LIVE UPDATES
Bota

Si mund të mbrohet Deti Baltik nga flota në hije e Rusisë?

Në janar, vendet e BE-së rreth Detit Baltik kanë vendosur të krijojnë një grup ekspertësh, për të hetuar rrugë të ndryshme ligjore për parandalimin e incidenteve që kanë në shënjestër infrastrukturën nënujore.

25 Shkurt 2025, 13:52 Nga r.ll
Si mund të mbrohet Deti Baltik nga flota në hije e Rusisë?
foto ilustruese

RUSI- Në 18 muajt e fundit ka pasur incidente të shumta në Detin Baltik, ku janë dëmtuar kabllot e telekomunikimeve dhe të energjisë elektrike, si dhe tubacionet e gazit. Disa nga incidentet mund të kenë qenë edhe aksidentale, por ka pasur zyrtarë evropianë që e kanë drejtuar gishtin edhe drejt flotës në hije të Rusisë.

Kjo flotë u referohet afërsisht 350 anijeve me pronësi të errët, të cilat besohet se u shmangen sanksioneve perëndimore ndaj naftës ruse, duke transportuar rreth 80 për qind të furnizimeve - prej të cilave gati 50 për qind nisen nga portet ruse në Detin Baltik. Bashkimi Evropian ka vendosur masa për gjysmën e këtyre anijeve, duke ua ndaluar të ankorojnë në portet e BE-së ose të marrin shërbime - në çfarëdo mënyre - nga kompanitë e BE-së.

Në janar, vendet e BE-së rreth Detit Baltik kanë vendosur të krijojnë një grup ekspertësh, për të hetuar rrugë të ndryshme ligjore për parandalimin e incidenteve që kanë në shënjestër infrastrukturën nënujore. Këto shtete bregdetare - Danimarka, Estonia, Finlanda, Gjermania, Letonia, Lituania, Polonia e Suedia - kanë pothuajse kontroll total të ujërave të tyre territoriale, të cilat shtrihen në 12 milje detare.

Por, incidentet nuk kanë ndodhur aty. Ato kanë ndodhur në “zonat ekskluzive ekonomike” të shteteve baltike - zona që shtrihen deri në 200 milje detare. Në to, shtetet bregdetare kanë të drejta nën sipërfaqen e detit, p.sh. për eksplorimin e burimeve detare, por ujërat sipërfaqësore janë ujëra ndërkombëtare.

Dhe, për ujërat ndërkombëtare vlen Konventa e Kombeve të Bashkuara për të Drejtat në Det (UNCLOS). Kjo do të thotë se është flamuri i anijes - që tregon se ku është regjistruar zyrtarisht - ai që përcakton se cili shtet ka autoritet ligjor mbi anijen. Autoriteti ligjor këtu nënkupton që një vend ka të drejtë të ndalojë ose të hyjë në një anije të dyshimtë.

“Deri më tani, liria e lundrimit është pothuajse absolute; kështu e shohin shtetet”, thonë zyrtarë të Bashkimit Evropian për Radion Evropa e Lirë.

“Por, [kjo] nuk përfshin të drejtën për të sulmuar infrastrukturën kritike në rrugë e sipër”, sipas tyre.

Pikërisht, kjo çështje - sesi liria e lundrimit ndërthuret me të drejtat e shteteve bregdetare për të kapur anije të dyshimta - është ajo në të cilën janë duke punuar ekspertët nordiko-baltikë. Ekspertët ligjorë kanë filluar tashmë disa takime, për të diskutuar se çfarë mund të bëhet përtej vendimit politik për rritjen e pranisë së anijeve ushtarake, me shpresën për të parandaluar incidentet e ardhshme.

Plani është të organizohet një konferencë e madhe në fillim të prillit, e cila do të mblidhte zyrtarë nga ministritë e Jashtme, të Mbrojtjes dhe të Brendshme të të gjitha vendeve të BE-së dhe të NATO-s, për të shqyrtuar çështjen nga këndvështrime të ndryshme. Të gjitha opsionet janë të ndërlikuara, pasi do të kishin efekte globale.

Diplomatët e BE-së tërheqin vërejtjen se, sido që të reagojnë vendet nordike-baltike, ato duhet ta kenë parasysh se anijet evropiane në dete të tjera, mund të trajtohen në mënyrë të ngjashme - domethënë të ndalohen dhe të kontrollohen paraprakisht.

Vendet e mëdha detare, si Danimarka dhe Greqia, janë të etura për t’i shmangur pengesat shtesë gjetkë - për shembull, në Detin e ngarkuar të Kinës Jugore. Një çështje e rëndësishme këtu është nëse shtetet do të kenë autoritet për të hyrë me forcë në një anije dhe në çfarë rrethanash? A mund të bëhet kjo në mënyrë parandaluese apo vetëm pas ndonjë incidenti?

Deri më tani, hyrja në një anije varej nga bashkëpunimi i autoriteteve të posaçme shtetërore me kapitenin e një anijeje të caktuar. Diplomatët thonë se janë duke i shqyrtuar mundësitë nëse Konventa për Mbrojtjen e Kabllove Telegrafike Nëndetëse - një traktat shumëpalësh i nënshkruar në vitin 1884, që penalizon dëmtimin e kabllove të komunikimit - mund të zbatohet në këtë kontekst.

Por, një zgjidhje mund të jetë edhe detyrimi i anijeve që hyjnë në Detin Baltik, për t’u siguruar siç duhet. Shumë anije që janë akuzuar për dëmtimin e infrastrukturës nënujore në Detin Baltik kohët e fundit, kanë qenë në gjendje të keqe. Ndaj, këtu mund të dalin në pah ligjet për mbrojtjen e mjedisit, pasi anijet e tilla mund të shkaktojnë derdhje nafte./REL

deti baltik rusi

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet