LIVE UPDATES
Bota

Tensionet në Lindjen e Mesme/ Rritja e çmimit të naftës sjell shkurtime dhe shtrenjtime të fluturimeve në Europë 

Linja ajrore gjermane Lufthansa ka mbyllur biznesin e saj Cityline dhe ka tërhequr nga shërbimi avionë të vjetër, që kërkojnë shumë karburant.

23 Prill 2026, 15:06 Nga E.d
Tensionet në Lindjen e Mesme/ Rritja e çmimit
Foto ilustruse

Çmimi i karburantit për avionë (kerozina) është rritur me 122 përqind që nga fillimi i luftës me Iranin, sipas kompanisë konsulente Energex me seli në Londër. Së pari, probleme me furnizimin u raportuan në aeroportet aziatike, mdërkohë që ka vonesa të mëdha edhe në furnizimin me karburant në aeroportet në Itali.

Linja ajrore gjermane Lufthansa ka mbyllur biznesin e saj Cityline dhe ka tërhequr nga shërbimi avionë të vjetër, që kërkojnë shumë karburant. Arsyeja që përmendet është ksrburanti i shtrenjtë, por edhe grevat e stafit. Mediat gjermane spekulojnë me mundësinë e rritjes së çmimeve të fluturimeve, veçanërisht për fluturimet me distanca të gjata gjatë verës.

Deri më tani, gjysma e nevojave të Evropës për kerozinë vinin nga Lindja e Mesme. "Evropa është rajoni me varësinë më të lartë nga importet nga Lindja e Mesme", shkruan Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA). Që nga fillimi i luftës me Iranin, më pak se gjysma e kësaj sasie ka mbërritur - që do të thotë se një e katërta e nevojave të Evropës nuk po plotësohen më në mënyrën e zakonshme. Arabia Saudite e ka ndërruar rrugën për transportin e naftës bruto që tani kalon nëpër portin e Yanbusë në Detin e Kuq, por ky është një biznes i pasigurt sepse Irani mund ta sulmojë Yanbunë.

Nevojat e ushtrisë

Por nuk është vetëm rrjedha e naftës bruto dhe kerozinës që po pengohet. Probleme ekzistojnë edhe në përpunimin, ruajtjen dhe shpërndarjen e karburantit të avionëve për fluturimet civile. "Autoritetet evropiane po i japin gjithnjë e më shumë përparësi furnizimit me karburant ushtrisë", shkruan Energex, "gjë që e ndërlikon më tej situatën".

"Sistemi i Tubacioneve të Evropës Qendrore" (CEPS) luan një rol kyç në shpërndarjen e kerozinës. Ai lidh portet detare me aeroportet dhe garnizonet ushtarake. CEPS është një strukturë ushtarake e NATO-s. Aeroportet në Frankfurt, Amsterdam, Cyrih, Bruksel dhe Luksemburg janë të lidhura me sistemin.

Në luftën aktuale me Iranin, Forcat Ajrore Amerikane gjithashtu duhet të mendojnë se nga do të marrin karburant. "Përdorimi i CEPS do të rritet për të furnizuar aeroportet amerikane në Gjermani", paralajmëron Energex dhe kujton se gjatë luftës në Kosovë në vitin 1999, CEPS u mbyll përkohësisht për përdorim civil.

Aeroporti i Frankfurtit nuk varet tërësisht nga CEPS. Përveç kësaj, ekziston një tubacion civil që shkon në portin e Roterdamit, i cili mbush rezervuarët, nga ku një tubacion i veçantë çon në aeroportin aty pranë. Por pavarësisht nëse është një tubacion civil apo ushtarak - porti i madh evropian i Roterdamit tani po merr shumë pak karburant.

Kush tjetër mund të furnizojë?

Në parim, ekzistojnë alternativa ndaj furnizuesve të Lindjes së Mesme, por nuk është gjithmonë e lehtë të kalosh tek ata. Rafineritë në Azi përdorin naftë ruse, por aktualisht janë nën bojkot për shkak të luftës në Ukrainë. Të tjerët po paguajnë një çmim të lartë për situatën në treg. Kjo ka çuar në një bum të vërtetë për kompanitë e naftës në Nigeri dhe SHBA. Por këto janë kapacitete të vogla dhe këto burime nuk mund të kompensojnë ndërprerjen e naftës nga Lindja e Mesme.

Ministrja gjermane e Ekonomisë Katherina Reiche dhe politikanë të tjerë evropianë po përpiqen të qetësojnë situatën. Evropa, thonë ata, nuk varet nga importet e kerozinës së përpunuar, sepse ka rafineri që mund të prodhojnë karburant për avionë nga nafta bruto. Por pas rënies së kërkesës gjatë pandemisë së koronavirusit dhe përpjekjeve për të përdorur më shumë energji të gjelbër, kapacitetet e rafinimit janë zvogëluar. Energex njoftoi se Evropa tani po prodhon një të katërtën më pak kerozinë sesa para pandemisë.

Përveç kësaj, ka mungesë të naftës bruto. Në fund të fundit, jo të gjitha rafineritë janë teknikisht të afta për këtë prodhim kompleks. Ato që munden tashmë po operojnë me kapacitet të plotë dhe po bëjnë fitime të mëdha.

Nuk ka alternativë ndaj karburantitpër avionë nga nafta. Përpjekjet për të prodhuar artificialisht kerozinë duke përdorur energji të gjelbër deri më tani kanë funksionuar vetëm në impiante të vogla pilot, duke prodhuar disa mijëra ton në vit. Për shkak të konsumit të madh të energjisë elektrike, një ton i tillë karburanti është ende rreth 1,000 dollarë më i shtrenjtë se vajguri fosil.

Sipas Energex, rezervat totale në Gjermani janë të mjaftueshme për gjashtë javë të nevojave. Furnizuesi i karburantit në Aeroportin e Frankfurtit thotë se mund të ruajë një maksimum prej 186 milionë litrash. Konsumi ditor i aeroportit është 15 milionë litra. Agjencia e energjisë IEA pret një rritje të lehtë të kërkesës globale, ndërsa Organizata e Vendeve Eksportuese të Naftës (OPEC) parashikon një rritje shumë më të lartë të kërkesës për karburant avionësh.

Më pak fluturime për më shumë para

Lufta në Ukrainë, dhe tani lufta me Iranin, e kanë bërë tashmë udhëtimin ajror më të shtrenjtë. Aeroplanët po detyrohen të bëjnë devijime. Për shkak të kohëzgjatjeve më të gjata të fluturimit dhe mbërritjeve të pafavorshme, ekipet dhe avionët nuk mund të vendosen më aq me efikasitet sa më parë. Këta faktorë, të cilët tashmë rrisin kostot, tani u bashkohen nga rritja e çmimeve të karburantit. Deri më tani, ato përbënin 20 deri në 30 përqind të kostove operative të linjave ajrore. Me rritjen e çmimit në më shumë se 1,800 dollarë për ton - më shumë se dyfishi - do të ndryshojnë edhe llogaritjet e çmimeve.

Linjat ajrore tani po i drejtohen politikës për lehtësim për shkak të çmimeve të larta të karburantit. Shoqata e Industrisë Gjermane të Transportit Ajror (BDL), për shembull, propozon pezullimin e përkohshëm të sistemit të tregtimit të emetimeve për trafikun ajror në BE, si dhe taksat ajrore.

"Konflikti në Lindjen e Mesme ka ndikimin më të madh në trafikun ajror ndërkombëtar, evropian dhe kombëtar që nga pandemia e koronavirusit", paralajmëroi Shoqata.

Lufthansa dhe Euroëings kanë anuluar tashmë disa fluturime. Nga fundi i majit pritet të shkurtohen rreth 20.000 fluturime vetëm nga Lufthansa. Nëse Ngushtica e Hormuzit mbetet e mbyllur, fluturimet mund të shkurtohen edhe më shumë, ndërsa biletat mund të bëhen edhe më të shtrenjta. Komisioni Evropian ka parashikuar të ndërmarrë masa të posaçme./DW

karburant lufta europa

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje