. Dimali gjithashtu përmendet hollësishëm dhe në botimin “Harta Arkeologjike e Shqipërisë”, botuar në vitin 2008 nga Myzafer Korkuti, Apollon Baçe dhe Neritan Ceka, nën drejtimin e Piere Cabanes.

“Në vitet 1963 dhe 1973 ajo rikomfirmohet me emërtimin “Kalja e Krotit në fshatin Bistrovicë”, por në këto dokumente nuk ka përcaktime apo të dhëna të tjera të veçanta, mbi sipërfaqen e kalasë, si zonë e mbrojtur”, thotë Çoku.

Përpos dokumenteve që disponon arkiva e DRTK në Berat, kur flitet për kalanë e Krotinës, apo qytetin Ilir të Dimalit, nuk mund të mos bëhet lidhja me arkeologun që e ka zbuluar dhe ka drejtuar punën shumë vjeçare arkeologjike, Burhan Dautaj.

Nga 50 vite pune kërkimore që ka bërë në Shqipërinë e Jugut si arkeolog, plotë 13 vite ia ka përkushtuar qytetit të Dimalit, ndaj dhe sot profesionisti Burhan Dautaj, shprehet se kjo kala është zbulimi i jetës së tij.

“Ne i kishim disa fakte që na vinin nga viti i largët 1916, zbuluar nga austriakët, ndaj dhe në vitin 1962 është kryer një ekspeditë informative ku është vizituar dhe kalaja e Dimalit”, thotë Burhan Dautaj.

Dautaj i nisi gërmimet arkeologjike në kulmin e jetës së tij profesionale në vitin 1963.

“Duke parë rëndësinë e madhe që paraqisnin mbeturinat antike të qytetit ilir, gjatë viteve 1963-1964 u ndërmorën gërmimet e rregullta arkeologjike,” kujton Dautaj.

Sipas arkeologut në pension gërmimet u përqendruan kryesisht mbi kreshtën e akropolit, që në krahasim me pjesën tjetër të qytetit paraqitej më pak e prekur nga punimet bujqësore. Ato patën si qëllim nxjerrjen në dritë të disa monumenteve që ende viheshin re mbi sipërfaqe.

Zbulimi më i rëndësishëm i këtyre dy viteve është ai i katër vulave të fragmentuara që mbaj emrin ilir Dimal”, shtoi Dautaj.

Do të mjaftonin këto zbulime që zona të konsideroj si mjaft e rëndësishme, pasi veç Beratit muze, vëmendja atyre viteve të shkonte dhe tek fshati i vogël, i cili mbante përbrenda një qytet antik.

“Kodra në të cilën shtrihej qyteti (144 metra) rrafshohet lart në një pllajë të valëzuar me konture të çrregullta. Brenda kësaj pllaje ndodhet një sukë dy hektarëshe, 40 metra e lartë, ku janë gjetur gjurmë të fundit së periudhës së bronzit-fillimit i asaj të hekurit,” thotë arkeologu Çoku.

“Falë zhvillimit ekonomik dhe kushteve të përshtatshme Dimali në periudhën antike u kthye në qytet, duke u pajisur me mure rrethuese,” shtoi ai.

(Dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

aktualitet aktualitet ura vajgurore ura vajgurore

Sondazh

Poll
Aktualitet 3 Mars 2020, 12:24

TIRANE- Operacioni Forca e Ligjiti ka dërguar formularin për të deklaruar pasuritë dy subjekteve të radhës, përkatësisht Eljon Hatos, dhe Ilir Selmanit, të dy t...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet