LIVE UPDATES
Bota

"Të pasur dhe të heshtur..."/ BBC: Si i ka marrë Putin miliarderët e Rusisë në anën e tij në luftë

Sanksionet perëndimore nuk kanë arritur t'i shndërrojnë super të pasurit në kundërshtarë të tij, dhe politikat e tij të karrotës dhe shkopit i kanë shndërruar ata në mbështetës të heshtur.

28 Dhjetor 2025, 08:52 Nga E.d
"Të pasur dhe të heshtur..."/ BBC: Si i ka marrë Putin
Foto ilustruse

RUSI- Gjatë luftës me Ukrainën, numri i miliarderëve në Rusi ka arritur një nivel rekord. Por në 25 vitet që Vladimir Putin ka qenë në pushtet, të pasurit dhe të fuqishmit e Rusisë - të njohur si oligarkë - kanë humbur pothuajse të gjithë ndikimin e tyre politik. E gjithë kjo është një lajm i mirë për presidentin rus. Sanksionet perëndimore nuk kanë arritur t'i shndërrojnë super të pasurit në kundërshtarë të tij, dhe politikat e tij të karrotës dhe shkopit i kanë shndërruar ata në mbështetës të heshtur.

BBC shkruan se ish-miliarderi bankar Oleg Tinkov e di saktësisht se si funksionojnë shkopinjtë. Një ditë pasi ai e kritikoi luftën si të çmendur në një postim në Instagram, drejtuesit e tij u kontaktuan nga Kremlini. Atyre iu tha se Banka e tij Tinkoff, e dyta më e madhe në Rusi në atë kohë, do të shtetëzohej nëse nuk do të ndërpriteshin të gjitha lidhjet me themeluesin e saj.

"Nuk mund ta diskutoja çmimin," i tha Tinkov New York Times. "Ishte si një peng merr atë që të ofrohet. Nuk mund ta negocioja."

Brenda një jave, një kompani e lidhur me Vladimir Potanin - aktualisht biznesmeni i pestë më i pasur i Rusisë, i cili furnizon nikel për motorët e avionëve luftarakë - njoftoi se po blinte bankën. Ajo u shit vetëm për 3% të vlerës së saj të vërtetë, thotë Tinkov. Në fund, Tinkov humbi pothuajse 9 miliardë dollarë (6.5 miliardë paund) nga pasuria që kishte dikur dhe u largua nga Rusia. Kjo është shumë larg nga mënyra se si ishin gjërat para se Putini të bëhej president.

Në vitet pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik, disa rusë u pasuruan jashtëzakonisht shumë duke marrë në pronësi ndërmarrje masive që më parë ishin në pronësi të shtetit dhe duke shfrytëzuar mundësitë e kapitalizmit të sapolindur të vendit të tyre. Pasuria e tyre e sapo fituar u solli atyre ndikim dhe pushtet gjatë një periudhe trazirash politike dhe ata u bënë të njohur si oligarkë.

Oligarku më i fuqishëm i Rusisë, Boris Berezovski, pretendoi se kishte orkestruar ngjitjen e Putinit në presidencë në vitin 2000, dhe vite më vonë ai kërkoi falje për këtë: "Nuk e pashë tiranin dhe uzurpatorin e ardhshëm lakmitar tek ai, njeriun që do të shkelte lirinë dhe do të ndalonte zhvillimin e Rusisë", shkroi ai në vitin 2012.

Berezovski mund ta ketë ekzagjeruar rolin e tij, por oligarkët e Rusisë ishin sigurisht të aftë të drejtonin fijet në nivelet më të larta të pushtetit. Pak më shumë se një vit pas kërkimfaljes së tij, Berezovski u gjet i vdekur në rrethana misterioze në mërgim në Mbretërinë e Bashkuar.

Në atë kohë, edhe oligarkia ruse kishte vdekur plotësisht. Pra, kur Putini mblodhi më të pasurit e Rusisë në Kremlin disa orë pasi urdhëroi pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës më 24 shkurt 2022, ata nuk kishin shumë mundësi të bënin për të kundërshtuar, edhe pse e dinin se pasuria e tyre do të pësonte një goditje të madhe.

"Shpresoj që në këto kushte të reja, të punojmë së bashku po aq mirë dhe jo më pak në mënyrë efektive", u tha ai atyre.  Një gazetar i pranishëm në takim i përshkroi miliarderët e mbledhur si të zbehtë dhe të privuar nga gjumi. Periudha para pushtimit ishte shumë e keqe për miliarderët e Rusisë, dhe po kështu ishte edhe me pasojat e saj të menjëhershme.

Sipas revistës Forbes, në vitin deri në prill 2022, numri i tyre ra nga 117 në 83 për shkak të luftës, sanksioneve dhe një ruble të dobësuar. Së bashku, ata humbën 263 miliardë dollarë - ose mesatarisht 27% të pasurisë së tyre secili. Por vitet që pasuan treguan se do të nxirreshin përfitime të mëdha nga të qenit pjesë e ekonomisë së luftës së Putinit.

Shpenzimet e majme për luftën nxitën rritje ekonomike prej më shumë se 4% në vit në Rusi në vitet 2023 dhe 2024. Kjo ishte mirë edhe për ata midis ultra të pasurve të Rusisë që nuk po fitonin miliarda direkt nga kontratat e mbrojtjes. Në vitin 2024, më shumë se gjysma e miliarderëve të Rusisë ose luajtën ndonjë rol në furnizimin e ushtrisë ose përfituan nga pushtimi, thotë Giacomo Tognini, nga ekipi i Pasurisë i Forbes.

"Kjo nuk përfshin as ata që nuk janë të përfshirë drejtpërdrejt, por që kanë nevojë për një lloj marrëdhënieje me Kremlinin. Dhe mendoj se është e drejtë të thuhet se kushdo që drejton një biznes në Rusi duhet të ketë një marrëdhënie me qeverinë", i tha ai BBC-së.

Ky vit pa numrin më të lartë ndonjëherë të miliarderëve në Rusi - 140 - në listën e Forbes. Pasuria e tyre kolektive (580 miliardë dollarë) ishte vetëm 3 miliardë dollarë më pak se niveli më i lartë i regjistruar në vitin para pushtimit. Ndërsa u lejonte besnikëve të përfitonin, Putini vazhdimisht i ka ndëshkuar ata që kanë refuzuar të ndjekin vijën. Rusët e kujtojnë shumë mirë se çfarë i ndodhi manjatit të naftës Mikhail Khodorkovsky. Dikur njeriu më i pasur i Rusisë, ai kaloi 10 vjet në burg pasi themeloi një organizatë pro-demokracisë në vitin 2001.

Që nga pushtimi, pothuajse të gjithë mega-të pasurit e Rusisë kanë heshtur, dhe ata pak që e kanë kundërshtuar publikisht atë janë detyruar të braktisin vendin e tyre dhe pjesën më të madhe të pasurisë së tyre. Të pasurit e Rusisë janë qartësisht çelësi i përpjekjeve të luftës së Putinit, dhe shumë prej tyre, përfshirë 37 biznesmenët e thirrur në Kremlin më 24 shkurt 2022, janë shënjestruar nga sanksionet perëndimore.

Por nëse Perëndimi donte t'i bënte ata më të varfër dhe të kthehej kundër Kremlinit, ka dështuar, duke pasur parasysh pasurinë e vazhdueshme dhe mungesën e mospajtimit midis miliarderëve rusë. Nëse ndonjëri prej tyre kishte menduar të dezertonte në Perëndim me miliardat e tij, sanksionet e bënë këtë të pamundur.

"Perëndimi bëri gjithçka të mundshme për të siguruar që miliarderët rusë të mblidheshin rreth flamurit", thotë Alexander Kolyandr i Qendrës për Analizën e Politikave Evropiane (CEPA).

“Nuk kishte absolutisht asnjë plan, asnjë ide, asnjë rrugë të qartë që ndonjëri prej tyre të largohej nga anija. Asetet u sanksionuan, llogaritë u ngrinë, prona u sekuestrua. E gjithë kjo e ndihmoi në mënyrë efektive Putinin të mobilizonte miliarderët, asetet dhe paratë e tyre, dhe t'i përdorte ato për të mbështetur ekonominë ruse të luftës”, i thotë ai BBC-së.

Eksodi i kompanive të huaja pas pushtimit të Ukrainës krijoi një boshllëk që u mbush shpejt nga biznesmenë miqësorë me Kremlinin, të cilëve iu lejua të blinin asete shumë fitimprurëse me çmim të lirë. Kjo krijoi një ushtri të re besnikësh me ndikim dhe aktivë", argumenton Alexandra Prokopenko e Qendrës Carnegie Rusia Euroazia.

"Mirëqenia e tyre e ardhshme varet nga konfrontimi i vazhdueshëm midis Rusisë dhe Perëndimit", ndërsa frika e tyre më e madhe është kthimi i pronarit të mëparshëm, thotë ajo.

Vetëm në vitin 2024, 11 miliarderë të rinj dolën në Rusi në këtë mënyrë, sipas Giacomo Tognini. Udhëheqësi i Rusisë ka mbajtur një kontroll të fortë mbi lëvizësit kryesorë të vendit, pavarësisht luftës dhe sanksioneve perëndimore - dhe në disa aspekte për shkak të tyre./Dosja.al

vladimir putin miliarderë luftë

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet