LIVE UPDATES
Bota

Murtaja që përfshiu Bergamon në 1630 dhe faza e dytë që zgjati 3 dekada

14 Maj 2020, 10:35 Nga DOSJA
Murtaja që përfshiu Bergamon në 1630 dhe faza e dytë që

BERGAMO– Kombinimi i dëshirës për t’iu rikthyer normalitetit dhe këmbëngulja e këtyre ditëve kujton atmosferën e gushtit të atij viti, kur rrugët e qytetit, të mbuluara me bar dhe hithra pas shumë muajshshkretimi, u mbushën me qytetarë që ruanin distancën që nuk i jepnin dorën njëri-tjetrit, dhe mbyllja për një kohë të gjatë e berberëve kishte gjeneruar një modë të re me mjekra të gjata e flokë shumë të çrregullt.

Ndërsa në profecitë e tanishme për rimëkëmbjen e afërt, ka një mori  referencat për stinët e rilindjes së post “luftës”, pasi me siguri ato  momente janë më të ndritshme se errësira që shoqëroi rihapjen e qytetit pas murtajës manzoniane.

Rikthimi ishte shumë i ngadaltë: Zona ndoqi për vite me radhë masa kufizuese periodike, të urdhëruara nga autoritetet e zellshme veneciane, siç është bllokimi i kontakteve tregtare me rajone të dyshimta ose izolimi i komunave të infektuara (Lovere në 1632), dhe popullsia që ende jetonte me frikën e vazhdueshme të valëve të reja të murtajës nga zonat, kantonet zvicerane në 1634, Valtellina në 1635, Comasco në 1636, ku  autoritetet publike sinjalizonin për pakujdesi në përhapjen e infeksionit.

Gati 3 dekada pas ngjarjeve të trishta të pandemisë, në vitin 1659 u krijua një autoritet i veçantë,  të ashtuquajturit ‘kolaterale’  për të verifikuar zbatimin e rregullave të higjienës në dyqanet e ushqimit.

Më tej në këtë artikull Corriere de la Serra shkruan se  në bazë të traditës italiane, pas katastrofave të murtajës, lindnin konflikte dhe akuza të ndërsjellta midis autoriteteve qendrore dhe administratorëve vendorë, si dhe hetime gjyqësore të pashmangshme, të destinuara të kurorëzojnë stinët më të larmishme të historisë së vendit: në 1632 Venecia nisi të hiqte nga detyra dhe të vinte para drejtësisë zyrtarët e dyshuar për përvetësim të padrejtë të të mirave publike dhe abuzim në dëm të qytetarëve në kohë murtaje, dhe në fakt vijuan punën e komisionerit të pushtetit vendor, duke inkurajuar funksionarët e lartë me origjinë veneciane të rikuperonin sa më shumë burime përmes mbledhjes të pamëshirshme të taksave dhe borxheve të vjetra.

Ndërkohë ditët e sotme ka kërkesa të vazhdueshme për një rikuperim të shpejtë të aktiviteteve të prodhimit, por nuk duket se në atë kohë në Bergamo ishte puna nevoja më e domosdoshme e njerëzve. Fermerët që i mbijetuan infeksionit, pa dëshirë apo forcë për të punuar, preferuan të mjaftoheshin me ato pak që kishinpër të shijuar kënaqësitë e jetës, që murtaja e kishte vënë seriozisht në pikëpyetje.

Nëse sot flitet se dasmat dhe aktivitetet me shumë njerëz nuk do të mbahen si shkak i pandemisë, asokohe dasmat bëheshin vazhdimisht, madje edhe mes atyre që kishin mbetur të ve, për muaj të tërë tokat mbetën të braktisura, aq sa çmimet e mallrave ushqimore u rritën në mënyrë të çmendur përgjatë vitit 1631, duke e vënë në vështirësi popullatën e qytetit.

Pandemitë kanë ndryshuar gjithçka, Marco Antonio Benaglio, ka theksuar se murtaja e vitit 1630 i bëri shumë njerëz të mjerë e fatkeqë, por bëri pasuroi edhe shumë njerëz, duke i identifikuar këta të fundit si priftërinj, që trashëgonin pasurinë e atyre që vdisnin, dhe te ata që kishin imunitet, të cilët, duke qenë në gjendje të kontaktonin me të sëmurët, ofronin kujdes kundrejt pagesave të majme.

As atëherë nuk munguan ata që, pasi i shpëtuan murtajës dhe nuk kishin asgjë për të humbur, përfituan nga situata në forma kriminale: nga vitet ’30 të shekullit të shtatëmbëdhjetë pati një rritje të krimeve, dhunës dhe vrasjeve, por mbi të gjitha të vjedhjeve, plaçkitjeve dhe grabitjeve të tregtarëve të kryera nga bandat e krimit të organizuar, të gjitha aktivitete të regjistruara me shqetësim nga kryetari i bashkisë veneciane Pietro Loredan, i cili mbërriti në qytet në gusht 1630.

Autoriteti më i lartë i qytetit, me konstatimin e aftësisë kriminale të shumë njerëzve, u drejtonte fjalë inkurajuese qytetarëve të Bergamos, fjalë që tingëllojnë aktuale edhe sot.

Burimi: Corriere 

A.C/Dosja.al

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota koronavirusi ne itali koronavirusi ne itali

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës