LIVE UPDATES
Bota

“Më futën në gojë një pilulë helmuese dhe donin të më hidhnin në lumë”, E mbijetuara e kampit Aushvic tregon si do

27 Janar 2020, 08:43 Nga DOSJA
“Më futën në gojë një pilulë helmuese dhe

UKRAINË– Frances Malkin ishte 4 vjeç kur familja e saj u përpoq ta helmonte atë ku ata u strehuan në mesin mijëra njerëzve në Poloni, kur ekzistonte kampi famëkeq Aushvic.

Malkin nuk ndalonte së qari, ndërsa familja e saj fshihej nga fati i zi dhe ata shqetësoheshin që ajo do të zbulonte vendndodhjen e tyre dhe nazistët do t’i vrisnin.

Dhe si mënyrë të fundit për ta hequr qafe, ata i futën një pilulë helmuese në gojë.

Për gjithë këto dekada në heshtje, Malkin ka ndarë historinë e saj të mbijetesës me qytetarët amerikanë, vend në të cilin ajo jeton dhe punon sot.

Ajo nis ta tregojë tmerrin e jetës së saj, si një histori filmash apo librash duke prekur të gjithë dëgjuesit para saj.

“Ne po mundohemi të gjejmë të vërtetën historike dhe tokën e përbashkët. Ndërsa presidentët luftojnë njëri-tjetrin, njerëzit duhet të gjejnë bazën e përbashkët.”- thotë Igor Kotler, Drejtori i Përgjithshëm i Muzeut me bazë në New Jersey me të Drejtat e Njeriut, Lirinë dhe Tolerancën, i cili ka një partneritet me Qendrën Ruse të Holokaustit.

Për Malkin, është e paimagjinueshme e historia e jetës së saj.

Malkin lindi në 1938 në pjesën lindore të Polonisë që tani është Ukraina. Familja e saj zotëronte një dyqan ëmbëlsirash, dhe ata bënin një jetë normale derisa u bënë pjesë e kampit ku vdiqën me mijëra njerëz.

Pastaj, në vitin 1939, Adolf Hitler dhe Josef Stalin nënshkruan një pakt joagresioni, të dy vendet pushtuan Poloninë dhe filloi Lufta e Dytë Botërore.

“Komunistët hynë dhe morën gjithçka. Nuk ju lejohet të zotëroni pronë.”- tregon Malkin.

Malkin ishte një fëmijë i vogël, kështu që ajo kujtohej shumë kur komuniteti hebre në Sokal u detyrua të marrë një geto, “disa milje katrorë e rrethuar me tela me gjemba”.

Për të ndihmuar të tregojë historinë e saj, ajo mbështetet në ditarin e xhaxhait të saj, shkruar në gjuhën Judeisht dhe përkthyer në anglisht dhe të quajtur “Vite të Tmerrit, Ditari i një familje në fshehje”.

Shumë nga hebrenjtë e Sokal u rrëmbyen dhe u vunë në trena dhe u dërguan në një kamp nazist.

Rreth gjysmë milioni hebrenj vdiqën në Bełżec, i cili ishte ndër kampet më vdekjeprurëse. Bełżec ishte një kamp shfarosjeje dhe ato pak njerëz që u internuan sot tregojnë historitë e trishta. Nga famija e Maklin babai i saj, detyrua të punojë në kamp.

“Ai hyri, më kapi dhe më puthi. Ne nuk e zbuluam deri dy vjet më vonë. Kur Judenjtë arritën, një turmë e ukrainasve i prisnin. Ata përzgjodhën 400 prej tyre, dhe më pas nisën të qëllonin.”- u shpreh ajo. Fshehja e Judenjve ishte e dënueshme me vdekje.

“Të gjithë thanë jo”, thotë Malkin. “Të gjithë thanë jo, përveç një gruaje.”

Francisca Halamajoëa kishte dëbuar burrin e saj, një nazist. Më 1942, ajo dhe vajza e saj ranë dakord të strehojnë dy familje.

“Brenda hambari të derrave të Halamajoëa-s, ne jetuam për 20 muj dhe ajo u bë shtëpia jonë.”-shprehet Maklin.

Malkin ku ishte e vogël u kishte premtuar prindërve se nuk do të qante, pasi zëri i saj do t’i zxbulonte ku ishin fshehur, dhe më pas mund të vdisnin.

“Dhe këtë mbaj mend, kur lamë getot, njerëzit ishin lëenduar kiste njerëz të plagosur dhe nisa të qaja.”– tha ajo.

Kur Malkin nuk po ndalej së qari, familja e saj mori vendimin e tmerrshëm.

Ata arsyetuan se mënyra e vetme për të mposhtur gjermanët ishte mbijetesa. Ata do të duhej të sakrifikonin Malkin për të shpëtuar jetët e tyre.

Të afërmit e saj siguruan helmin, dhe i dhanë Malkin një dozë vdekjeprurëse.

“Vazhdova ta nxirrja jashtë,” thotë ajo. “Ata e futën atë. Unë rashë në gjumë.”

Më pas kur ajo kishte qenë në gjumë prindërit e saj e kishin futur në një thes dhe donin ta linin pranë një lumi aty pranë. Por pas disa orësh ajo kishte ndjerë që frymonte dhe ishte gjallë.

Burimi: usatoday

A.C/Dosja.al

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

bota bota 75-vjetori i clirimit te kampit aushvic frances malkin kampi aushvicit 75-vjetori i clirimit te kampit aushvic frances malkin kampi aushvicit

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet