LIVE UPDATES
Bota

"Viti i pestë i jetës më i rrezikshmi", studimi: Lindja e parakohshme lidhet me një rrezik të shtuar të vdekjes edhe në dekadën e katërt të jetës së personit

Hulumtimet e mëparshme kanë gjetur një rritje të lindjeve të parakohshme në shoqëritë perëndimore në dekadat e fundit për shkak të faktorëve të ndryshëm mjedisorë dhe socio-ekonomikë.

8 Dhjetor 2024, 14:55 Nga N.F
"Viti i pestë i jetës më i rrezikshmi", studimi: Lindja
Foto ilustruese

KANADA- Rreziqet dhe efektet afatgjata të lindjes së parakohshme për vetë fëmijën janë të dokumentuara nga kërkimet shumëvjeçare të kryera në Spitalin e Fëmijëve në Toronto të Kanadasë “The Hospital for Sick Children” (SickKids). Sipas studiuesit Petros Pehlivanoglou, lindja e parakohshme lidhet me rritjen e rrezikut të vdekshmërisë për individin, edhe 40 vjet pas lindjes së tij, ndërkohë që lidhet edhe me nivelin e tij arsimor, të ardhurat dhe punësimin dhe gjithashtu kontribuon në përjetësimin e brezave. 


Hulumtimet e mëparshme kanë gjetur një rritje të lindjeve të parakohshme në shoqëritë perëndimore në dekadat e fundit për shkak të faktorëve të ndryshëm mjedisorë dhe socio-ekonomikë. Petros Pehlivanoglou, studiues i SickKids dhe profesor i asociuar në Universitetin e Torontos, pasi studioi disa nga efektet afatshkurtra të lindjes së parakohshme kryesisht në sistemin shëndetësor kanadez gjatë periudhës së shtrimit në spital të të porsalindurve, vendosi të kërkonte efektet afatgjata të prematuritetit.

Në bashkëpunim me profesorin asistent të Epidemiologjisë dhe Parandalimit në Shkollën e Mjekësisë të Universitetit Wake Forest dhe ish-kërkuesen postdoktorale në Spitalin SickKids, Asma Ahmed, ai kreu tre studime, të cilat u financuan nga Instituti Kanadez i Kërkimeve Shëndetësore. Siç shpjegohet nga Pehlivanoglou, shteti kanadez dhe komuniteti shkencor atje kanë shfaqur interes të veçantë për efektet e prematuritetit dhe në fakt, është krijuar rrjeti i shkencëtarëve "Canadian Preterm Birth Network", me pjesëmarrjen e prindërve të fëmijëve të lindur para kohe.

Rezultatet e hulumtimit më të fundit të publikuar, pak ditë më parë në revistën “JAMA Network Open”, e lidhin prematuritetin me një rrezik të shtuar të vdekjes jo vetëm në afat të shkurtër, por edhe në dekadën e katërt të jetës së personit. Për hulumtimin, rreth pesë milionë lindje në Kanada u studiuan midis 1983 dhe 1996, dhe më pas individët u ndoqën deri në vitin 2019.

Rreziku më i lartë i vdekjes është gjetur të ndodhë në vitin e pestë të jetës së një fëmije, megjithatë rreziku i vdekshmërisë ekziston në të gjitha grupmoshat. Vdekshmëria ishte e lidhur me shumë shkaqe, duke përfshirë çrregullimet e sistemit të frymëmarrjes, qarkullimit të gjakut dhe tretjes, problemet e sistemit nervor, sëmundjet endokrine dhe infektive, kanceret dhe keqformimet kongjenitale. Pehlivanoglou nënvizon nevojën për të pasur një sistem monitorimi për fëmijët premature, të ngjashëm me atë që ekziston për sëmundjet e tjera kronike të fëmijërisë, si astma.

shtatzani lindje e parakoshme

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera