LIVE UPDATES
Aktualitet

E shpallur zonë e mbrojtur nga shteti/ Brenda kanionit të Llëngës ndërtohet HEC-i, prishja e habitatit mjedisor dhe histori

10 Mars 2020, 20:49 Nga DOSJA
E shpallur zonë e mbrojtur nga shteti/ Brenda kanionit të

TIRANË- Fiks Fare denoncoi mbrëmjen e së martës një skandal me zonat e mbrojtura në Shqipëri. Megjithëse Kanioni i Llëngës, në Mokër të Pogradecit është zonë e mbrojtur, në mes të tij është ndërtuar një HEC.

Dhe, për më tepër, institucionet janë fshehur “pas gishtit”, duke shkruar në letra se HEC-i është jashtë kanionit. Por specialistë të Zonave të Mbrojtura por edhe historiani Neritan Ceka pohojnë se ndërtimi i kësaj vepre ka prishur habitatin mjedisor dhe atë historik, pasi në atë zonë ishte edhe një degëzim i rrugës së vjetër Egnatia.

Megjithëse në fshatin Llëngë po ndërtohen disa HEC-e, rruga për të shkuar në zonë është e shkatërruar, madje e pakalueshme edhe për mjetet tip foristradë. Grupit të Fiks Fare iu desh rreth 3 orë në këmbë për të shkuar në Llëngë. Rrugës për në fshat, gazetarët kalojnë në një rrugë të vjetër, ndërkohë që Llënga është në një luginë e rrethuar me male të larta. Ndërkohë, në dalje të luginës, është kanioni që mbrohet nga shteti. Në vitin 2012, Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura, e ka shpallur këtë kanion si Monument Natyre. Ndërkohë, pas vitit 2012, në këtë zonë, janë dhënë leje për ndërtim HEC-esh. Aktualisht, uji që kalon në këtë kanion, përfundon në tuba.

Megjithëse është në zonë të mbrojtur, në këtë vend është ndërtuar një digë. Me tonelata të tëra betoni janë hedhur në brendësi të këtij kanioni. Ndërkohë, diga e këtij HEC-i, është ndërtuar brenda një monumenti natyre. Në kanion janë hedhur tonelata të tëra me beton në shkelje flagrante të ligjit, ku aktualisht uji që përshkonte në rrjedhën e tij natyrale, me ndërtimin e kësaj dige, është shndërruar në një liqen artificial. E gjitha zona është shkatërruar, ku masive të tëra me shkëmbinj kanë përfunduar në përrua, rreth 400 metra larg.

Llënga e braktisur…

Gazetarët e Fiks Fare shkojnë në fshatin Llëngë, ku aktualisht jetojnë vetëm 5 familje. Zonja Andoni është e moshuar dhe jeton me bashkëshortin dhe fëmijët. Thotë se familja e saj ka një lopë, ndërkohë të ardhura të tjera janë lekët e pensionit. “Unë marr 82 mijë lekë, burri merr 150 mijë lekë. Unë që këtu në Çezmë shkoj në këmbë. Bëjmë rreth 3 ose 4 orë në këmbë ik, rri, ik, rri. Te doktori po pate ndonjë hall do shkosh në Pogradec. Këtu s’ka rrugë, tani është baltë” thotë zonja. Më tej pohon se në zonë po ndërtohen disa HEC-e, ku njëri është ndërtuar te Gryka e Gurit. Sipas saj, zona ka qenë shumë e bukur, ndërkohë pas gërmimit është bërë shumë më keq. “Atje kalonte rruga e karvanit. Këto HEC-e s’na kanë sjellë asgjë të mirë, as rrugë asnjë gjë. Investimet e fundit në këtë fshat janë bërë në kooperativë. Që këtu kanë ikur të gjithë. Atëherë ka pasur 67 familje, tani kanë mbetur vetëm 5” thotë ajo.

Fiksi bisedoi edhe me kryeplakun e fshatit, i cili thotë se kanë bërë disa ankimime për HEC-et në kanione, por deri më tani s’kanë marrë asnjë përgjigje. “Te Kanioni i Llëngës kalon edhe rruga Egnatia. Ka mbetje kalldrëmi. Më duket se këto ndërtimet po i bën Kisha. Na premtuan që do bëjnë rrugë, po asnjë gjë. Nga unë s’kanë marrë asnjë vulë, s’më kanë pyetur. Ne që jemi këtu s’kemi firmosur asnjë” thotë ai.

ADZM Korçë: Ne s’na pyetën!

Diskutimet për ndërtimin e HEC-it në kanionin e Holtës në Gramsh ishte që diga ishte 140 metra larg hyrjes së kanionit. Edhe në atë rast, distanca ishte në shkelje të ligjit, pasi ndërtimet duhet të jenë 200 metra larg zonave të mbrojtura. Por, ajo çka ndodhur në Llëngë, është se ndërtimi është brenda kanionit. Fiks Fare pyeti në Agjencinë e Zonave të Mbrojtura në Korçë. Një punonjës thotë se në Llëngë po ndërtohen disa HEC-e në zona të mbrojtura, por sipas tij lejet janë dhënë nga Ministria e Mjedisit. “Ne s’kemi vendimmarrje” thotë ai. Punonjësi pohon se për HEC-in në kanion thotë se vepra e marrjes së ujit zhvillohet në dalje të kanionit. “Ne mendojmë që është 40 deri në 50 metra larg kanionit. Ai thotë se nuk jemi ne që e kemi lejuar dhe miratuar në atë zonë dhe se ndërtimi është bërë me dokumente nga institucionet vendore dhe qendrore. Ne konstatuam se po ndërhyhej brenda kanionit si rrugë kalimi. Kontaktuam me firmën Hidropoëer Electric. Ata kanë kaluar mjete, por është e vështirë ti kapësh në flagrancë. Ne e konstatuam dhe bëm procesverbal dhe ja dorëzuam Inspektoriatit të Mjedisit. Ata, e penalizuan me gjobë 1 milionë lekë gjobë. Ne kemi sinjalizime të tjera që po e përdorin, por ata na thanë se po e përdorin banorët” thotë ai.

Shkatërrohet edhe rruga antike Egnatia

Krahas dëmtimit të kanionit, rruga që kalon mes përmes kanionit, është dëmtuar nga firma që ka ndërtuar këtë HEC. Sipas historianëve, kjo rrugë është një degëzim i rrugës Egnatia që lidhte qytetin e Gramshit me qytetin e Pogradecit. Gjurma historike e rrugës është dëmtuar, ndërkohë që sipër saj është hedhur çakull, beton, apo edhe mali është gërmuar. Fiks Fare pyeti në Agjencinë e Shërbimit Arkeologjik, ku kontaktuam me drejtoreshën Rudina Zoto, ku iu kërkua informacion për ndërtimin e këtij HEC-i. Agjencia na ktheu përgjigje se Këshilli Kombëtar i Arkeologjisë ka miratuar raportin e vëzhgimit arkeoligjik sipërfaqësor nga një subjekt. Në vendim, Këshilli ka sugjeruar se firma që po ndërton HEC-in të mos kryejë asnjë lloj punimi apo lëvizje, në zonën e shtrirjes së traktit të rrugës së periudhës Romake, me qëllim mos dëmtimin e tij dhe shmangien e çdo lloj ndikimi që mund të ketë mbi të. Në nëntor 2018, Agjencia verifikoi informacionin për dëmtim rruge dhe rezultoi i “pa prekur nga punime ndërtimore”.

Pas kësaj përgjigje, Fiks Fare bisedoi me historianin Neritan Ceka i cili tha se në atë zonë është edhe rruga për në manastirin e Llëngës. “Është më e vjetër se rruga Egnatia. Rruga kalonte në brendësi të atij kanioni, futej në luginën e Manastirit të Llëngës. Është zona më interesante të së ardhmes” thotë Ceka, ndërkohë që gazetarët i tregojnë historianit çfarë ka ndodhur realisht në zonë. “Impakti është i dukshëm, nuk është mbajtur distance nga rruga, mund të ishte bërë më poshtë. Duhet të jenë në përputhje në ruajtjen e monumentit dhe këtu nuk është respektuar distanca. Me aq sa shikoj kjo rrugë nëse është parë nga ekipi duhej vënë në mbrojtje të përkohshme, edhe nëse s’ka qenë në mbrojtje, monument kulture. Është rrugë e veçantë. Jemi në gjendje katastrofe, po bëhen ndërtime në dëm të zonave arkeologjike. Jemi në fund të historisë së monumenteve të kulturës. Unë e kam dhënë alarmin. Kemi kompjutera, po s’kemi njerëz në terren” thotë z.Ceka.

Pak muaj më parë, policia e Pogradecit bëri një kallëzim penal në prokurori se firma që bëri HEC-in shkatërroi edhe rrugën Egnatia. Por, prokuroria pushoi hetimet me argumentimin se firma s’ka prishur asnjë rrugë. Ajo çka shikohet në këtë zonë, është se jo vetëm që rruga është prishur dhe mbuluar me inerte, por e gjithë zona, Monument Natyre, është kthyer në një kantier të madh ndërtimi. Të gjitha institucionet kanë mbyllur sytë para kësaj masakre mjedisore.

Marrë nga Top Channel 

(a.m/dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

aktualitet aktualitet hec-i ne pogradec kanioni i llenges ndërtimi i hec-it hec-i ne pogradec kanioni i llenges ndërtimi i hec-it

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë