LIVE UPDATES
Bota

Studimi: Përhapen kërpudhat vdekjeprurëse që mund “të na hanë nga brenda”

ipas një studimi të ri shkencor të botuar nga Universiteti i Mançesterit dhe që po merret në shqyrtim thotë se ndryshimi i klimës mund të zgjerojë ndjeshëm përhapjen e kërpudhës së zakonshme Aspergillus, e cila është përgjegjëse për infeksione të rënda dhe miliona vdekje çdo

25 Maj 2025, 22:12 Nga E. D
Studimi: Përhapen kërpudhat vdekjeprurëse që mund
foto ilustruese

SHBA- Kërpudhat që shkaktojnë infeksione, përgjegjëse për miliona vdekje në vit, do të përhapen ndjeshëm në rajone të reja ndërsa planeti ngrohet. Kërpudhat janë absolutisht kudo. Një mbretëri e gjerë organizmash, nga myku te kërpudhat, ato rriten në mjedise të tilla si toka, plehrat organike dhe uji. Ato luajnë një rol të rëndësishëm në ekosisteme, por mund të kenë një ndikim shkatërrues në shëndetin e njeriut: Infeksionet kërpudhore vrasin rreth 2.5 milionë njerëz në vit, dhe mungesa e të dhënave do të thotë se ky numër mund të jetë shumë më i lartë.

Megjithatë, ne jemi ende shumë larg të kuptuarit të tyre, veçanërisht se si këta organizma tepër të adaptueshëm do të reagojnë ndaj një klime që po ngrohet. Një ekip shkencëtarësh nga Universiteti i Mançesterit përdorën simulime kompjuterike dhe parashikime për të hartuar përhapjen e mundshme në të ardhmen të Aspergillus, një grup i zakonshëm kërpudhash që gjenden në të gjithë botën dhe që mund të shkaktojnë aspergillozë, një sëmundje kërcënuese për jetën që prek kryesisht mushkëritë.

Ata zbuluan se disa lloje të Aspergillus do ta zgjerojnë gamën e tyre ndërsa kriza klimatike intensifikohet, duke u përhapur në pjesë të reja të Amerikës së Veriut, Evropës, Kinës dhe Rusisë. Studimi, i botuar këtë muaj, aktualisht po rishikohet nga kolegët.

“Kërpudhat janë relativisht të pak hulumtuara në krahasim me viruset dhe parazitët, por këto harta tregojnë se patogjenët kërpudhorë ka të ngjarë të ndikojnë në shumicën e zonave të botës në të ardhmen”, tha Norman van Rijn, një nga autorët e studimit dhe studiues i ndryshimeve klimatike dhe sëmundjeve infektive në Universitetin e Mançesterit.

Kjo fushë ka marrë vëmendje të re falë dramës televizive të njohur të HBO-së “The Last of Us”, e cila ndjek njerëzit që përpiqen të mbijetojnë në një botë ku një kërpudhë mutante infektive e ka shndërruar pjesën më të madhe të popullsisë në përbindësha të dhunshëm. (HBO dhe CNN ndajnë të njëjtën kompani mëmë, Warner Bros. Discovery.)

Kërpudhat Aspergillus rriten si filamente të vogla në toka në të gjithë botën. Ashtu si pothuajse të gjitha kërpudhat, ato lëshojnë një numër të madh sporesh të vogla që përhapen në ajër. Njerëzit thithin spore çdo ditë, por shumica e njerëzve nuk do të përjetojnë probleme shëndetësore; sistemi i tyre imunitar i pastron ato.

Është një histori tjetër për ata me probleme të mushkërive, përfshirë astmën, fibrozën cistike dhe COPD-në, si dhe njerëzit me sistem imunitar të kompromentuar, siç janë pacientët me kancer dhe transplantim organesh, dhe ata që kanë pasur grip të rëndë ose Covid-19.

Aspergilloza ka shkallë shumë të lartë vdekshmërie, rreth 20% deri në 40%, tha ai. Është gjithashtu shumë e vështirë për t’u diagnostikuar, pasi mjekët nuk e kanë gjithmonë në radar dhe pacientët shpesh paraqiten me ethe dhe kollë, simptoma të zakonshme për shumë sëmundje./CNN

kërpudhat

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë