LIVE UPDATES
Bota

Zgjedhjet e Iranit në mars, iranianët në një "mendje": Ku është esenca e mbajtjes së zgjedhjeve? Ato nuk kanë kuptim

Zgjedhjet do të rezultojnë me një parlament të ri dhe Asamble Ekspertësh, trup që zgjedh më pas liderin suprem të shtetit.

28 Shkurt 2024, 13:01 Nga N.F
Zgjedhjet e Iranit në mars, iranianët në një
Foto ilustruese

IRAN- Teksa Irani përgatitet për zgjedhjet e 1 marsit, ekziston një e përbashkët që qarkullon në mesin e banorëve iranianë. Zgjedhjet do të rezultojnë me një parlament të ri dhe Asamble Ekspertësh, trup që zgjedh më pas liderin suprem të shtetit. Mirëpo, në dhjetëra mesazhe që i janë nisur Radios Evropa e Lirë prej banorëve brenda Iranit, shumë prej tyre kanë thënë se nuk do të votojnë në ato që i konsiderojnë zgjedhje “pa asnjë kuptim”, meqë në to pritet vetëm të konsolidohen udhëheqësit shtetërorë të linjës së ashpër.

Kjo mostër – ndonëse e vogël – shpërfaq sfidën ndaj legjimitetit të strukturës klerikale të pushtetit në Iran, teksa rritet sentimenti kundër regjimit, që është vërejtur edhe në protestat e pashembullta nëpër rrugët e Iranit më 2022.

“Ata nuk janë përfaqësuesit e popullit”, ka thënë një burrë iranian përmes një audio-mesazhi.

“Ata i duan njerëzit vetëm për vota dhe asgjë më shumë. Më pas nuk bëhet asgjë për ata njerëz dhe ata lihen anash”.

Një tjetër burrë u ka bërë thirrje njerëzve që të mos votojnë për “regjimin e korruptuar që nuk ka vend në Iranin e civilizuar”.

“A nuk është koha që t’iu themi jo ekzekutimeve, diktaturës dhe pushtimit të vendit tim, Iranit?”, ka thënë ky burrë në një audio-mesazh që i ka nisur Radios Evropa e Lirë.

Autoritetet në Iran nuk tolerojnë asnjë formë të shprehjes së pakënaqësisë dhe veçse kanë burgosur dhjetëra gazetarë, aktivistë dhe avokatë në vjetët e fundit.

Rreth 700 të burgosur janë ekzekutuar në Iran vetëm më 2023, përfshirë nëntë protestues, sipas grupeve për të drejta të njeriut.

Gjatë shtypjes brutale prej aparatit shtetëror, në muajt e protestave mbarëkombëtare, që patën shpërthyer në shkurt të vitit 2022, të paktën 500 protestues janë vrarë dhe mijëra janë arrestuar. Protestat kanë nisur si shenjë zemërimi kundër vendimit për vendosje të hixhabit, një shtyllë në republikën islamike. Mirëpo më vonë, në protesta janë përmendur edhe pakënaqësi tjera, përfshirë thirrjet kundër teokracisë së Iranit, dhe disa protestues kanë bërë thirrje për dhënie fund të regjimit të udhëhequr prej klerikëve fetarë.

“Sot ne e shohim që kushdo që kritikon diktaturën e klerikëve, vritet, plagoset, torturohet dhe burgoset”, ka thënë një burrë tjerë në një audio-mesazh dërguar REL-it.

Banorët e Iranit, që i kanë dërguar mesazhe REL-it, nuk janë identifikuar, nga frika e hakmarrjes prej shtetit. Shumë iranianë jashtë shtetit dhe aktivistët politikë, si dhe ata të shoqërisë civile në Iran, kanë bërë thirrje për bojkotim të zgjedhjeve të 1 marsit. Pothuajse 300 figura politike, shoqërore dhe kulturore i kanë dënuar publikisht zgjedhjet, duke i bërë thirrje popullit që të mos marrë pjesë në votimet e “inskenuara”.

Më 24 shkurt, edhe avokatja iraniane për të drejta të njeriut dhe fituesja e Çmimit Nobel për Paqe, Narges Mohammadi ka bërë thirrje për bojkot dhe sanksionim dhe dënimin global të zgjedhjeve. Sipas saj, veprime të tilla përbëjnë “domosdoshmëri politike dhe detyrë morale”. Zyrtarët iranianë dhe mediat shtetërore i kanë konsideruar “armiq” ata që po bëjnë thirrje për bojkotim të procesit zgjedhor. Zyrtarët u ka bërë thirrje disa herë iranianëve që kanë të drejtë vote, që ta shfrytëzojnë të drejtën e tyre, duke e quajtur obligim fetar.

Këto thirrje vijnë teksa rriten shqetësimet për një përsëritje të zgjedhjeve presidenciale të vitit 2021, kur është regjistruar dalja më e ulët ndonjëherë në zgjedhje. Duke marrë parasysh rritjen e dallimeve mes klerikëve në pushtet dhe të rinjve të Iranit, si dhe keqmenaxhimit ekonomik, autoritetet janë në pritje të një skenari të ngjashëm, sipas ekspertëve.

“Zgjedhjet nuk kanë kuptim”, ka thënë një burrë, në një audio-mesazh që i ka dërguar Radios Evropa e Lirë, si referencë si atë që shihet si proces i padrejtë zgjedhor në Iran, pasi kandidatët verifikohen nga një organ i linjës së ashpër, dhe zgjidhen direkt ose indirekt prej liderit suprem.

“Pjesëmarrja në zgjedhje, edhe nëse jemi indiferentë ndaj të gjitha krimeve që janë kryer [prej shtetit] në vjetët e fundit, do të ishte tallje me veten”, ka thënë ky burrë.

Në një tjetër audio-mesazh, një burrë ka thënë se shpreson që “durimi i popullit të ketë mbaruar” dhe ata nuk do të marrin pjesë në zgjedhje. Kjo është rruga e vetme, ka thënë ai, “për t’i dhënë fund kësaj jete të mjerë, të trishtuar dhe të goditur prej varfërisë”.

Marrë nga REL

iran zgjedhje

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet