LIVE UPDATES
Bota

VIDEO/ NASA: Anija kozmike godet asteroidët për t'i devijuar nga rruga e saj

 Një anije kozmike e NASA-s u përplas qëllimisht në një asteroid për të ndryshuar kursin e saj me fuqinë e energjisë kinetike, gjatë një misioni të paprecedentë për të mësuar se si njerëzimi mund të mbrohet nga kërcënimi i mundshëm ekzistencial në të ardhmen ndaj saj. Anija kozmike ra me një shpejtësi që i kalonte 20,000 kilometra në orë mbi asteroid në kohën e parashikuar (në orën 02:14 të Greqisë). Ekipet e NASA-s në qendrën e kontrollit të misionit në Maryland shpërthyen në brohoritje në momentin e përplasjes.

27 Shtator 2022, 07:33 Nga s.s
VIDEO/ NASA: Anija kozmike godet asteroidët për t'i devijuar nga
Asteroid

SHBA- Një anije kozmike e NASA-s u përplas qëllimisht në një asteroid për të ndryshuar kursin e saj me fuqinë e energjisë kinetike, gjatë një misioni të paprecedentë për të mësuar se si njerëzimi mund të mbrohet nga kërcënimi i mundshëm ekzistencial në të ardhmen ndaj saj. Anija kozmike ra me një shpejtësi që i kalonte 20,000 kilometra në orë mbi asteroid në kohën e parashikuar (në orën 02:14 të Greqisë). Ekipet e NASA-s në qendrën e kontrollit të misionit në Maryland shpërthyen në brohoritje në momentin e përplasjes.

Pak minuta më parë, asteroidi Dimorphos, rreth 11 milionë kilometra larg Tokës, kishte filluar të rritej ngadalë në imazhet spektakolare të transmetuara drejtpërdrejt nga kamera e anijes. Sipërfaqja gri e çrregullt e shkëmbit dukej qartë. "Ne po hyjmë në një epokë të re në të cilën ne potencialisht kemi aftësinë për të mbrojtur veten nga përplasjet me asteroidë të rrezikshëm", tha Lori Glaze, drejtore e shkencave planetare në NASA, raporton protothema.gr.

Dimorphos ka një diametër prej 160 metrash dhe nuk paraqet asnjë rrezik për planetin Tokë. Është një satelit i një asteroidi më të madh, Binjakët, dhe deri më tani ka bërë një revolucion të plotë rreth tij në 11 orë e 55 minuta. NASA dëshiron të zvogëlojë orbitën me 10 minuta, me fjalë të tjera ta afrojë atë me Binjakët. Pas kësaj kontrollorët, me bazë në Laboratorin e Fizikës së Aplikuar të Universitetit Johns Hopkins (JHU-APL), shpërthyen në gëzim. Do të duhen ditë deri në javë përpara se shkencëtarët të konfirmojnë se orbita e asteroidit në fakt ka ndryshuar. Ata do ta bëjnë këtë falë teleskopëve në Tokë, të cilët do të vëzhgojnë ndryshimin e orbitës së asteroidit më të vogël rreth atij më të madh pas përplasjes.

Megjithëse qëllimi është shumë më pak spektakolar në krahasim me skenarët e filmave fantastiko-shkencorë si filmi Armageddon, ky ushtrim "mbrojtje planetare", i quajtur DART ("shigjeta", në anglisht, një akronim për termin Test i ridrejtimit të dyfishtë të asteroidit) shënon testi i parë i kësaj teknike. Ai lejon NASA-n të bëjë prova në rast se një asteroid një ditë kërcënon të përplaset me Tokën. Anija udhëtoi për rreth dhjetë muaj pasi u nis nga Kalifornia. Për të goditur një objektiv aq të vogël sa Dimorphus, faza e fundit e fluturimit të tij ishte plotësisht e automatizuar, sikur të ishte një raketë e vetëdrejtuar. Tre minuta pas goditjes, një satelit i vogël me madhësi si kutia e këpucëve, i quajtur LICACube, i nisur nga anija kozmike përpara goditjes, do të kalonte brenda 55 kilometrave nga asteroidi për të mbledhur imazhe.

Misioni do të monitorohej gjithashtu nga teleskopët hapësinorë Hubble dhe James Webb, të cilët do të lokalizonin renë e pluhurit në mënyrë që të mund të llogaritej sasia e lëndës së hedhur. Ai gjithashtu do të lejojë një kuptim më të mirë të përbërjes së Dimorph, i cili është përfaqësues i asteroidëve që ndodhin shpesh, duke vlerësuar kështu efektivitetin e metodës. Anija kozmike evropiane Hera, që do të nisë në vitin 2024, do të shikojë më nga afër Dimorphos në vitin 2026 për të vlerësuar efektet e ndikimit dhe për të matur, për herë të parë, masën e asteroidit. 

Asteroidët kanë sjellë surpriza për shkencëtarët në të kaluarën. Në vitin 2020, sonda amerikane Osiris-Rex depërtoi më thellë se sa pritej në sipërfaqen e asteroidit Bennu. Përbërja e saktë e Dimorphos nuk dihet deri më tani. "Nëse asteroidi reagon ndaj ndikimit të DART në një mënyrë krejtësisht të paparashikueshme, kjo mund të na bëjë të rishqyrtojmë nëse ndikimi kinetik është një teknikë që mund të ketë zbatim të përgjithshëm", tha Tom Statler, shefi shkencor i misionit.

66 milionë vite më parë, dinosaurët u zhdukën për shkak të përplasjes së një asteroidi me madhësi 10 km me Tokën. Gati 30,000 asteroidë të të gjitha madhësive janë kataloguar (relativisht) pranë Tokës. Sot, asnjë nga asteroidët e njohur nuk kërcënon planetin tonë, të paktën për 100 vitet e ardhshme. Përveç nëse nuk është regjistruar ende. Ata që janë një kilometër në madhësi tani janë pothuajse të gjitha të regjistruara, thonë shkencëtarët. Por ata shtojnë se vetëm 40% e asteroidëve më të mëdhenj se 140 metra, të cilët mund të shkaktojnë shkatërrim në zona të mëdha, janë regjistruar. Eksperimenti DART është hapi i parë, kritik në këtë drejtim, ka shpjeguar Johnson. "Është një periudhë e emocioneve të mëdha për historinë e hapësirës dhe madje edhe për historinë njerëzore", tha ai.

anije kozmike asteroid nasa shba greqi

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera