LIVE UPDATES
Bota

Trilleri diplomatik rreth fundit të luftës SHBA- Iran/ Analiza: Cilat janë kontradiktat, "gjembat" dhe vendimet vendimtare

Për herë të parë në muaj, SHBA-të dhe Irani duken më afër se kurrë një marrëveshjeje që mund t'i japë fund luftës në Lindjen e Mesme. Pavarësisht deklaratave optimiste nga Uashingtoni, negociatat mbeten të brishta.

24 Maj 2026, 13:35 Nga G.M
Trilleri diplomatik rreth fundit të luftës SHBA- Iran/ Analiza: Cilat
Foto Ilustruese

SHBA- Shtetet e Bashkuara dhe Irani janë afër një marrëveshjeje që mund t'i japë fund luftës që po zhvillohet në Lindjen e Mesme. Presidenti i SHBA-së, Donald Trump i përshkroi negociatat si kryesisht të përfunduara, duke ngritur shpresa të reja për një ulje të tensioneve në një krizë që ka prekur Lindjen e Mesme dhe ka prekur të gjithë planetin. Njëkohësisht, Trump njoftoi se pati një telefonatë të veçantë me kryeministrin izraelit, Benjamin Netanyahu, e cila shkoi shumë mirë.

Kontradiktat

Pavarësisht deklaratave optimiste që vijnë nga pala amerikane në lidhje me një memorandum mirëkuptimi, Teherani vazhdon të theksojë se ka mosmarrëveshje të rëndësishme, kryesisht në lidhje me sovranitetin mbi Ngushticën e Hormuzit, programin bërthamor të vendit dhe përplasjet me grupet e mbështetura nga Teherani në Liban.

Kontradiktat në deklaratat e të dy palëve konfirmojnë vështirësitë që ende ekzistojnë në negociata. Nga njëra anë, Sekretari Amerikan i Shtetit, Marco Rubio, shfaqet optimist, në deklaratën e tij dhe beson se në orët në vijim do të kenë lajme të mira.

Ndërsa nga ana tjetër, agjencia e lajmeve Tasnim, paralajmëron se nëse SHBA-të vazhdojnë të ngrenë pengesa, nuk do të ketë mundësi të arrihet një memorandum përfundimtar mirëkuptimi. Ajo gjithashtu thekson se mosmarrëveshjet mbeten për një ose dy klauzola të memorandumit midis Iranit dhe SHBA-së, duke nënvizuar se bisedimet janë ende në një fazë kritike dhe marrëveshja përfundimtare nuk është siguruar ende.

Dy "gjembat" kryesore

Një nga pikat kryesore të mosmarrëveshjes midis Teheranit dhe Uashingtonit ka të bëjë me Ngushticën e Hormuzit, një rrugë kritike globale e transportit të energjisë që lidh Gjirin Persik me Detin Arabik. Përpara konfliktit të fundit, rreth 20% e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë kalonte nëpër Ngushticë.

Irani pretendon sovranitet mbi Ngushticën, duke theksuar se ajo shtrihet brenda ujërave të tij territoriale, si dhe ujërave të Omanit, dhe ka propozuar vendosjen e tarifave për anijet që kalojnë nëpër të. Në të kundërt, Shtetet e Bashkuara kërkojnë liri të plotë lundrimi. Një çështje tjetër kritike është programi bërthamor i Iranit, konkretisht rezervat e tij të uraniumit të pasuruar.

SHBA -të dhe Izraeli kërkojnë një ndalim të plotë të pasurimit, duke argumentuar se Teherani mund të jetë duke kërkuar të zhvillojë një armë bërthamore. Nga ana tjetër, Irani këmbëngul se programi i tij është i destinuar për përdorim civil. Marrëveshja përfundimtare do të varet kryesisht nga aftësia e të gjitha palëve të përfshira për të kapërcyer dallimet e tyre mbi këto çështje kritike.

Sa realist është fundi i luftës?

Memorandumi që po diskutohet për t'i dhënë fund luftës midis Iranit dhe Shteteve të Bashkuara dhe aktualisht nuk përfshin lëshime të konsiderueshme nga asnjëra palë, por është një shenjë e hershme e vullnetit për të ecur përpara me një marrëveshje më të gjerë dhe më detyruese.

Trita Parsi, autore dhe një nga bashkëthemelueset e Institutit Quincy, komentoi se përgjigjja e vërtetë për pyetjen se kush i përkuli i pari kërkesat e tij nuk do të shihet derisa të mbarojnë 30 ditët e ardhshme dhe të ketë një marrëveshje përfundimtare mbi çështjen bërthamore. Edhe pse korniza që është rënë dakord deri më tani nuk përfshin hapa të rëndësishëm thelbësorë, Parsi beson se kjo tregon një gatishmëri të sinqertë për t'u afruar me njëri-tjetrin.

Njëkohësisht, akademikja Setareh Sadeghi, nga Universiteti i Teheranit, beson se një mesazh i është dërguar Donald Trump dhe SHBA-së se ekziston një dëshirë rajonale për marrëveshje dhe paqe. Megjithatë, siç raporton ajo, mesazhi ishte ndonjëherë kontradiktor. Edhe pse marrëveshja e fundit që po diskutohet nuk është një zgjidhje e plotë, ekspertët dhe analistët e interpretojnë atë si një hap inkurajues në një rrugë të vështirë që çon në një zgjidhje diplomatike të mundshme, më të gjerë dhe më të përhershme midis Iranit dhe Shteteve të Bashkuara./Dosja.al

shba donald trump marco rubio lufta shba-iran lufta ne lidjen e mesme

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet