LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Rrëfimi prekës i Rita Koka Koçi,  vajza 19-vjeçarje në burgun e Burrelit ku vuante dënimin edhe i ati i saj, Sami Koka

12 Qershor 2020, 08:19 Nga DOSJA
Rrëfimi prekës i Rita Koka Koçi,  vajza

TIRANË– Kur policët pa fytyrë, me maska e armatime të rënda u sulën nëpër natë për të shembur godinën e teatrit, as që e kishin idenë se pse ajo godinë ishte kaq e rëndësishme për ata aktivistë e artistë që po e ruanin prej dy vitesh. As e kishin idenë se sa e rëndësishme ishte ajo godinë për mijëra shqiptarë të tjerë që atje patën kujtimet për netët e bukura të shfaqjeve e lojës së aktorëve shqiptarë ndër vite. As e kishin idenë se brenda atyre mureve ka shumë kujtime të bukura, por edhe shumë të dhimbshme.  Ajo sallë mbante histori, art e dhimbje.

Dikur quhej Savoja. Ajo godinë mbahej mend edhe sepse atje ish vënë në skenë pjesa e parë e serialit të gjatë të tragjedisë së shqiptarëve nën diktaturën komuniste. Udhëheqja komuniste e bëri pikërisht aty gjyqin e  parë të intelektualëve shqiptarë që ishin përcaktuar si kundërshtarë të regjimit komunist. Është fjala për gjyqin special të pranverës së vitit 1945, në sallën e Teatrit Kombëtar që paralajmëroi kalvarin e gjatë të të vrasjeve, burgosjeve e internimeve të mijëra shqiptarëve gjatë 45 viteve të diktaturës komuniste.

Në atë gjyq, u ndëshkuan rreth 45 intelektualë të shquar të Shqipërisë, një ndër ta ishte edhe kolonel Sami Koka. Kishte qenë një ndër ushtarakët më të rëndësishëm gjatë qeverisjes së Ahmet Zogut dhe diktatori Enver Hoxha e shpalli armik. U dënua me 30 vjet burg. Atë ditë në gjyq ishte edhe e bija 19-vjeçare, Rita Koka. E pa të atin të gjunjëzuar nga dhembja për çfarë e priste Ritën dhe familjen e saj më pas. Qante atë ditë për babain e burgosur nën prangat e diktaturës, por s’e kish menduar se pak vite më pas do t’i provonte prangat e do të burgosej në qelinë afër të atit, përballë tij, në burgun e Burrelit.

Rreth pesë vite pas dënimit të të atit, Rita Koçi u arrestua e akuzuar për agjitacion e propagandë dhe u dënua më 10 vjet burg. U dërgua në Burrel, atje ku ishin të burgosur të tjerë politikë, ku ishte edhe i ati, Sami Koka. Rita e dinte se babai i saj ishte diku aty afër në njërën prej qelive. E kishte vënë në dijeni një gardian burgu i cili sillej pak më mirë se të tjerët me të burgosurit politikë.

E ka rrëfyer Rita (Koka) Koçi në prag të ndarjes nga jeta historinë e saj, ku tregon edhe momentin kur e pa të atin në oborrin e burgut, me ndihmën e policit me emrin Ymer.

“Një ditë vjen polic Ymeri në birucë dhe më thotë: ke dëshirë ta shohësh babanë tënd? Pyetje është kjo që më bën?-i thashë. Mirë, -tha,- unë do ta jap mundësinë, por duhet të kesh kujdes të mos bësh asnjë gjest dhe asnjë lëvizje për të treguar se po e sheh. Mirë,- i thashë.-Mos ki merak. Në fakt kur të burgosurit e dënuar po hynin brenda nga oborri për të shkuar lart në dhomat e tyre, polic Ymeri e ndaloi babanë dhe nisi të bisedojë me të. Unë si gjithmonë nga ajo kamare e vockël që bëja kontrollin ngrita cepin e kartonit dhe po e vështroja babanë. Një ngashërim dhe një mallëngjim më pushtoi shpirtin, nga malli që kisha. Por më e madhe nga të gjitha ishte emicioni që ndjeva kur shikoja babanë gjatë kohës së bisedës, kthente sytë majtas e djathtas duke menduar se në cilën nga këto biruca ndodhesha unë, vajza e tij e vetme 19-vjeçare. Pas një copë here bisedë, polic Ymeri e la të lirë që të ikte lart dhe pastaj erdhi tek unë dhe më tha: E pe babanë, u çmalle? -Të jam mirënjohëse Ymer, më bërë një nder të madh”, rrëfen Rita Koka Koçi.

Dhembja e Ritës, e të atit Sami Koka, e familjes së tyre nisi pikërisht tek ajo godinë që u shemb këtë 17 maj të vitit 2020. Pasardhësit e Sami Kokës apo 45 intelektualëve që u dënuan me pushkatim apo shumë vite burg në godinën e teatrit Savoja, u lënduan kur godina e teatrit u shemb pa mëshirë. Shumë prej atyre që u dënuan me pushkatim pranverën e vitit 1945 në atë sallë, nuk iu janë gjetur ende eshtrat, ndaj ajo godinë teatri shërbente për pasardhësit e tyre si një vend kujtese, ku u panë për herë të fundit gjallë njerëzit e tyre të dashur.

Marrë nga Kujto.al 

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

dikur dikur  rita koka koçi sami koka savoja  rita koka koçi sami koka savoja


Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës