LIVE UPDATES
Bota

Studimi: Përhapen kërpudhat vdekjeprurëse që mund “të na hanë nga brenda”

ipas një studimi të ri shkencor të botuar nga Universiteti i Mançesterit dhe që po merret në shqyrtim thotë se ndryshimi i klimës mund të zgjerojë ndjeshëm përhapjen e kërpudhës së zakonshme Aspergillus, e cila është përgjegjëse për infeksione të rënda dhe miliona vdekje çdo

25 Maj 2025, 22:12 Nga E. D
Studimi: Përhapen kërpudhat vdekjeprurëse që mund
foto ilustruese

SHBA- Kërpudhat që shkaktojnë infeksione, përgjegjëse për miliona vdekje në vit, do të përhapen ndjeshëm në rajone të reja ndërsa planeti ngrohet. Kërpudhat janë absolutisht kudo. Një mbretëri e gjerë organizmash, nga myku te kërpudhat, ato rriten në mjedise të tilla si toka, plehrat organike dhe uji. Ato luajnë një rol të rëndësishëm në ekosisteme, por mund të kenë një ndikim shkatërrues në shëndetin e njeriut: Infeksionet kërpudhore vrasin rreth 2.5 milionë njerëz në vit, dhe mungesa e të dhënave do të thotë se ky numër mund të jetë shumë më i lartë.

Megjithatë, ne jemi ende shumë larg të kuptuarit të tyre, veçanërisht se si këta organizma tepër të adaptueshëm do të reagojnë ndaj një klime që po ngrohet. Një ekip shkencëtarësh nga Universiteti i Mançesterit përdorën simulime kompjuterike dhe parashikime për të hartuar përhapjen e mundshme në të ardhmen të Aspergillus, një grup i zakonshëm kërpudhash që gjenden në të gjithë botën dhe që mund të shkaktojnë aspergillozë, një sëmundje kërcënuese për jetën që prek kryesisht mushkëritë.

Ata zbuluan se disa lloje të Aspergillus do ta zgjerojnë gamën e tyre ndërsa kriza klimatike intensifikohet, duke u përhapur në pjesë të reja të Amerikës së Veriut, Evropës, Kinës dhe Rusisë. Studimi, i botuar këtë muaj, aktualisht po rishikohet nga kolegët.

“Kërpudhat janë relativisht të pak hulumtuara në krahasim me viruset dhe parazitët, por këto harta tregojnë se patogjenët kërpudhorë ka të ngjarë të ndikojnë në shumicën e zonave të botës në të ardhmen”, tha Norman van Rijn, një nga autorët e studimit dhe studiues i ndryshimeve klimatike dhe sëmundjeve infektive në Universitetin e Mançesterit.

Kjo fushë ka marrë vëmendje të re falë dramës televizive të njohur të HBO-së “The Last of Us”, e cila ndjek njerëzit që përpiqen të mbijetojnë në një botë ku një kërpudhë mutante infektive e ka shndërruar pjesën më të madhe të popullsisë në përbindësha të dhunshëm. (HBO dhe CNN ndajnë të njëjtën kompani mëmë, Warner Bros. Discovery.)

Kërpudhat Aspergillus rriten si filamente të vogla në toka në të gjithë botën. Ashtu si pothuajse të gjitha kërpudhat, ato lëshojnë një numër të madh sporesh të vogla që përhapen në ajër. Njerëzit thithin spore çdo ditë, por shumica e njerëzve nuk do të përjetojnë probleme shëndetësore; sistemi i tyre imunitar i pastron ato.

Është një histori tjetër për ata me probleme të mushkërive, përfshirë astmën, fibrozën cistike dhe COPD-në, si dhe njerëzit me sistem imunitar të kompromentuar, siç janë pacientët me kancer dhe transplantim organesh, dhe ata që kanë pasur grip të rëndë ose Covid-19.

Aspergilloza ka shkallë shumë të lartë vdekshmërie, rreth 20% deri në 40%, tha ai. Është gjithashtu shumë e vështirë për t’u diagnostikuar, pasi mjekët nuk e kanë gjithmonë në radar dhe pacientët shpesh paraqiten me ethe dhe kollë, simptoma të zakonshme për shumë sëmundje./CNN

kërpudhat

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera