LIVE UPDATES
Bota

FOTO/ Stuhia më e fortë diellore në 20 vitet e fundit prek Tokën, spektakël në qiell

Dritat jeshile dhe blu - të cilat pritet të vazhdojnë për disa ditë - u panë nga Britania deri në Tasmania, me zyrtarët në SHBA që thanë se pamjet mund të jenë të mundshme deri në Alabama dhe Kaliforni Veriore.

16 Maj 2024, 08:23 Nga N.F
FOTO/ Stuhia më e fortë diellore në 20 vitet e fundit prek
Foto ilustruese

GJERMANI- Stuhia gjeomagnetike mund të ndërhyjë me energjinë edhe tek sistemet e komunikimet. Nga ana tjetër kjo stuhi e fuqishme diellore prodhoi shfaqje shumëngjyrëshe drite në paralelet e pazakonta gjeografike. Stuhia diellore më e fortë në më shumë se dy dekada preku Tokën (10.05.2024), duke shkaktuar aurora spektakolare në mbarë botën.

Sipas Qendrës së Parashikimit të Motit Hapësinor të Administratës Kombëtare të Oqeanit dhe Atmosferës së SHBA (NOAA), i pari nga disa nxjerrje masive koronale (CME) ndodhi pak pas orës 1600 GMT. Më vonë ajo u përmirësua në një stuhi gjeomagnetike "ekstreme". Kjo ishte stuhia e parë e tillë që nga stuhitë e Halloween të tetorit 2003, e cila shkaktoi ndërprerje të energjisë elektrike në Suedi dhe dëmtoi infrastrukturën e energjisë në Afrikën e Jugut.

Dritat jeshile dhe blu - të cilat pritet të vazhdojnë për disa ditë - u panë nga Britania deri në Tasmania, me zyrtarët në SHBA që thanë se pamjet mund të jenë të mundshme deri në Alabama dhe Kaliforni Veriore.

Ndërkohë, njerëz nga e gjithë Gjermania postuan foto të aurorës në rrjetet sociale. Shkencëtarët thonë se pamjet më të mira të aurora borealis mund të vijnë nga kamerat e celularëve, të cilat janë më të mira në kapjen e dritës sesa syri.

Çfarë janë CME-të?

Çdo shpërthim, i njohur si CME, mund të përmbajë miliarda ton plazma dhe fushë magnetike nga atmosfera e jashtme e diellit, ose korona. Më shumë CME pritet të godasin planetin në ditët në vijim. Ndryshe nga flakët diellore, të cilat udhëtojnë me shpejtësinë e dritës dhe marrin rreth tetë minuta për të arritur në Tokë, CME-të udhëtojnë me një ritëm më të qetë. Zyrtarët thonë se mesatarja aktuale është 800 kilometra (500 milje) në sekondë.

CME-të vijnë nga një grup masiv i njollave diellore që është 16 herë më i madh se planeti ynë. Dielli po i afrohet kulmit të një cikli 11-vjeçar që sjell me vete nivele të larta aktiviteti.

Autoritetet paralajmëruan operatorët satelitorë, linjat ajrore dhe rrjetin elektrik që të marrin masa paraprake në përgatitje për ndërprerje të mundshme për shkak të ndryshimeve në fushën magnetike të Tokës.

Sa të rrezikshme janë stuhitë gjeomagnetike?

Fushat magnetike të luhatshme të shoqëruara me stuhitë gjeomagnetike shkaktojnë rryma në tela të gjatë, duke përfshirë linjat e energjisë. Këto rryma mund të shkaktojnë ndërprerje të energjisë elektrike. Tubacionet e gjata gjithashtu mund të elektrizohen, duke shkaktuar probleme teknike.

Anijet kozmike janë gjithashtu në rrezik nga doza të larta të rrezatimit. NASA tha se stuhia nuk përbënte kërcënim serioz për shtatë astronautët në bordin e Stacionit Ndërkombëtar të Hapësirës. Ekuipazhi i tij mund të lëvizte në një pjesë më të mbrojtur të stacionit nëse ishte e nevojshme. Atmosfera e pengon këtë rrezatim të arrijë në Tokë.

Aurora Borealis: Një spektakël mahnitës në qiell

Aurorat na magjepsin përsëri çdo herë. Një stuhi diellore prodhoi kohët e fundit një shfaqje të ndritshme ngjyrash në rajone ku dritat të tilla shihen rrallë.

Fener jeshil

Ngjyra e qiellit të natës mbi Washtucna në shtetin amerikan të Uashingtonit u kthye në një jeshile toksike kohët e fundit. Të dielën (12.05.2024), agjencia amerikane e motit NOAA kishte shënuar stuhinë e fortë diellore që ishte përgjegjëse për imazhin atmosferik të natës. Ka pasur edhe pamje të shumta në Evropë dhe Azi.

Një perëndim dielli gjatë natës?

Dukuritë e dritës nuk janë të pazakonta në rajonet polare, por në ishullin gjerman të Detit Baltik të Usedom janë një spektakël i paharrueshëm. Ngjyrat e shkëlqyera në qiellin e natës krijohen nga grimcat e ngarkuara elektrike të erës diellore që përplasen me shtresat e sipërme të atmosferës.

Yjet rreshtohen

Ky spektakël ngjyrash nuk mund të vërehet vetëm në veri. Përveç të ashtuquajturave Drita Veriore (aurora borealis), ka edhe Dritat Jugore (aurora australis), siç janë kapur këtu në liqenin Ellesmere në Australi.

Dritat ndizen në Berlin

Në Berlin, vetëm një shkëlqim i shkurtër i ngjyrave mundi të shihej sepse ndotja nga drita është shumë e lartë. Megjithatë, duhet të shikoni qiellin më shpesh në vitet e ardhshme: Sipas ekspertëve, cikli aktual diellor do të arrijë kulmin e tij në 2024 dhe 2025, kur shpërthimet do të rriten. Aurorat - ose të paktën shkëlqimet mund të shihen pak më shpesh në zonën e butë gjatë kësaj kohe.

Material për legjendat

Në Finlandë, dritat e veriut nuk janë të rralla. Përpara se të shpjegoheshin shkencërisht, për këto drita misterioze krijoheshin legjenda. Samët, banorët indigjenë të Skandinavisë, i konsideronin ndriçimet misterioze si sinjale për fatin e keq dhe shpirtrat e vdekur. Ata i ndalonin fëmijët të dilnin në rrugë dhe prisnin në heshtje derisa të vdekurit të ishin shtrirë për të pushuar përsëri.

Një ylber gjatë natës

Fari i Shën Marisë në gjirin e Whitley në bregun verilindor të Anglisë ndriçon shkëlqyeshëm kundrejt ngjyrave të ylberit të aurora borealis. Dritat shfaqen jeshile, të kuqe dhe nganjëherë vjollcë në blu. Perceptimi i ngjyrave mund të jetë mjaft individual dhe i ndryshëm për shkak të intensitetit të ulët të dritës.

Marrë nga DW

stuhi diellore toke


Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet